------
မႏွင္းဇီ
နင္ကျမန္မာ
ငါကရခိုင္
မ်ဥ္းျပိဳင္ႏွစ္ေၾကာင္း
မဆံုေကာင္းပါ
ခြင့္လႊတ္လိုက္ပါ မႏွင္းဇီ --။
ဤကဗ်ာမွာ မႏွင္းဇီအား ကိုသာေက်ာ္ ေနာက္ဆံုးပီးခေသာ ကဗ်ာျဖစ္သည္။ ဤကဗ်ာကို ပီးၿပီးေနာက္ ကိုသာေက်ာ္သည္ သူခ်စ္ေသာ မႏွင္းဇီအားေၾကာခိုင္းၿပီး ရန္ကုန္မွ သူ႔မြီးရပ္ၿမီ ရခိုင္ျပည္သို႔ အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာလာခသည္။ ဘ၀ႏွင့္ပံု၍ ခ်စ္ခရစြာျဖစ္လို႔ ကိုသာေက်ာ္ မႏွင္းဇီႏွင့္ခြဲရစဥ္မွာ ရင္ဆို႔ေအာင္ခံစားရသည္။
အပိုင္း (၁)
ရန္ကုန္တကၠသိုလ္ ေနာက္ဆံုးႏွစ္ ျမန္မာစာေက်ာင္းသားတဦးျဖစ္ေသာ ရခိုင္သားကိုသာေက်ာ္သည္ သူႏွင့္အတန္းတူ အခ်ိန္တူ ျမန္မာမေခ် “မႏွင္းဇီ” ႏွင့္ ခ်စ္ရည္မွ်ခသည္။ သူ႐ို႕ခ်စ္ကၽြမ္း၀င္ပံုကလည္း ဆန္းဆန္းေခ်ျဖစ္သည္။ တေယာက္ႏွင့္တေယာက္ နတ္ယင္းသြမ္းယင္း ရည္းစားျဖစ္လားခကတ္သည္။ မႏွင္းဇီ႐ို႕ေက်ာင္းသူအုပ္စုက အတန္းထဲတြင္ ကိုသာေက်ာ္အပါအ၀င္ ရခိုင္ေက်ာင္းသားမ်ားကို နာမည္ထုတ္မေခၚဘဲ “ခုနစ္ခိုင္” ဟုုေခၚသည္။ ရခိုင္မွ “ရေကာက္” ကို “ခုနစ္ဂဏန္း” ျဖင့္အစားထုိးၿပီး နတ္သည့္သြမ္းသည့္သေဘာ “ခုနစ္ခိုင္” ဟု ေခၚျခင္းျဖစ္သည္။
မႏွင္းဇီသည္ သူ႐ို႕အုပ္စုထဲတြင္ အလွဆံုး၊ အသားမျဖဴမညိဳ ႏွာတံေပၚလြင္ၿပီး ရယ္လိုက္လွ်င္ ပါးခ်ိဳင့္ေပၚသည္။ သူ႔ပိုင္ အေခ်ာအလွမေခ်က “ကိုသာေက်ာ္” လို႔ ေခၚဖို႔အစား “ကိုခုနစ္ခိုင္” လို႔ ေခၚနီခါ ကိုသာေက်ာ္က ေအာင့္သက္သက္ ခံနီရသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ကိုသာေက်ာ္လည္း “ခုနစ္ခိုင္” လို႔ေခၚစြာတုန္႔ျပန္ဖို႔ စကားလံုးလိုက္ရွာရပါေတာ့သည္။ ထိုအခါ စကားတလံုးကို ကိုသာေက်ာ္လားေတြးမိသည္။
ထိုနိမွစ၍ မႏွင္းဇီက “ကုိခုနစ္ခိုင္” လို႔ေခၚတိုင္း ကိုသာေက်ာ္ၿငိမ္ခံမနီ။ “ေဟ့ ကိုခုနစ္ခိုင္ နီေကာင္းလား” ဟု မႏွင္းဇီးကမီးလာလွ်င္ ကိုသာေက်ာ္က “မႏွင္းဇီ” ကၽြန္ေတာ့္နာမည္က “ကိုခုနစ္ခိုင္” မဟုတ္ပါ။ ကိုခ်စ္ခုိင္ပါ။ ခ်စ္ေကခုိင္လြန္းလို႔ “ကိုခ်စ္ခိုင္” လုိ႔ေခၚစြာပါ။ “ခုနစ္ခိုင္” လို႔ မေခၚပါကဲ့။ “ကိုခ်စ္ခိုင္” လို႔ နာမည္ေျပာင္းေခၚပီးလို႔ရပါဖို႔လ
အပိုင္း (၂)
ရည္းစားဘ၀ျဖစ္လားေသာအခါ သူ႐ို႕ႏွစ္ဦး မိုးမျမင္လီမျမင္ ေပ်ာ္သည္။ ေက်ာင္းၿပီးလွ်င္ မႏွင္းဇီကို လက္ထပ္ယူရန္ ကိုသာေက်ာ္က ဆံုးျဖတ္လိုက္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ကိုသာေက်ာ္က ေက်ာက္ျဖဴမွ အမိအဖထံသို႔ အေၾကာင္းၾကားသည္။ မိခင္ျဖစ္သူ မိေဒၚညြန္႔ ရန္ကုန္ထိလိုက္လာၿပီး မႏွင္းဇီႏွင့္တြိသည္။ စကားေျပာသည္။ ေခၽြးမေလာင္းကို အကဲခတ္သည္။ ေနာက္ပိုင္းတြင္ စမ္းေခ်ာင္းသွ်မ္းလမ္းမွ မႏွင္းဇီ႐ို႕အိမ္ထိ လိုက္လည္သည္။ မႏွင္းဇီမိဘမ်ားႏွင့္လည္း တြိဆံုသည္။ အားလံုးအိုေက အဆင္ေျပသည္။ ကိုသာေက်ာ္႐ို႕ မိသားစုသည္လည္း ေက်ာက္ျဖဴတြင္ ထိပ္ထိပ္ႀကဲျဖစ္သည္။ အေသာက္အစားကင္းၿပီး လူတဘက္သားကိုကူညီတတ္ေသာ မိသားစုျဖစ္သျဖင့္ လူခ်စ္လူခင္မ်ားသည္။
၎အျပင္ လူမ်ိဳးေရးအစြဲကင္းသည္။ (ရခိုင္-ျမန္မာ) ခြဲျခားမႈမဟိ။ အားလံုးမိသားစုတခုကဲ့သို႔ သေဘာထားသည္။ ကိုသာေက်ာ္သည္ ရခိုင္သားျဖစ္ေသာ္လည္း က်ဥ္းေျမာင္းေသာ အမ်ိဳးသားအေတြးအေခၚအယူအဆမဟိ။ သို႔ျဖင့္ မႏွင္းဇီကို ရာသက္ပန္အိမ္ေထာင္ဖက္အျဖစ္ ကိုသာေက်ာ္ ရြီးခ်ယ္လိုက္သည္။ ကိုသာေက်ာ္ႏွင့္ မႏွင္းဇီအၾကား မည္သည့္အဟန္႔အတားမွမဟိ။ ခ်စ္သူမ်ားေလွ်ာက္ေသာလမ္းသည္ကား
အပိုင္း (၃)
ထိုတနိ။ ထိုတနိကို ၾကမၼာငင္ေသာနိဟု ဆိုရဖို႔လားမသိ။ ထုိနိတြင္ ကိုသာေက်ာ္ႏွင့္ မႏွင္းဇီ႐ို႕ လမ္းခြဲခရပါသည္။ ကိုသာေက်ာ္ႏွင့္မႏွင္းဇီရို႕ႏွစ
နီမညိႇဳးသိမ့္သျဖင့္ ဘုရားေပၚတြင္ လူႀကဲနီသည္။ အေခ်ႏွစ္ေယာက္က မိခင္ျဖစ္သူနွင့္အတူ တန္းေဆာင္အရိပ္ခိုၿပီး ခြာစာေကၽြးနီသည္။ ခြာေခ်တိကလည္း အေခ်လက္ထက္တက္ၿပီး အစာစားလိုက္ ပ်ံလိုက္နားလိုက္ ျမင္ရေသာျမင္ကြင္းသည္ ခ်စ္ဖို႔အလြန္ေကာင္းသည္။ ကိုသာေက်ာ္ႏွင့္ မႏွင္းဇီ႐ို႕ႏွစ္ေယာက္စလံုး အေခ်တိ ခြာစာေကၽြးနီရာသို႔ မ်က္စိေရာက္လားသည္။ မႏွင္းဇီက ကိုသာေက်ာ္ကို စေျပာသည္။ “ကိုကို အေခ်တိ ကေကာင္းခ်စ္ဖို႔ေကာင္းေရ” ကိုသာေက်ာ္ကလည္း သေဘာတူ ေဂါင္းညိႇတ္ယင္း “ဟုတ္ေတ မႏွင္းဇီ အေခ်တိ ကေကာင္းခ်စ္ဖို႔ေကာင္းေရႏွန္း” ဟုဆိုသည္။
ထိုမွတဆင့္ သားသမီးမီြးလာပါက ေယာက္်ားေခ်ႏွင့္ မမေခ် “ပဇာကို ပိုႀကိဳက္ေတလဲ” ဟု မႏွင္းဇီက မီးသည္။ ကိုသာေက်ာ္က ေယာက္်ားေခ်ဘဲမြီးမီြး သမီးေခ်ဘဲမြီးမြီး သားသမီးျဖစ္သျဖင့္ ခ်စ္ရမည္ျဖစ္ေၾကာင္းေျပာသည္။ ထိုမွတဆင့္ သားသမီးမ်ားမီြးလာပါက။ သားသမီးမ်ား၏နာမည္ကိစၥသို႔ ေရာက္လာသည္။ ထိုအခါ ကိုသာေက်ာ္က “ကိုယ့္သားတိကို ရခိုင္နာမည္စစ္စစ္ “သာထြန္းဦး“ ၊ “ေက်ာ္လွဦး” စသည္ျဖင့္ နာမည္ထားခ်င္ေၾကာင္းေျပာသည္။ မႏွင္းဇီမ်က္ႏွာ ကိုသာေက်ာ္စကားေၾကာင့္ အနည္းငယ္ပ်က္လားသည္။ “ဇာျဖစ္စြာလဲ မႏွင္းဇီ” ဟု မီးေသာအခါ မႏွင္းဇီက “ေအနာမည္တိ မျဖစ္ႏိုင္ထင္ေရ ကိုကို” ဟုဆိုသည္။
ကိုသာေက်ာ္က “ဇာျဖစ္လို႔လဲ မႏွင္းဇီ” ဟု မီးေသာအခါ မႏွင္းဇီက “စိတ္မဟိပါကဲ့ ကိုကို မႏွင္းဇီက သားေခ်တိနာမည္ကို ျမန္မာနာမည္ျဖစ္ေတ “ေက်ာ္စြာျမင့္” ၊ “ေဇာ္လြင္ျမင့္” ယင္းပိုင္ နာမည္တိရာထားခ်င္စြာပါ။ ဇာျဖစ္လို႔လဲဆို ကိုကို႔သားတိနာမည္ကို ရခိုင္ပိုင္ထားေက ကိုကိုသားတိ ဇာခါလည္း ရာထူးႀကီး၊ အစိုးရထိပ္ပိုင္းရာထူးတိကို ရလီဖို႔မဟုတ္ယာ။ မႏွင္းဇီက သားေခ်တိကို စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတိ၊ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲတိ ျဖစ္ခ်င္စြာ။ နာမည္တခုေၾကာင့္ မႏွင္းဇီသားေခ်တိ အနာဂါတ္တက္လမ္း ပိတ္မလားစီခ်င္ပါ ကိုကို”။ ကိုသာေက်ာ္၏ႏွလံုးသား ဆားႏွင့္အတို႔ခံရပိုင္ ခံစားလားရသည္။
ဖေနာင့္ကသြီး ငယ္ထိပ္တက္လားသည္။ “ဟုတ္လား မႏွင္းဇီ၊ ေအတိုင္းျပည္မွာ ရခိုင္နာမည္ထားစြာႏွင့္ အစိုးရထိပ္ပိုင္းရာထူးကို မရႏိုင္ပ်ာလား။ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီးတိ မျဖစ္ႏို္င္ပ်ာလား။ ႏိုင္ငံေတာ္အႀကီးအကဲ မျဖစ္ႏိုင္ပ်ာလား” ကိုသာေက်ာ္က ရင္ဆို႔ဆို႔ေျပာသည္။ မႏွင္းဇီသည္ အ၀ီးတနီရာသို႔ၾကည့္ယင္း ေျပာလာသည္။ “ဟုတ္ေတ ကိုကို ။ ေအခ်င့္ အမွန္ပါ။ မႏွင္းဇီ ကိုကို႔ကို စမခ်စ္ခင္ကပင္ ေအကိစၥကို အယင္စိုင္းစားၿပီးသားပါ။ အထူးသျဖင့္ သားသမီးတိ အနာဂါတ္ခရီး။ ရခိုင္သားတေယာက္ႏွင့္ရေရ မႏွင္းဇီသားသမီးတိ ေအတိုင္းျပည္မွာ ဇာပိုင္လူရာ၀င္လဲဆိုစြာကိုပါ”။ ကိုသာေက်ာ္ နားလည္လိုက္ပါပ်ာ။
မႏွင္းဇီ၏စကားလံုးမ်ားသည္ ကိုသာေက်ာ္၏ႏွလံုးသားကို မွ်ားခၽြန္းခၽြန္းႏွင့္ တခ်က္ခ်င္းထိုးနီေရပိုင္ ခံစားမိသည္။ ကိုသာေက်ာ္ ဇာလည္းဆက္ေျပာခ်င္ပ်ာ။ ထိုနိက မႏွင္းဇီကို သူ႔အိမ္သွ်မ္းလမ္းထိ ကိုသာေက်ာ္လိုက္ပို႔သည္။ သို႔ေသာ္ စကားတခြန္းမေျပာျဖစ္။ ခ်စ္သူႏွစ္ဦး၏အိမ္အျပန္လမ္းရီး
(နိဂံုး)
မိုးလင္းေသာအခါ ကိုသာေက်ာ္ မႏွင္းဇီ႐ို႕အိမ္သို႔လားပါသည္။ မႏွင္းဇီက အိမ္တန္းခါးဖြင့္ပီးသည္။ ကိုသာေက်ာ္အိမ္ထဲ၀င္ရန္ စိတ္မဟိေတာ့ပါ။ အသင့္ရြီးယူလာေသာကဗ်ာႏွင့္ မႏွင္းဇီ အမွတ္တရပီးထားခေသာပစၥည္းမ်ားကို
မႏွင္းဇီ
နင္ကျမန္မာ
ငါကရခိုင္
မ်ဥ္းၿပိဳင္ႏွစ္ေၾကာင္း
မဆံုေကာင္းပါ
ခြင့္လႊတ္လိုက္ပါ မႏွင္းဇီ --။
(ကြန္ခ်ဳပ္ေက)
႐ြက္ႏုတိဝီ
...........
ေမတၱာေခါင္းပါး
ႏြီ႐ြာၾကားမွာ...
အဝတ္စား ဗလာ၊ ငါေလွ်ာက္လာလည္း...။
အၾကင္နာေခါင္းပါး
ႏြီ႐ြာၾကားမွာ...
အစားစာ ဗလာ၊ ငါေလွ်ာက္လာလည္း...။
ေစတာနေခါင္းပါး
ႏြီ႐ြာၾကားမွာ...
အင္အားဗလာ၊ ငါေလွ်ာက္လာလည္း...။
ငါကား မသီ
ခ်ီၿမဲခ်ီလ်က္။
႐ြက္က်င္လီသြန္၊ ရာသီျပန္ေက
ထက္သန္စြမ္းအား၊ ငါ့သြီးသားက
ေပါက္ဖြားစီရီ၊ ဖူးေညႇာက္စီဗ်ာ
နီျမန္းတက္ႂကြ၊ ငါ့အလွကို
ဝမ္းသာအားရ ၾကည့္ကတ္လီ။
.......၀.......
ေလးဝတီ ခိုင္ေက်ာ္
(ရခိုင္သဟာယမဂၢဇင္း အမွတ္(၆) မွ)
သို႔
သားႀကီး ေကာင္းေက်ာ္ခိုင္...
တစ္နည္းဆိုရေက မြီးရပ္ဇာတိေရ အေရးႀကီးေရ။ ဇာတိေျမေရ လူတိအတြက္ေတာင္ မကသိ၊ တိရစၦာန္တိအတြက္ေလ့ အေရးႀကီးေရဆိုစြာ တစခ်ဳိ႕ တိရစၦာန္တိ အမူအက်င့္က သက္သီျပနိန္ေရ သား။ ဥပမာျပဳရဖို႔ဆိုေက ေတာင္အာဖရိကႏိုင္ငံမွာဟိေရ မိုးစရီငွက္တစ္မ်ဳိးေရ မိုင္ေပါင္းေျခာက္ေတာင္
ေက်ာ္ေလာက္ဝီးေရ အဂၤလန္ႏိုင္ငံမွာ လာေရာက္႐ွာေဖြစားေသာက္ ကတ္ေတလတ္။ ႏြီဦးေပါက္လာဗ်ာယ္ ဆိုေက ဇာတိေျမျဖစ္ေတ ေတာင္အာဖရိက ႏိုင္ငံကို ျပန္လာကတ္ပ်ာယ္ နဂိုလ္က နိန္ထိုင္ခေရအသုိက္ကို အတိအက် ျပန္ေရာက္ကတ္ေတလို႔ ဆိုေရကာ။ ေဒငွက္အက်င့္မ်ဳိးပိုင္ ပ်ား႐ို႕၊ ဆိုက္ေဘး ရီးယားဘဲ႐ို႕၊ ေဆာ္လမြန္ငါး႐ို႕ မွာေလ့ ဟိေရဆိုယင့္။
ပင္လယ္သမုဒၵရာမွာ လာေလာက္႐ွာေဖြစားေသာက္ေလ့ ဟိတတ္ေတ ေဆာ္လမြန္ ငါးတိစြာ အ႐ြယ္ေရာက္လို႔ သားသမီးမြီးဖို႔ဗ်ာယ္ဆိုေက ယင္းသူ႐ို႕မြီး ရာဇာတိျဖစ္ေတျမစ္တိကို
ျပန္လို႔လာကတ္ေတလတ္။ အမွန္ဆိုေက ေဒငါးတိစြာ ရီခ်ဳိျမစ္မွာ ေပါက္ဖြားဗ်ာယ္ ႏွစ္ႏွစ္ေလာက္ထိ
နိန္ထိုင္စားေသာက္ခါၿပီးမွ တျဖည္းျဖည္းနန္႔ ပင္လယ္သမုဒၵရာအထိ ရီၾကည္ရာျမက္ႏုရာ ခရီးထြက္လားခကတ္စြာလတ္။ ေလးႏွစ္သားအ႐ြယ္ေရာက္ခါမွ ကိုယ့္ဘားကို ဥဖို႔၊ ေပါက္ဖို႔
ျပန္လာကတ္ေတလို႔ ဆိုေရကာ။ ပင္လယ္သမုဒၵရာက ကိုယ့္အရပ္ေဒသကို ျပန္လာခါစမွာ တစ္ေကာင္စီဆိုစြာ ေပါင္ (၂၀)က (၂၅) ေပါင္ထိ ႀကီးေရလို႔ ဆိုယင့္။
မိုင္ေပါင္း ေထာင္ေသာင္းခ်ီလို႔ ဝီးကြာေရခရီးကို ရီဆန္၊ လီဆန္ အခက္အခဲတိ အမ်ားႀကီးထဲက
ျပန္လာကတ္ရစြာေယ။ တစ္ခါတစ္ခါ မြီးရပ္ကိုေရာက္ဖို႔အတြက္ ရီတံခြန္တိ၊ ေတာင္တိကို မေရာက္ေရာက္ေအာင္ ခုန္တက္ကတ္ရေရ။ ႀကိမ္ဖန္မ်ားစြာခုန္ေရခါ တစ္ခ်ဳိ႕ကသီ၊ တစ္ခ်ဳိ႕ကေလ့ မီြးရပ္ကို ျပန္ေရာက္ကတ္ေတလတ္။ ယင္းပိုင္ အခက္အခဲ အမ်ားႀကီးၾကားက အျပန္ခရီးမွာ လူတိဖမ္းစားကတ္စြာကတစ္မ်ဳိး၊ တစ္ျခား သတၱဝါတိက ဖမ္းစားကတ္စြာတစ္မ်ဳိးနန္႔ မြီးရပ္ဇာတိကို အေကာင္ အနည္းေသွ်ရာ ျပန္ေရာက္ေတလတ္။ ေယခါၿပီးမွ ကိုယ့္ရပ္ကိုယ့္ၿမီမွာ သားသမီးတိကို မြီးဖြားဗ်ာယ္ ယင္းသူ႐ို႕အနာဂတ္သမိုင္းကို ယင္းသူ႐ို႕ကိုယ္တိုင္ ေက်ပြန္ေအာင္ ထမ္းေဆာင္ကတ္ေတလို႔ ဆိုယင့္။
ေဒငါးတိနန္႔ ႏႈိင္းယွဥ္ၾကည့္ကတ္ဖို႔ဆိုေက ဘာဘာ႐ို႕မြီးရပ္ေျမကို ျပန္ျဖစ္စြာ၊ ဇာေလာက္ပင္ပန္းကတ္လို႔လဲ။ ၿပီးေကသားေလ့ ရခိုင္အတိတ္သမိုင္း ရာဇဝင္႐ို႕ကို သိခြင့္ရဖို႔၊ ပစၥဳပၸန္သမိုင္းကိုေလ့ ျမင္ကတ္ရဖို႔၊ အနာကတ္သမိုင္းကိုေလ့ မွန္းဆရဖို႔မနားေယ။ ဇာပင္ျဖစ္ျဖစ္ တစ္ႏွစ္တစ္ခါ၊ ႏွစ္ခါေလာက္ေတာ့
ျပန္ကတ္ေမႏွန္း။
ဘာဘာ...........
႐ိုးမလူ
...............
(၂၀၀၃၊ ေအာက္တိုဘာလထုတ္- ရခိုင္သဟာယ အသင္း(ရန္ကုန္) မဂၢဇင္း (၆) မွကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။
ေရွးေဟာင္းရခိုင္ သုေတသန ပညာသွ်င္ ဦးစံသာေအာင္
ေရွးေဟာင္း ရခိုင္သမိုင္းႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ သုေတသန နယ္ပယ္တြင္ ႏိုင္ငံျခား သုေတသီ ပညာသွ်င္ အေတာ္မ်ားမ်ား ေပၚထြက္ခပါသည္။ ျမန္မာ တိုင္းရင္းသားမ်ားထဲမွမူ လက္ခ်ိဳး ေရတြက္ၾကည့္လွ်င္ လက္တဖက္ပင္ ျပည့္မည္ မထင္ပါ။ အထူးသျဖင့္ ရခိုင္ေခတ္ဦး ေက်ာက္စာ၊ ေခါင္းေလာင္းစာ၊ ေၾကးျပားစာ၊ ဒဂၤါးမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စနစ္တက် သုေတသန ျပဳသူ အလြန္ နည္းပါးခသည္။ ရခိုင္ တိုင္းရင္းသားမ်ားထဲမွ ဦးစံေ႐ႊဘု၊ ရခိုင္ပ႑ိတ္ ဦးဦးသာထြန္း၊ ဦးေအာင္သာဦး ႐ို႕သာ ထင္ထင္ရွားရွား ဟိခသည္။ ဦးစံေ႐ႊဘုမွာ စစ္မျဖစ္မီက ရခိုင္ျပည္နယ္ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ ေရွးေဟာင္း သုေတသီ (Archaecologist) တဦး ျဖစ္၍၊ ရခိုင္သမိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ သုေတသန အသင္းဂ်ာနယ္ (The Journal of Burma Research Society) တြင္ အဂၤလိပ္ ဘာသာျဖင့္ သုေတသန စာတမ္းမ်ား ႐ြီးခသူ ျဖစ္သည္။ အျခား ထင္ရွားသူ တဦးမွာ ရန္ကုန္ တကၠသိုလ္ ႐ူပေဗဒ ပါေမာကၡ၊ ေနာင္တြင္ အထက္တန္း ပညာ ဦးစီးဌာန ၫႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ျဖစ္လာသူ ရခိုင္ အမ်ိဳးသား ဦးစံသာေအာင္ (၁၉၂၅-၁၉၈၁) ျဖစ္သည္။လူဟူသည္မွာ၊ ဓမၼတာတည့္
“ရီႀကိဳင္ရာ ျမက္ႏုရာ” ႐ွာကတ္လည္း။
ဤသည္စကား၊ ငါစဥ္းစားမိ
ငါမြီးေရၿမီ၊ အဖျပည္ကို
ဤနီရာသည္၊ ရီမႀကိဳင္ဟု
ေသြဖယ္ေၾကာခိုင္း သင့္သလား။
ငါ့ၿမီျပင္မွာ
ခိုးဝင္ထြန္းယက္ သီးႏွံထြက္ၿပီး
စ်ီးထက္တင္ေရာင္း အျမတ္ေကာင္းရ
ဝမ္းဝေဂါင္းေထာင္ မိစၦာေကာင္တိ
ႏွာေရာင္ေကာင္ေကာက္ေကာက္ မ်က္လံုးေနာက္ဗ်ာယ္
ယာေမ်ာက္က ယာသွ်င္ကိုႏွင္နီေရ။
ငါ့ရီျပင္မွာ
ခိုဝင္ငါး႐ွာ ငါးရလာၿပီး
စ်ီးမွာတင္ေရာင္း အျမတ္ေကာင္းရ
ဝမ္းဝေဂါင္းေထာင္ မိစၦာေကာင္တိ
ႏွာေရာင္ေကာက္ေကာက္ မ်က္လံုးေနာက္ဗ်ာယ္
ျပားေမ်ာက္က ျပားသွ်င္ကိုႏွင္နီေရ။
ရခိုင္သူ/သား တစ္ရပ္လံုးသို႕ ပီးပို႕လိုက္ပါယင့္
ကၽြန္ေတာ္ရို႕ ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ား တိုးတက္ေရးပါတီ မွ ကမကထ လုပ္ျပီး
ရခိုင္စာအရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေရးအတြက္ ေဆြးေႏြးထားခ်က္ မ်ားကို တျခား
ရခိုင္သူ/သား မ်ားလည္း ပါ၀င္ပူးေပါင္းျပီး ေဆြးေႏြးပီးႏိုင္ရန္
ပီးပို႕လုိက္ပါရယ္။
အခုပို႕ပီးရယ္ စာတန္းတိကို ဖတ္ျပီးေက အားလံုးလက္ခံႏိုင္ေသာ ရခိုင္စာ
အရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေအာင္ ေဆြးေႏြး အၾကံျပဳပီးကတ္ပါလို႕ ႏိုးေဆာ္
တိုက္တြန္းလိုက္ရပါရယ္။
ရခိုင္စာ အရီးအသား တစ္ရပ္ေပၚေပါက္ေရး ေကာ္မတီ
ရခိုင္တိုင္းရင္းသားမ်ားတိုးတက္
စစ္ေတြျမိဳ႕
“စြန္လာ သစ္ငုတ္လား၊ သစ္ငုတ္ဆိုထိုင္နိန္၊ စြန္ဆို ထလိုက္၊ ၾကက္မမေကာင္း ၾကက္ေခ်ေကာင္း ပိေယာင္ ပိေယာင္၊ ၾကက္မ မေကာင္း ၾကက္ေခ် ေကာင္းပိေယာင္၊ပိေယာင္” ………….
အဘုေခ်တိကစပ္နိန္ကတ္ေတ အသံ……. ၀ါကြ်တ္လျပည့္ဖို႔ယာျဖစ္လို႔ နျပင္တိေျခာက္၊ နီပူေတာက္ဖို႔ အားယူလာေရအခ်ိန္၊ ရွစ္ခြင္၀ဠာတိုင္းမွာ မိုးတစ္ျပ နိီတစ္ျပနန္႔…….။ ျဖဴမေခ်ရို႕ သူငယ္ခ်င္းတစ္စု ကေကာင္း ကစပ္မက္ေတ…….နိန္႔စိုင္ရက္ျပတ္၊ ညတိုင္းမခ်ဴ ကစပ္ကတ္ေတ……
ဆရာေတာ္ ဘဒၵ ႏၱ စျႏၵမဏိ ၏ အတၳဳပၸဳတၱိအက်ဥ္း
သာ့သနာ့အာဇာနီေလာင္းလ်ာ သူငယ္ကို ရခိုင္ျပည္နယ္၊ စစ္ေတြခ႐ိုင္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ ေပါက္ပင္ကြင္းေက်း႐ြာ၌ ခမည္းေတာ္ ဦးေက်ာ္ေအာင္ႏွင့္ မယ္ေတာ္ ေဒၚမိဝင္ေယ ႐ို႕မွ
၁၈၇၅ ခုႏွစ္၊ ေမလ (၂၅) ရက္၊ ၁၂၃၇ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လျပည့္ေက်ာ္(၁)ရက္ အဂၤါနိန္႔တြင္ မီး႐ွဴးသန္႔စင္ ဖြားျမင္ေတာ္မူခသည္။
မြီးခ်င္းသံုးဦးအနက္ ဆရာေတာ္သည္ အႀကီးဆံုး သားႀကီးၾသရသျဖစ္သည္။ အသက္(၁၂)ႏွစ္ အ႐ြယ္တြင္ ဘာႀကီးေတာ္စပ္သူ ဆရာေတာ္ ဘဒၵႏၱစႏၵိမာ (စႏၵိယာရာမေက်ာင္း၊စစ္ေတြ) ထံပါးတြင္ သွ်င္သာမေဏဘဝျဖင့္ ပိဋကတ္စာပီမ်ားကို သင္ယူခသည္။ ထိုေနာက္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ ကဒိုုးေကာဝွပ္ေက်ာင္း၊ မႏၱေလးျမေတာင္တိုက္၊ ပတၱျမားတိုက္၊ ခင္မကန္တိုက္ႏွင့္၊ ဝိသုဒၵါ႐ံုေက်ာင္းတိုက္ ဆရေတာ္ဘုရားမ်ားထံတြင္ ပိဋကတ္က်မ္းကန္မ်ားကို ႏွံ႔ႏွံ႔စပ္စပ္ သင္ယူေလ့လာခသည္။
ျမန္မာက်ဴးေက်ာ္စစ္ကို (၄၅)ရက္ၾကာ ခုခံတိုက္ခိုက္ၿပီးေနာက္ ၁၇၈၄-ခုႏွစ္ ဒီဇဘၤာလ ၃၁-ရက္နိန္႕မွာ ရခိုင္ျပည္ႀကီးနန္႕တကြ ရုပ္ရွင္ေတာ္ မဟာျမတ္မုနိ အသိမ္းခံလိုက္ရသည္၊ ျမန္မာမ်ားသည္ ရခိုင္ ရီြနန္းေတာ္၊ ပိဋကတ္တိုက္ေတာ္။ ဘုန္ႀကီးေက်ာင္းအႀကီး (၃၀) အငယ္ (၃၀ဝ၀)ေက်ာ္ကို မီးလွ်ဳိ႕ဖ်က္ဆီးခသည္၊ ရခိုင္တျပည္လံုး ဖူးဖူးေရာင္ေသာ လူသီေကာင္မ်ားျဖင့္ ျပန္႕ႀကဲလ်က္ဟိသည္၊ ႏွစ္ေပါင္း (၅၀ဝ၀)ေက်ာ္ ကိုယ့္ထီးကိုယ့္နန္းနန္႕ နီထိုင္လာခေသာ ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္႔ တိုင္းသားျပည္သူမ်ားမွာ ကူမည့္သူမဟိ ဖီးလြတ္ရာ
ကို ထြက္ၿပီးကတ္ရသည္၊ ျမန္မာမ်ားသည္ ပုခက္တြင္းသား အေခ်သူငယ္ရို႕ကိုပါမခ်န္ သတ္ျဖတ္သည္၊ ရခိုင္မွတ္တမ္း
ရခိုင္ျပည္နယ္၏ျမစ္မ်ား
ရခိုင္ျပည္နယ္၌ ထင္႐ွားေသာျမစ္မ်ားမာ နတ္ျမစ္၊ မယူျမစ္ (ေမယုျမစ္)၊ ကုလားတန္ျမစ္ ႏွင့္ ေလးၿမိဳ႕ျမစ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။ ၄င္းအျပင္ ရခိုင္ျပည္နယ္၏ေတာင္ဖက္၌ ဒလက္ေခ်ာင္း၊ အမ္းေခ်ာင္း၊ မအီေခ်ာင္း၊ ကလိန္ေတာင္ျမစ္၊ ေတာင္ကုတ္ျမစ္၊ သူေဌးေခ်ာင္း၊ ဂြေခ်ာင္းစသည္မ်ား ဟိၾကသည္။
ရခိုင္ျပည္၏ ေျမာက္ပိုင္းဟိျမစ္မ်ားသည္ ေျမာက္ဖက္ေတာင္တန္းမ်ားမွ ျမစ္ဖ်ားခံ၍ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္သို႔ စီးဝင္လွ်က္ဟိၾကၿပီး၊ ႐ွည္လ်ားသည္။ ရခိုင္ျပည္ ေတာင္ပိုင္းဟိျမစ္မ်ားမွာ အ႐ွိေတာင္ဖက္ဟိ ေတာင္တန္းမ်ားမွ ျမစ္ဖ်ားခံ၍ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္သို႔ စီးဝင္ၾကသည္။ ျမစ္မ်ားမွာ ျဖားအတက္အက်ဟိေသာ ျမစ္မ်ားျဖစ္ၿပီး ျမစ္ဝပိုင္တြင္ရီငန္၍ ျမစ္အညာ (အထက္)တြင္ ရီခ်ဳိၾကသည္။
နတ္ျမစ္။ ။နတ္ျမစ္သည္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕နယ္၌ဟိသည္။ ျမန္မာႏိုင္ငံႏွင့္ ဘဂၤလားေဒ့ခ်္ႏိုင္ငံ႐ို႕အား ပိုင္းျခားထားေရ နယ္စပ္ျမစ္ျဖစ္သည္။ ေျမာက္ဖက္ နယ္စပ္ေတာင္ကုန္းမ်ားမွ စီးဆင္းလာၿပီး ေတာင္ဖက္တြင္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕အနီး၌ ဘဂၤလားပင္လယ္ေအာ္သို႔စီးဝင္သည္။ မိုင္ (၅၀)ခန္႔႐ွည္လ်ားၿပီး ျမစ္အဝပိုင္းတြင္ (၁) မိုင္ခြဲခန္႔က်ယ္ျပန္႔သည္။ နယ္စက္ကုန္သြယ္သေဘၤာႏွင့္ ဘုတ္တိဝင္ထြက္ရာ ျမစ္ျဖစ္သည္။
နတ္ျမစ္အတြင္းသုိ႔ ျပဴးမေခ်ာင္း၊ ငါးခူရေခ်ာင္း၊ ကညင္ေခ်ာင္းႏွင့္ ေမာင္ေတာေခ်ာင္း႐ို႕ စီဝင္လ်က္ဟိၾကသည္။ မဂၤလာႀကီးေတာင္တန္းမွထြက္ဟိေသာ ဝါး၊ ႀကိမ္ႏွင့္ သစ္မ်ားကို ျပဴးမေခ်ာင္းမွတစ္ဆင့္ ေမွ်ာ၍ထုတ္ယူႏိုင္ၾကသည္။ ႏြီရာသီျမစ္အညာ (အထက္)အထိ ရီငန္တက္ၿပီး မိုးရာသီတြင္ ရီခ်ဳိသည္။ ျမစ္ကမ္းမ်ားတြင္ ရီငန္ပဇြန္မြီးျမဴးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို လုပ္ကိုင္ၾကသည္။
ကၽြန္ေတာ္႐ို႕ ရခိုင္အလင္းေရာင္မိသားစု ပထမၿခီလွမ္းအားထုတ္မႈအျဖစ္ ရခိုင္သူ/သားတိအတြက္ Blogger Template ကိုစတင္ပနာ မိတ္ဆက္ပီးလိုက္ပါေရ။ ပထမဆံုး စစ္ေတြပိြဳင့္အလွနန္႔ တင္ျပပီးလိုက္ပါေရ။ မိမိ၏ဘေလာ့မွာ သံုးခ်င္ေရလူတိအနီနန္႔ ေအနိန္ရာလားပနာ Download လုပ္ယူႏိုင္ပါေရ။ ပံုစံ (Demo )ကို ေအနားမွာလားပနာ ၾကည့္ပါ။ (မၾကာခင္ တျခား Templates တိလာပါဖို႔သီး။)
မဟာပညာေက်ာ္
ဤဇတ္လမ္းကို အနာဂါတ္ ရခိုင္ရင္သြီးငယ္ေခ်ရို႕ သခၤန္းစာရစီဖို႔ တစံုတေယာက္ေသာသူက အႏုပညာလက္ရာေျမာက္စြာ ဗြီဒီယိုဇတ္လမ္းတေခြ ဖန္တီးသင့္သည္။ သို႔ေသာ္ ရခိုင္ဘုရင္သည္ ျမန္မာဘုရင္ပုဏၰားေဂါင္းေပါင္း မေဆာင္းသင့္ေပ။ ရခိုင္ဘုရင္ မကိုက္သရဖူကိုရာ ေဆာင္းသင့္ပါသည္။
တနိေသာအခါ ျပည့္သွ်င္မင္းဖေလာင္းႀကီးသည္ မဟာမုနိဘုရားကို ဖူးေျမာ္ၾကည္ၫိုရန္ထြက္ေတာ္မူသည္။ မင္းႀကီး၀တ္ဆင္ေတာ္မူေသာ ပတၱျမားလက္စြပ္သည္ကၽြတ္၍ ရီထဲသို႔က်လတ္သည္။ လက္စြပ္ကို ငါးတေကာင္ရ၍မ်ိဳသည္။ တလမွ်ဟိလတ္ေသာအခါ ထုိငါးကို တံငါတေယာက္ရသည္။ ငါး၀မ္းမွလက္စြပ္ကို တံငါရသည္။ တံငါေယာက်္ားသည္ ေၾကာက္လန္႔ျခင္းေၾကာင့္ လက္စြပ္ႏွင့္အတူ ငါးကိုပါေဆာင္ယူလာၿပီးမင္းႀကီးထံဆက္သည္။ မင္းႀကီးက အမတ္ပညာေက်ာ္ကိုမီးေတာ္မူရာ အမတ္ႀကီးေလွ်ာက္ထံုးမူကား-
အသွ်င္မင္းျမတ္။ လက္စြပ္ေတာ္ရီသုိ႔က်ေသာအခါ၌ ငါးသည္မ်ိဳယူသိမ္းထားသည္။ ထိုငါးသည္ မိမိအသက္ကုိ အသီခံလွ်က္ တံငါထံ၀င္ေရာက္သည္။ ထိုငါးမွ လက္စြပ္ကို တံငါရ၍ ဆက္သလာရသည္။ ဤအရာကိုေထာက္၍ မွန္တိုင္းေလွ်ာက္ရပါေသာ္ ဥာဏ္နည္းသူ႐ို႕ ၿငိဳျငင္ရာေသာအေၾကာင္းဟိပါသည္။
ထိုရကၡိဳင္မဟာရာဇဝင္ႀကီးလာ (၄၈) ပါးေသာ ရကၡိဳင္လူမ်ဳိး႐ို႕၏က်င့္ဝတ္ကို ေဖာ္ျပရေသာ္
၁။ ရွိဦးစြာ ရတနာသံုးပါးအား မမိမေလ်ာ့ဘဲ က်င့္သံုးေဆာက္တည္ ဆည္းကပ္ကိုးကြယ္ရန္တပါး။
၂။ မိဘဆရာသမား႐ို႕၏ဆံုးမၾသဝါဒကို ၿမီဝယ္မက်မွတ္သားနာယူ က်င့္သံုးေစာင့္ေယွာက္ရန္လည္း တပါး။
၃။ မိမိ႐ို႕၌မၿငိမ္သက္ဘဲ ေသာ့သြမ္းရမ္းႄကြျခင္း၊ မေကာင္းေသာအက်င့္မ်ားကို ပါယ္ယွားရန္လည္း တပါး။
၄။ ပညာသိပၸ တတ္ေျမာက္စီရန္ႀကိဳးစားအားထုတ္လွ်က္ သင္အံေလ့လာရန္လည္း တပါး။
၅။ အသက္သိကၡာႀကီးရင့္ေသာသူ႐ို႕ႏွင့္ မိဘ၊ ဆရာ၊ ရီၿမီအသွ်င္ ဘုရင္မင္းျမတ္႐ို႕အားလည္း မရိုမေသ မေလးမစား အဂါရဝျပဳလုပ္ျခင္းကို အထူးေယွာင္ၾကည္ရန္လည္း တပါး။
၆။ မိမိကိုယ္ကို ပညာႏွင့္ေပါင္းယွဥ္လွ်က္ ေလာဘ၊ ေဒါသ၊ ေမာဟစေသာ မေကာင္းေသာဆႏၵမ်ားကို ပယ္ယွားျခင္းသည္လည္း တပါး။
ရ။ ငါးပါးသီလကို ေစာင့္ေယွာက္ၿပီးလွ်င္ မိမိ႐ို႕အားေလွ်ာ္စြာ အလွဴဒါနကုသိုလ္မ်ားကို နိညမျပတ္ စိုက္ပ်ဳိးရျခင္းသည္လည္း တပါး။
၈။ ေလာက၌ သူတပါး႐ို႕အား ႏွဳတ္ျဖင့္က်ဴးလြန္ျခင္း၊ ကိုယ္ျဖင့္က်ဴးလြန္ျခင္းတည္းဟူေသာ မေကာင္းေသာတရားႏွစ္ပါးကို ဖယ္ယွားၿပီး စိတ္ၾကည္လင္စြာျဖင့္ မိတၱာတရားကိုရွိထားလွ်က္ သေဘာေျဖာင့္မတ္စြာျဖင့္ နီရျခင္းသည္လည္း တပါး။
၉။ ထို႔အျပင္ ေလာကဓမၼ ႏွစ္ဌာနတည္းဟူေသာ က်င့္ဝတ္တရားႏွစ္ပါးကို ပစၥဳပၸန္သံသရာ၌ ခ်မ္းသာျခင္းျဖင့္ သိစြမ္းေဆာင္ရြက္ႏိုင္ေသာ ပညာဟိပုဂၢိဳလ္မ်ားအား အေလးအျမတ္ျပဳၿပီးလွ်င္ မိတ္ကြ်မ္းဝင္ရျခင္းသည္လည္း တပါး။
ဆရာေတာ္သည္ ၁၂၆၄ ခု၊ ဝါဆိုလဆုတ္ ၁၀ ရက္၊ အဂၤါနိန္႔ ညဇာဖက္ ၇ နာရီအခ်ိန္၊ စစ္ေတြခ႐ိုင္၊ မင္းျပားၿမိဳ႕နယ္၊ ျပည္သွ်င္တိုက္၊ ရင္းဘြယ္႐ြာ၌ ဖြားျမင္ေတာ္မူ၏။ ဦးခ်စ္ျဖဴ၊ ေဒၚေ႐ႊရင္႐ို႕၏ တစ္ဦးတည္းေသာ သားျဖစ္၍ ငယ္နာမည္မွာ ေမာင္ခ်စ္ထြန္းဦးျဖစ္သည္။ ေျခာက္ႏွစ္သားအ႐ြယ္ကပင္ မိဘႏွစ္ပါးက ရင္းဘြယ္ဆရာေတာ္ႀကီးထံ၌ အပ္ႏွံ၍ ပညာသင္ၾကားခသည္။ အသက္ဆယ္ႏွစ္ေျမာက္တြင္ မိဘႏွစ္ပါးႏွင့္အတူ ကန္းနီ႐ြာသို႔ ေျပာင္းေ႐ြ႕ခရာ ကန္းနီဆရာေတာ္ထံ၌ ဆက္လက္ပညာသင္ၾကားလွ်က္ ၁၃ အ႐ြယ္ ၁၂၇၇ ခုသို႔ေရာက္ေသာအခါ သွ်င္သာမေဏအျဖစ္ျဖင့္၊ သၿဂၤိဳဟ္စေသာ အၿခီခံပါဠိ စာပီတိကို သင္ၾကားတတ္ေျမာက္ခသည္။ ၁၂၈၃ ခုႏွစ္၊ ကဆုန္လ အသက္ ၁၉ ႏွစ္ျပည့္ခါနီးမွာ ပခုကၠဴၿမိဳ႕သို႔ လားေရာက္၍ အ႐ွိတိုက္ေခၚ မဟာဝိဇရာမတိုက္၊ ေျမာက္တန္းလွ်ားေက်ာင္း၌ ဂႏၱဝါစက စာခ်ဆရာေတာ္ ဦးစႏၵႏွင့္ ဦးသီလ႐ို႕ထံ ပရိယတၱိစာပီက်မ္းဂန္တိကို သင္ၾကားဆည္းပူးခသည္။
၁၂၈၃ ခု၊ တပို႔တြဲ႔လ၌ မဟာဝိဇယာရာမ ေက်ာင္းတိုက္၊ ဆရာေတာ္ႀကီးဦးဇဝနကို ဥပဇၥ်ာယ္ျပဳ၍ ဥပသမၸဒကံျဖင့္ ပဥၨင္းတက္သည္။ ၁၂၈၅ ခုတြင္ ဦးစိႏၱာသည္ မိမိအား စာခ်ပီးေသာ သံဃာေတာ္မ်ားႏွင့္အတူ မႏၱေလးၿမိဳ႕သို႔ လားေရာက္၍ ၃ ႏွစ္တိုင္တိုင္ ဆက္လက္ကာ ပရိယတၱိစာပီက်မ္းဂန္မ်ားကို သင္ၾကားပို႔ခ်ခသည္။ ၁၂၉၁ ျပည့္တပို႔တြဲလတြင္ မိမိ၏ နီရင္းေဒသ ကန္းနီေက်း႐ြာဆရာေတာ္ဘုရားထံသို႔ ျပန္ၾကြေတာ္မူခသည္။ ၁၂၉၁ ခု၊ ဝါဆိုလဆန္း ၁၄ ရက္သို႔ေရာက္ေသာအခါ ကြဲျပားနီေသာ ေက်ာက္ႏြား႐ြာကို အုပ္ထိန္းကာ ထို႐ြာေက်ာင္းေဟာင္းသို႔ ေျပာင္းေ႐ႊ႕သတင္းသံုးရမည္ဟူေသာ ဆရာေတာ္ဘုရား၏ အမိန္႔ကို နာခံလွ်က္ ေက်ာက္ႏြား႐ြာ၌ ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္အျဖစ္ကို ခံယူခရပါသည္။
သံဃာေတာ္မ်ား ဦးေဆာင္ေရ ရီႊ၀ါေရာင္ေတာ္လွန္ေရး ၃ ႏွစ္ျပည့္ ႏွစ္ပတ္လည္ ကာလအတြင္းမွာ ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမဳိ႕ က သက္ေတာ္ ၅၇ ႏွစ္၊ ၀ါေတာ္ ၃၇ ၀ါ ခန္႔ဟိ ဆရာေတာ္ အသွ်င္ပညာစာရကို စစ္အာဏာပိုင္မ်ားက ႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္ ခ်မွတ္ခသည္။
ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမဳိ႕ မဟာမုနိ ဗုဒၶ၀ိဟာရေက်ာင္းတုိက္မွ ရခုိင္သမုိင္း သုေတသီ အသွ်င္ပညာစာရကို ဇူလိုင္လ ၂၇ ရက္နိ႔ တြင္ အာဏာပုိင္မ်ားက လာေရာက္ ဖမ္းဆီးခၿပီး ေက်ာင္းတုိက္ကုိပါ ခ်ိပ္ပိတ္ချခင္းျဖစ္သည္။
ထုိ႔ေနာက္ ဆရာေတာ္ ေစာင့္ေယွာက္ထားေသာ မိဘမဲ့ကအေခ် ၁၅၀ ေက်ာ္ကုိ အာဏာပုိင္မ်ားက အစိုးရ လူမႈ၀န္ထမ္း ဦးစီးဌာန မ်ားသို႔ ပို႔ေဆာင္ခၿပီး ဆရာေတာ္ စုေဆာင္းထားေသာ ရခုိင္ ယဥ္ေက်းမႈဆိုင္ရာ ပစၥည္းမ်ားကုိလည္း သိမ္းယူခသည္။
ဆရာေတာ္ကုိ စစ္ေတြ ခရုိင္တရားရုံးတြင္ ပုဒ္မ ၇ ခုႏွင့္ တရားစြဲဆုိ စစ္ေဆးခကာ စက္တင္ဘာ ၂၉ ရက္နိ႔တြင္ ႏွစ္ရွည္ ေထာင္ဒဏ္ ခ်မွတ္ချခင္းျဖစ္သည္။
ဆရာေတာ္ အသွ်င္ပညာစာရ၏ တရားခြင္ လြတ္လပ္မွ်တမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဆရာေတာ္၏ ရိွနီ ေဒၚေအးႏုစိန္ကုိ ဧရာ၀တီ သတင္းေထာက္ မင္းႏုိင္သူက ဆက္သြယ္ မိန္းျမန္း ထားပါသည္။
မိန္း။ ။ ၿပီးခေရ ၂၉ ရက္နိ႔က အသွ်င္ပညာစာရကုိ ေထာင္ဒဏ္ ၈ ႏွစ္ ၃ လ နန္႔ဒဏ္ေငြ က်ပ္ ၁ ေသာင္း ခ်မွတ္လုိက္ဗ်ာယ္ဆိုေတာ့ခါ ဇာတိဆက္လက္ ေဆာင္ရြက္ပီးလားဖုိ႔ ဟိပါသလဲ။
ဆာေပၚထြန္းသည္ ထင္ရွားခေသာ ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္းႀကီး တဦး ျဖစ္သည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕ ဦးရဲေဖာ္၏ သားအငယ္ ျဖစ္သည္။ စစ္ေတြၿမိဳ႕၊ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ ကာလကတၲားၿမိဳ႕ တိမာ ပညာ သင္ၾကားခသည္။ ဝိဇၨာတန္းထိ ပညာ ဆည္းပူးခသည္။
၁၉ဝ၄ ခုႏွစ္၊ ၁၉ဝ၅ ခုႏွစ္တြင္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ မက္သဒစ္ ေယာက်္ားကေလး ေက်ာင္းတြင္ ေက်ာင္းဆရာႀကီး အျဖစ္ လည္းေကာင္း၊ ၁၉ဝ၅ ခုႏွစ္မွ ၁၉ဝ၈ ခုႏွစ္ အထိ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕ အစုိးရ ဟုိက္စကူးေက်ာင္း၌ အလယ္တန္းႏွင့္ အထက္တန္း ဆရာအျဖစ္ လည္းေကာင္း လုပ္ကုိင္ခသည္။
ဆာေပၚထြန္းသည္ ပညာေရး ေလာက၌ ေဆာင္႐ြက္ၿပီးေနာက္ ၁၉ဝ၈ ခုႏွစ္မွ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္ထိ ခ်ိ(ပ္)ကုတ္ ႐ုံးေတာ္ႀကီးတြင္ စကားျပန္ အျဖစ္ ေဆာင္႐ြက္ခသည္။ ၁၉၁၂ ခုႏွစ္မွ ၁၉၂၁ ခုႏွစ္အထိ ႏွစ္မ်ားတြင္ ၿမိဳ႕ပုိင္၊ အခြန္ဝန္၊ နယ္ပုိင္ စေသာ ၿဗိတိသွ် အစုိးရ၏ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ရာထူးမ်ားတြင္ ဝင္ေရာက္ အမႈထမ္းခသည္။ ယင္းသုိ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပုိင္းတြင္ ထမ္း႐ြက္စဥ္ ပထမ ကမာႝစစ္ႀကီး အတြင္း ၿဗိတိသွ်႐ို႔ စစ္ေအာင္ျမင္ေရး အတြက္ အထူး အကူအညီ ပီးခ၍ ဆုတံဆိပ္မ်ား ခ်ီးျမွင့္ျခင္း ခံရသည္။ ၁၉၁၉ ခုႏွစ္တြင္ အမႈထမ္းေကာင္း တံဆိပ္ရ မင္းဘြဲ႕ကုိလည္း ရဟိခသည္။
ထုိ႔ေနာက္ ၿဗိတိသွ် အစုိးရ အမႈထမ္း အျဖစ္မွ ႏုတ္ထြက္လုိက္ၿပီး ၁၉၂၃ ခုႏွစ္တြင္ အဂၤလန္ျပည္သုိ႔လား၍ ဝတ္လုံပညာ သင္ၾကား တတ္ေျမာက္ခသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံသုိ႔ ျပန္လာကာ ဝတ္လုံ လုိက္ရင္း ႏုိင္ငံေရး နယ္ပယ္ထဲသုိ႔ ဝင္ေရာက္ခသည္။ ၁၉၂၅ ခုႏွစ္တြင္ ရမည္းသင္း ေျမာက္ပုိင္း မဲဆႏၵနယ္မွ ဥပေဒျပဳ ေကာင္စီ အမတ္ အျဖစ္ အ႐ီြးခံရသည္။
သတိတရား အၿမဲထားဖို႔
မညီမညာ ေဒကဗ်ာနန္႔
ေၿပာခပါေမ အို..မိတ္ေဆြ(ဆြီ)။
စာပီမဟိက လူမ်ဳိးမဟိ
စာပီေပ်ာက္က လူမ်ဳိးေပ်ာက္
စာပီမထြန္း လူမ်ဳိးကန္းေရ
စာပီၿပဳန္းေက လူမ်ဳိးတုံးေရ
ၿဖစ္ေၾကာင္းဒိန္ကို ႏွလံုးသားမွာ
အၿမဲစြဲလွ်က္ သတိဖက္ပနာ
ရခိုင္စာပီ ေပၚထြန္းလီေအာင္
စြမ္းေဆာင္လို႔နီ ေအ.အမ္.ပီ.မွာ
မ်န္မာပိုင္႐ြီးပနာ မတင္ပါေက့
တန္႔ကတ္ဖိေဝး။







