“အေမွာင္ကိုခြင္း၊ အလင္းကိုေဆာင္၊ ရခိုင္အလင္းေရာင္။” စာပီျမင့္မွ လူမ်ဳိးျမင့္ေရ။ စာပီေပ်ာက္ေက လူမ်ဳိးေပ်က္ေတ။ ရခိုင္လူမ်ဳိးလြတ္လပ္ခ်င္ေက ရခိုင္စာကို အယင္သင္ကတ္။
ကၽြန္ေတာ္႐ို႕၏ “အေမွာင္ကိုခြင္း၊ အလင္းကိုေဆာင္၊ ရခိုင္အလင္းေရာင္”ဘေလာ့သည္ အိန္တာနက္ထက္မွာ တက္လာသမွ် ရခိုင္ဘာသာနန္႔ ေဆာင္းပါး၊ကဗ်ာ စသည္တိကို ႐ွာဖြီတင္ဆက္ဖို႔အတြက္ စမ္းသပ္ျပဳလုပ္နိန္ပါသည္။ လိုအပ္ခ်က္တိဟိပါက c'box မွာအမွာစာေရးထားခကတ္ပါ။ အတတ္ႏိုင္ဆံုး အေကာင္းဆံုးျဖစ္ေအာင္ ၾကိဳးစားနိန္ပါသည္။ ဆက္သြယ္ခ်င္ပါက alrevelation@gmail.com ကိုဆက္သြယ္ႏိုင္ပါေရ။
Showing posts with label ဂႏၱဝင္စာပီ. Show all posts
Showing posts with label ဂႏၱဝင္စာပီ. Show all posts

ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း (အပိုင္း -၃)

ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း
---------------------------------
ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေက်ာက္ရစ္ေကဆရာ ေမာင္စံလွ စပ္ဆိုသည္။ ေကာဇာသကၠရာဇ္ (၁၁၁၆)၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၁၇၅၄) ခုႏွစ္ ရြီးကူးပီမူ။

(၂၅) လီညင္းခံ၍၊ နီျပန္ကာလ၊ ဇီးေခ်ာင္းမည္ေက၊ ရပ္ေဒသက၊ မိမၼေယာက်ၤား၊ ႀကီးငယ္မဟူ၊ လူအမ်ားမွာ၊ လာျငားၿပိဳင္ၿပိဳင္၊ လပေရာင္ႏွင့္၊ ေတာင္တန္းဗ်င္းမွာ၊ ၀ိုင္းလွ်က္ထိုင္၍၊ ယဥ္ေက်းစြာလွ၊ ပန္းျဖဴေအာင္ႏွင့္၊ ေမာင္ထြန္းျမကို၊ ပီယ၀ါစာ၊ သံခ်ဳိခ်ဳိႏွင့္၊ ဆိုကာႃမြက္ေက၊ ႏႈတ္ဆက္ကာျဖင့္၊ ရသာျပည့္ေလွာင္း၊ ႏွမ္းႏိုင္ႏိုင္ႏွင့္၊ မႊီးႀကိဳင္သင္းေက၊ ေကာက္ၫႇင္းေပါင္းကို၊ ေတာင္းမွခူးျပန္၊ ျမပုကန္မွာ၊ ေကာင္းမြန္ထည့္ကာ၊ ပန္းျဖဴေအာင္ႏွင့္၊ ေမာင္ထြန္းျမကို၊ ေကၽြးၾကပါေသာ္၊ ယူကာစားၿပီး၊ အိမ္တန္းဗ်က္မွာ၊ လုပ္လက္ဆီးလို႔၊ အီးအီးသက္သာ၊ ကြမ္းဆီးယာကို၊ တခါစားလတ္၊ ေရာက္လာသူေက၊ လူအမ်ားႏွင့္၊ စကားစပ္လို႔၊ မျပတ္တူယွဥ္၊ ပန္းျဖဴေအာင္ေလ၊ ပ်ဳိေမာင္ေခ်ာမွာ၊ ႏွီးေႏွာစဥ္တြင္၊ ပန္းခိုင္တမွ်၊ ျမစပါယ္ေလ၊ မေငြလွက၊ ဟားဟားလည္းရယ္၊ သြန္းကာေလွာင္၍၊ ေမာင္ထြန္းျမကို၊ စလတ္ေတကား၊ ေရာက္ေတနိက၊ ခုတိုင္ေအာင္ပင္၊ ေဒေမာင္လွမွာ၊ ႏႈတ္ကဆိတ္ညံ၊ စကားလွန္၍၊ ခြန္းသံမထုတ္၊ မဆက္ဆံဘဲ၊ ရွက္ျပန္ၿပီးေက၊ ေတမိလုပ္လို႔၊ ငုတ္တုတ္မႈိင္ေထြ၊ ၿပံဳးစိစိႏွင့္၊ ခ်ိန္မျပတ္ေက၊ နီလတ္ေတကား၊ ဆူေ၀ေသာင္းေသာင္း၊ ႀကီးငယ္ဟူေက၊ လူအေပါင္းႏွင့္၊ က်ဳိးေၾကာင္းဆက္ဆံ၊ မွားအမွန္ကို၊ ေ၀ဖန္စစ္ေၾကာ၊ အေျပာင္းအျပန္၊ ႀကံႏွွီးေႏွာလို႔၊ မေျပာခ်င္ဘိ၊ ေျမာက္ဦးျပည္က၊ ေမာင္ေတမိကို၊ ကနိညခါ၊ တသက္တာတြင္၊ မွတ္ရာတပါး၊ ရွိသူမြန္႐ို႕၊ ၫႊန္စကားကို၊ ေျပာၾကားလိုက္မည္၊ ရႊီ႐ုပ္ေယာင္သို႔၊ ေမာင္တပါးမွာ၊ ေထာင္နားတည္ပါ၊ စိေႏၲဗုဒၶ၊ အာလုတ္ခ်ီ၍၊ ရႊီဂမုတ္က၊ ႃမြက္ထုတ္ဟသည္၊ ဓမၼျမဳေတ၊ ခုဒၵနိကယ္၊ က်မ္းအၫႊန္းႏွင့္၊ လမ္းမွန္ျငားေအာင္၊ ျပထားေရကား၊ (ဗုေဒၶပူဇံ၊ ကုသလံစ၊ ေတဇ၀ေႏၲ၊ ရာဇိေႏၲာ) ဟု၊ မိန္႔ေဟာက်မ္းလာ၊ အဓိပၸါယ္ကို၊ မွတ္လြယ္လွေအာင္၊ ယွင္းျပပါမည္၊ ဘဂ၀ါလူ႔ဘ၊ အတုလေက၊ ဗုဒၶျမတ္စြာ၊ ေစာသတၱာကို၊ ဆယ္ျဖာ႐ိုက်ဳိး၊ ထိပ္ထက္႐ံုေက၊ လက္စံုမိုးလို႔၊ ျမတ္ႏိုးသဒၵါ၊ ပူေဇာ္ပါေသာ္၊ အာဏာတန္ခိုး၊ ဘုန္းေတာ္ဟိန္လွ်င္၊ ထိန္ထိန္ႀကိဳး၍၊ မင္းစိုးရာဇာ၊ ဇီ၀ကံေလ၊ မွန္မခၽြတ္ေက၊ ျဖစ္တတ္ပါဟု၊ ေဒသနာမြန္၊ တရားသံႏွင့္၊ ရွိလြန္သူမ်ား၊ မွာစကားကို၊ နားခံၿပီးခါ၊ ျမတ္ဗုဒၶါႏွင့္၊ စႏၵာသူရိယ၊ ဘုန္းေတာ္ထိန္ေက၊ ရာဇိႏၵ႐ို႕၊ ပဥၥေလာဟာ၊ ရတနာျဖင့္၊ သြန္းကာလုပ္ဘိ၊ ေရာင္ေျခာက္သြယ္ႏွင့္၊ တင့္တယ္လတ္ေက၊ ျမတ္မုနိကို၊ ရႊန္းအိစိတ္တြင္၊ ျမဴးဘ၀င္ႏွင့္၊ ဖူးျမင္ရေအာင္၊ အားႀကိဳးေဆာင္၍၊ ေမာင္႐ို႕ဌာေန၊ ရႊီဗဟိုရ္ေလ၊ သံခ်ဳိက်ဴးေက၊ ေျမာက္ဦးျပည္က၊ ႀကီးငယ္လူမ်ား၊ ေပါင္းအေဖာ္ကို၊ ႏႈိးေဆာ္ျငား၍၊ ပ်ဳိထြားပန္းတန္၊ တႏွစ္မွာလွ်င္၊ တခါေလာက္ေက၊ ေရာက္သင့္တန္ေရ၊ အလြန္ထင္ရွား၊ ဇမၺဴဒီမွာ၊ ဤဘုရားကား၊ ႐ုပ္ပြားေထာင္ရာ၊ ႀကီးအငယ္ႏွင့္၊ တိုရွည္မ်ားေက၊ ေပါင္းမ်ားစြာထက္၊ လြန္ခါကဲၿပီး၊ ဘုန္းေတာ္ေရာင္ျဖင့္၊ ေဂါင္ကမိုးေက၊ တန္းခိုးႀကီးလို႔၊ ေက်ာ္ဟိုးလူ႔ခြင္၊ လြန္ထင္ေပၚလွ်က္၊ ကိုယ္ေတာ္စားေက၊ ႐ုပ္ပြားသွ်င္ကို၊ ဖူးျမင္သူအား၊ အပါယ္ရြာတြင္၊ ခါတပါးလွ်င္၊ မလားဆိတ္ညံ၊ နတ္ရပ္ထံမွာ၊ ေရာင္လ်ံထြန္းပ၊ စည္းစိမ္မြန္ႏွင့္၊ ေပ်ာ္စံရဟု၊ ၀ယရြယ္လြန္၊ ရွိသူမြန္႐ို႕၊ ေျပာၫႊန္ေဟာၾကား၊ ေပါရဏာက၊ လာစကားကို၊ မွတ္သားၿပီးလွ်င္၊ ၀င္း၀င္းေျပာင္၍၊ အေရာင္ညီးေက၊ မုနိသွ်င္ကို၊ ဖူးျမင္ရေယာင္၊ တေယာက္ေမာင္မွာ၊ ေရာက္ေအာင္အားစိုက္၊ ႏွစ္စဥ္လာ၍၊ သဒၶါျဖဴးေက၊ ဖူးခလိုက္ဟု၊ သိန္းထိုက္ပ်ဳိေမ၊ ၿပံဳးရယ္ခ်ဳိႏွင့္၊ လူပ်ဳိလွကို၊ စလိုက္ေတေလး။


ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း (အပိုင္း -၂)

ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း
---------------------------------
ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေက်ာက္ရစ္ေကဆရာ ေမာင္စံလွ စပ္ဆိုသည္။ ေကာဇာသကၠရာဇ္ (၁၁၁၆)၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၁၇၅၄) ခုႏွစ္ ရြီးကူးပီမူ။

(၁၃) ေစာင့္ထိန္းမေယၿမဲစြာ၊ ထိုအခါတြင္၊ သဒၶါျပင္းျပ၊ ပါရမီႏွင့္၊ ရာဇိႏၵမွာ၊ မ်ားလွသံဃာ၊ ေထရ္ငါးရာႏွင့္၊ ျမတ္စြာဗုဒၶ၊ က်ိန္းအံ့ငွါေလ၊ ၀ိဟာရကို၊ လွ်င္ဆြမၾကာ၊ သစ္၀ါးရွာ၍၊ ေတာင္သာပုလု၊ ျမရိပ္ၿမိဳင္ႏွင့္၊ ကတညဳတြင္၊ ႐ံုးစုညီညာ၊ မ်ားျပည္သူႏွင့္၊ အားကူေလွာက္လို႔၊ ေဆာက္ၿပီးခါတြင္၊ က်ယ္စြာမ႑ပ္၊ လြန္တင့္တယ္ေအာင္၊ ျပဳေပလတ္၍၊ ရံပတ္သံဃာ၊ ေစာဗုဒၶါကို၊ ပင့္ကာလွဴျငား၊ ေက်ာင္း၀ိဟာမွာ၊ ေကာင္းစြာထားလို႔၊ တရားဓမၼ၊ ရက္မျခားေအာင္၊ ၾကားနာရ၍၊ သံုး၀သရဏာဂံု၊ ျပည့္ၿဖိဳးထံု၍၊ ငါးစံုသီလ၊ အ႒ဂီျဖင့္၊ က်င့္ညီမွ်လွ်က္၊ စႏၵသူရိယာ၊ မင္းျမတ္စြာႏွင့္၊ ျပည္ရြာတိုင္းသား၊ ခႆိန္းသူေလ၊ လူအမ်ားမွာ၊ စိတ္ထားၾကည္ျဖဴ၊ ပီးအလွဴႏွင့္၊ အယူေျဖာင္တန္း၊ သာသနာမွာ၊ ေရာင္၀ါထြန္းလို႔၊ ပြင့္လန္းခါစ၊ က်င့္ဆယ္ျဖာႏွင့္၊ မင္းရာဇာလွ်င္၊ ဗုဒၶစံရာ၊ ေက်ာင္း၀ိဟာသို႔၊ လွမ္းကာခ်ီႄကြ၊ မာရဇိန္ေလ၊ မုနိႏၵကို၊ ဦးခ်ၿပီးခါ၊ ေၾကာင္းစံုလင္ကို၊ ဘုရင္မင္းမွာ၊ ေလွ်ာက္ျခင္းရာကား၊ သံုးျဖာေလာက၊ တုမရေက၊ ညာဏထြတ္ခ်ာ၊ ေစာဗုဒၶါလွ်င္၊ ျပည္ရြာတမည္၊ သို႔ျဖစ္ေပ၍၊ စိေႏၲျမတ္စြာ၊ ဘဂ၀ါႏွင့္၊ တူစြာမျခား၊ ရတနာႏွင့္၊ သြန္းကာလုပ္ေက၊ ျမတ္႐ုပ္ပြားကို၊ သနားမိတၱာ၊ ကိုးကြယ္ရန္ေလ၊ မွန္ယခုလွ်င္၊ ခြင့္ျပဳပါဟု၊ ရာဇာမင္းေကာင္း၊ ႏႈတ္၀ါစာက၊ ႃမြက္ခါေတာင္းေသာ္၊ က်ဳိးေၾကာင္းေထာက္ကာ၊ မင္းရာဇာကို၊ ျမတ္စြာသံုးလူ႔၊ ရႊီေက်ာင္းေပၚမွာ၊ ခြင့္ေတာ္ျပဳေသာ္၊ ရွိဦးတင္ကာ၊ နန္းဘံုသာသို႔၊ ျပန္လာၿပီးမွ၊ မွဴးမတ္၀န္ေလ၊ ပန္ရံခလို႔၊ သီဟဥဂၢင္၊ ညီလာခြင္မွာ၊ တိုင္ပင္ၿပီးေထြ၊ မတ္တန္တန္ကို၊ တာ၀န္ခြဲလို႔၊ လႊဲၿပီးေခ်ေသာ္၊ ရႊီေငြႀကီးသံ၊ တင္မက်န္ဘဲ၊ ငါးတန္ေလာဟာ၊ ရတနာေလ၊ သျပာခ်ပ္ရြီ၊ ငါးမ်ဳိးစီကို၊ စုပံုၿပီးေက၊ တကုေဋအား၊ ႀကံညီျဖဴဆြ၊ ငါးစီးဆင္မွာ၊ တင္ၿပီးမွလွ်င္၊ သတၱရတနာ၊ ညီးလူလူေက၊ ထီးျဖဴျမတ္ကို၊ ေဆာင္းလတ္ပါ၍၊ ရာဇာဘုန္းတု၊ လြန္ၿမိဳင္ဆိုင္ေက၊ ကတညဳသို႔၊ ႐ံုးစုညီညာ၊ ေအာင္ေမာင္းညံလို႔၊ ေအာင္သံရႊန္းေက၊ ခ်ီလွမ္းခါျဖင့္၊ လြန္စြာႀကီးက်ယ္၊ မ႑ပ္လယ္မွာ၊ ေရာက္သည္ကာလ၊ ငါးစီးဆင္၏၊ ဥဂၢင္မွလွ်င္၊ ခ်ၾကၿပီးျငား၊ ရတနာကို၊ ပံုကာထားမွ၊ ထင္ရွားေက်ာ္လတ္၊ ပိသုကာေလ၊ ဆရာျမတ္ႏွင့္၊ လူနတ္မ်ားစြာ၊ ကိုးစားရာေလ၊ မဟာမုနိ၊ ႐ုပ္ပြားေတာ္ေလ၊ ေသာင္းေက်ာ္လတ္ေက၊ ျမတ္ေဗာဓိကို၊ သြန္းသည့္အခါ၊ ႏွစ္ေကာဇာလွ်င္၊ တရာ့ႏွစ္ဆယ္၊ သံုးခုကယ္တြင္၊ ေရာင္ျခည္၀င္းပ၊ ပူျပင္းတံုေက၊ ကဆံုလ၏၊ ျပည့္ထရက္မွာ၊ နိဗုဒၶါတြင္၊ စကာသြန္းဘိ၊ ဆုတ္ပကၡာသို႔၊ လြန္လာျပဳေက၊ ဂု႐ုနိတြင္၊ ထိန္ညီး႐ူပ၊ လွ်ပ္စစ္ေရာင္သို႔၊ ေျပာင္ေျပာင္လင္းေက၊ ဆင္းဗုဒၶကို၊ ပဥၥေလာဟာ၊ ရတနာျဖင့္၊ သြန္းကာလုပ္ေက၊ ေျခာက္ေရာင္ထင္၍၊ ျမင္မညီးေအာင္၊ သြန္းၿပီးေရေလး။


ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း (အပိုင္း -၁ )

ဓည၀တီနိဂံုးရြာမ်ားသမိုင္းသာျခင္း
---------------------------------
ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေက်ာက္ရစ္ေကဆရာ ေမာင္စံလွ စပ္ဆိုသည္။ ေကာဇာသကၠရာဇ္ (၁၁၁၆)၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ (၁၇၅၄) ခုႏွစ္ ရြီးကူးပီမူ။

(၁) ေအာင္ေၾကာင္းမေယမဂၤလံ၊ ေအာင္ဆုပန္ေက၊ ေအာင္သံေညာင္းေညာင္း၊ ေအာင္ပါစီဟု၊ ေညာင္ရီေလာင္းလို႔၊ ဆုေတာင္းပဌနာ၊ အဖန္ဖန္ေလ၊ မွန္ယၡဳလွ်င္၊ ျပဳၿပီးခါဝယ္၊ ျမတ္စြာဗုဒၶ၊ အတုလံေက၊ သမၺဳဒၶႏွင့္၊ ဓမၼသံဃာ၊ ျမတ္ဆရာေလ၊ မာတာပီတ၊ ဂုဏ္ကဲလြန္ေက၊ အနႏၵကို၊ ကာယဝဇီ၊ မေနာခ်ီေက၊ သံုးလီဒြါရ၊ ကံသံုးျဖာေလ၊ ပဏာမျဖင့္၊ ညြတ္ခ႐ိုက်ိဳး၊ လက္ဆယ္ျဖာကို၊ ထိပ္မွာမိုးလို႔၊ ရွိခိုးဦးခ်၊ ႀကိမ္ဖန္ဖန္ျဖင့္၊ ကြ်န္ယၡဳေက၊ ျပဳၿပီးမွလွ်င္၊ သူရႆတီ၊ လွဆင္းညီေက၊ ေဒဝီရတနာ၊ ကြ်ႏု္ပ္မွာတြင္၊ တည္ပါစီေၾကာင္း၊ အဓိဌာန္ႏွင့္၊ ဆုမြန္ေတာင္းမွ၊ ရွိေဟာင္းပီစာ၊ က်မ္းအလာကို၊ ယူကာညႇိႏိႈင္း၊ ၿမိဳ႕ဓညာကို၊ ပတ္ခါဝိုင္းသည္၊ သမိုင္းစဥ္လာ၊ နိဂုဏ္းရြာကို၊ ျပရာအခဏ္း၊ ေနာက္တျဖာ၌၊ ထပ္ခါညႊန္းေသာ္၊ ရႊီနန္းတည္ရာ၊ ၿမိဳ႕ဓညာဝယ္၊ စႏၵာသူရိယ၊ ဘုန္းေတာက္ထိန္ေက၊ ရာဇိႏၵႏွင့္၊ ဗုဒၶျမတ္စြာ၊ ဘဂဝါ႐ို႕၊ မဟာမုနိ၊ ေျခာက္သြယ္ေရာင္ျဖင့္၊ ေျပာင္ေျပာင္ညီး၍၊ ေသာင္းထီးေက်ာ္လွန္း၊ ျမတ္ဘုန္းေမာ္ေလ၊ ကိုယ္ေတာ္႐ုပ္ကို၊ သြန္းလုပ္ခန္းႏွင့္၊ ၿမိဳ႕နန္းျဖာျဖာ၊ တည္ေထာင္ရာတြင္၊ ရွည္ၾကာသက္တမ္း၊ အတန္တန္ကို၊ ကာရန္ဆန္းႏွင့္၊ ညႊန္းကာခုဝယ္၊ ေနာက္ေနာင္လာကို၊ သိပါရေအာင္၊ ျပလိုက္မည္ေလး။

(၂) ေတာင္ကြ်န္းမေယဒီပါ၊ မဟီခ်ာမွာ၊ စီကာလွပ၊ ျမရိပ္ၿမိဳင္ႏွင့္၊ ေတာင္စဥ္ဝိုင္းေက၊ တိုင္းရကၡတြင္၊ စႏၵသုဓမၼ၊ မည္တြင္ေခၚ၍၊ ဘြဲ႔ေတာ္ရေက၊ မင္းလွဘုန္းႃကြယ္၊ နတ္ၿမိဳ႕ဟန္သို႔၊ အလြန္ထူးေက၊ ေျမာက္ဦးျပည္တြင္၊ ဂုဏ္ရည္မညွိဳး၊ လက္႐ံုးေထာင္ေက၊ အေခါင္မိုးလို႔၊ စိုးသည့္အခါ၊ မ်ားစည္းစိမ္ႏွင့္၊ ျပည့္ညီလတ္ေက၊ ေဘာင္းဒြတ္ရြာက၊ သညာနာမ၊ ပန္းျဖဴေအာင္ႏွင့္၊ ေမာင္ထြန္းျမဟု၊ လွပတင့္တယ္၊ သက္ႏွစ္ဆယ္ေက၊ အရြယ္တူေျမာက္၊ လုလင္ပ်ိဳေလ၊ ထိုႏွစ္ေယာက္မွာ၊ ဘုန္းေတာက္ေပၚထင္၊ မုနိသွ်င္ကို၊ ဖူးျမင္လိုလွ၊ တိုင္ပင္ခံေက၊ အႀကံမွ်လို႔၊ မိဘအထံ၊ လားခ်င္လိုသည္၊ ထိုအေၾကာင္းကို၊ ခြင့္ေတာင္းပန္၍၊ လွ်င္ျမန္ဆြဆြ၊ ဝတ္စားယင္၍၊ ဆင္ၿပီးမွလွ်င္၊ မိုးထမံႈရီ၊ ႏွင္းဝီဝီႏွင့္၊ စံုလီျဖဴးျဖဴး၊ တေက်ာ္ေက်ာ္ႏွင့္၊ ငွက္ေတာ္က်ဴးေက၊ ရက္ဦးမဂၤလာ၊ ခ်ိန္အခါတြင္၊ ႏွစ္ျဖာတူကြ၊ မိမာတာႏွင့္၊ ပီတာဖကို၊ ဦးခ်ၿပီးေသာ္၊ ဓညမည္ေက၊ ၿမိဳ႕ေဒသကို၊ မွန္းဆေမွ်ာ္လို႔၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး၊ ရႊီဇခၤါေလ၊ မဂၢါလမ္းကို၊ လွမ္းလို႔လားေသာ္၊ မ်ားျပားလွစြာ၊ ေက်းလက္ရြာကို၊ လြန္ကာေက်ာ္ေျမာက္၊ ရိပ္ၿမိဳင္ၿမိဳင္ႏွင့္၊ ဂႏိုင္တန္းမွာ၊ စခန္းေထာက္လို႔၊ ရွိေနာက္ဘယ္ညာ၊ ၾကည့္ေသာခါတြင္၊ စီကာညြတ္ေပ်ာင္း၊ မ်ားစံုလင္ေက၊ သစ္ပင္ေပါင္းမွာ၊ ရြက္ေဟာင္းလည္းႃကြီ၊ ညြန္႔႐ိုးတံမွာ၊ ပတ္ရံစုေက၊ ရြက္ႏုဝီလို႔၊ အနီအဝါ၊ ပန္းမ်ားစြာလည္း၊ မံုကာပြင့္ဖူး၊ သင္းပ်ံ႕ႀကိဳင္ေက၊ ဂႏိုင္ဦးမွာ၊ ေပ်ာ္ျမဴးဝဲပ်ံ၊ က်ီးငွက္သံျဖင့္၊ ညိုးညံခ်ိဳျမ၊ ေတာဂႏိုင္ေလ၊ ၿမိဳင္အလွကို၊ ဝဝ႐ႈကာ၊ တေတာဝင္ေက၊ တျပင္သန္းလို႔၊ လွမ္းလတ္ပါေသာ္၊ သာယာလွပ၊ ဇီးေခ်ာင္းရြာေလ၊ ရပ္ဂါမကို၊ ေရာက္ၾကတံုလွ်က္၊ ျမၿပိဳင္ေညာင္ႏွင့္၊ ကံေဘာင္ထက္မွာ၊ တန္႔လွ်က္တူညီ၊ ထိုင္လို႔နီေက၊ ထိုသည္အခါ၊ သာေမာစည္၍၊ ေပ်ာ္ဘြယ္ေကာင္းေက၊ ဇီးေခ်ာင္းရြာက၊ ကလ်ာ႐ူပ၊ သိန္းေက်ာ့ေဝႏွင့္၊ မေငြလွ႐ို႕၊ လွ်င္ဆြမၾကာ၊ ရီကန္သာကို၊ လွမ္းလာဆတ္ဆတ္၊ ညခ်မ္းနီမွာ၊ ေသာက္ရီခပ္၍၊ တက္လတ္ကာလ၊ ပန္းျဖဴေအာင္ေလ၊ ပ်ိဳေမာင္ထြားမွာ၊ စကားစလို႔၊ ႃမြက္ဟျခင္းရာ၊ ေမာင္႐ို႕မွာေက၊ ျပည္ရြာညြန္႔ဖူး၊ ထီးနန္းေဆာင္ျဖင့္၊ ထြန္းေျပာင္ေတာက္ေက၊ ၿမိဳ႕ေျမာက္ဦးက၊ သံုးလူ႔ထိပ္ပန္၊ ကိုယ္စားမြန္ကို၊ ဖူးရန္စိတ္ဟိ၊ ေဒရပ္ရြာကို၊ ေရာက္လာဘိလည္း၊ အသိမိတ္ေဆြ၊ မဟိေပေက၊ ႏွမအိမ္မွာ၊ တညည့္တာကို၊ တည္းပါစီရန္၊ လွတင့္တယ္ေလ၊ ပ်ိဳေမေႏွာင္းကို၊ ေမာင္ေတာင္းပန္ဟု၊ ဆိုျပန္တံုျငား၊ သိန္းေက်ာ့ေဝေလ၊ ပ်ိဳေမၾကားက၊ စကားသာယာ၊ ေမာင္လူပ်ိဳကို၊ ႏႈတ္ခ်ိဳပ်ားႏွင့္၊ ေျပာၾကားရာကား၊ မဟာမုနိ၊ ျမတ္ဘုန္းမိုကို၊ ဖူးလိုဘိ၍၊ ခရီးထြက္ခါ၊ ေမ႐ို႕ရြာသို႔၊ ေရာက္လာတံုရ၊ သိမိတ္ေဆြေလ၊ ေကတႏၵိလွ်င္၊ မဟိၾကေသာ္၊ ခ်မ္းျမရိပ္ၿငိမ္၊ ေမ႐ို႕အိမ္မွာ၊ တည္းမွီဖို႔ရာ၊ ယခုပင္လွ်င္၊ မွန္စင္စစ္ေက၊ လိုက္လတ္ပါဟု၊ ေခၚကာသူထ၊ တူမကြာဘဲ၊ လိုက္လာၾကေသာ္၊ မြီးဖမိခင္၊ ဝီးကပင္လွ်င္၊ ႐ႈျမင္တံုျငား၊ သားပမာေက၊ မိတၱာပြား၍၊ သနားတံုၿပီး၊ ေၾကာင္းထိုထိုကို၊ သိလိုျခင္းႏွင့္၊ သတင္းမီးလို႔၊ သိၿပီးတံုေျမာက္၊ ရြယ္ႏုပ်ိဳေက၊ ထိုႏွစ္ေယာက္အား၊ စားေသာက္စရာ၊ ဟင္းမိစၧာႏွင့္၊ ညစာထမင္း၊ ေမလွ်င္နီေက၊ အိမ္အတြင္းမွာ၊ တည္ခင္းၿပီးေသာ္၊ ရွိျပဳပၸါေလ၊ ဥေဒစြန္းက၊ လဝန္းေပၚေရ။

(၃) လဝန္းေပၚေက၊ ထိုေရာ္ကာလ၊ သိန္းေက်ာ့ေဝႏွင့္၊ မေငြလွ႐ို႕၊ တူကြမကြာ၊ ဆီးကြမ္းယာကို၊ လွမ္းကာၿပီးေျမာက္၊ ေမာင္လူပ်ိဳေလ၊ ထိုႏွစ္ေယာက္မွာ၊ စားေသာက္ၿပီးေက၊ ေၾကာင္းမ်ားဖ်င္ကို၊ သိခ်င္ရီးႏွင့္၊ မီးလတ္ေတကား၊ ရႊီျပည္ေအာင္နန္း၊ ၾကငွန္းထူေက၊ ထီးျဖဴရြန္းလို႔၊ မင္းခဏ္းတန္တန္၊ စည္ေတာ္သံျဖင့္၊ ဆူညံဟိလတ္၊ ဓညေခၚေက၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ျမတ္ကို၊ ရံပတ္ဝိုင္းကာ၊ နိဂုဏ္းရြာ၏၊ သညာနာမ၊ တြင္ေခၚပံုလွ်င္၊ ဟူသမွ်ကို၊ ႏွမကညာ၊ သိတံုျပန္ေသာ္၊ မက်န္ရေယာင္၊ ေျပာျပပါဟု၊ ထိုခါကာလ၊ သိန္းေက်ာ့ေဝေက၊ ေမအလွက၊ ေမာင္လွတင့္တယ္၊ ေမေျပာဆိုေက၊ ထိုစကားကို၊ ေထာင္နားတည္ပါ၊ ျပန္႔က်ယ္စြာလွ၊ ကြ်န္းဦးၿမီမွာ၊ သၿပီခလို႔၊ ေရာင္ျမဝီဝီ၊ ေအာင္ျခင္းညံ၍၊ ေအာင္သံက်ဴးလို႔၊ ဇမၺဴဒီမွာ၊ သညီေဝါဟာ၊ ေထာပနာႏွင့္၊ ၾသဘာေသာင္းေသာင္း၊ သတင္းေပၚ၍၊ နင္းေက်ာ္ဘိေက၊ သီရိေခ်ာင္းတြင္၊ မင္းေကာင္းႀကိမ္ဖန္၊ ဗဟိုညံ၍၊ စည္သံ႐ိုက္ဟီး၊ ရႊီနန္းေဆာင္ျဖင့္၊ ေျပာင္ေျပာင္ညီးေက၊ ၿမိဳႀကီးဓညာ၊ ေအာင္ခ်ာခ်က္မွာ၊ ဒိသာေနာက္ယြန္း၊ က်ီးငွက္သံျဖင့္၊ ညိဳးညံေညာင္းေက၊ ဇီးေခ်ာင္းကမ္းတြင္၊ ပထြန္းက်က္သရီ၊ လွဆန္းညီေက၊ အိမ္ၿခီမ်ားစြာ၊ လီညင္းသြန္၍၊ ေပ်ာ္ရန္ေကာင္းေက၊ ဇီးေခ်ာင္းရြာက၊ မကြာဝီးေျမာက္၊ သံေက်ာ္ေက်ာ္ျဖင့္၊ တေခၚေလာက္တြင္၊ ရွိေနာက္တည့္ခါ၊ သီရိမာ၏၊ ဒိသာေနာက္ကမ္း၊ နတ္႐ို႕ရြာႏွင့္၊ ပမာညႊန္းေက၊ ေၾကာင္းလမ္းဇခၤါ၊ ဘယ္ႏွင့္ညာမွာ၊ သြယ္ကာစီတန္း၊ အေဝယာေလ၊ ေနာ္ဇာပန္းေက၊ ဒန္းထပ္တရာ၊ ဇီသဝါ႐ို႕၊ အခါမလပ္၊ ပြင့္ေဟာင္းလြန္၍၊ မံုဟန္ရင့္ေက၊ ပြင့္သစ္ထပ္လို႔၊ ခိုင္ညြတ္ျဖဴဝါ၊ ပန္းနံ႔ႀကိဳင္၍၊ ရိပ္ၿမိဳင္ေကာင္းေက၊ ပုန္းေခ်ာင္းရြာကို၊ မၾကာထုတ္ေခ်ာက္၊ ေမာင္သက္ဝီမွာ၊ လွမ္းခ်ီေရာက္က၊ တေထာက္နားကာ၊ ထိုသည့္ရြာမွ၊ အရာတဖန္၊ ေနာက္ရပ္ထံသို႔၊ ေခၚသံတၾကား၊ သိခ်င္လို၍၊ ရွိကိုလားေသာ္၊ ထူးျခားသာလြန္၊ ဥယ်ာဥ္ၿခံႏွင့္၊ သီးႏွံမ်ိဳးမ်ိဳး၊ တူးဆြလွန္ေက၊ ေပါက္ထြန္တိုးလို႔၊ စိုက္ပ်ိဳးၾကအင္၊ ပြင့္ဖူးဆင္၍၊ ေအာင္ျမင္ျဖစ္ထြန္း၊ ကြင္းျပင္က်ယ္မွာ၊ ျမထည္ရႊန္းသို႔၊ စိမ္းလမ္းစိုေျပ၊ က်က္သေရႏွင့္၊ တင့္ေပတံုလတ္၊ လုပ္တိုင္းေအာင္ေက၊ ေဒါင္းေဒါင္ရပ္ကို၊ မခြ်တ္မေသြ၊ မပန္းခင္ပင္၊ ျမင္ကာတြိေက၊ ေရာက္လိမ့္မည္ေလး။

(၄) ေရာက္လတ္ျပန္ေက၊ ေပ်ာ္ရန္ေကာင္းျခင္း၊ ေလာကဓံမွာ၊ ၿပိဳင္စံကင္းေအာင္၊ သန္႔ယွင္းသာယာ၊ ေဒါင္းေဒါင္ရြာကိို၊ လွည့္ကာပတ္ဝန္း၊ ၾကည့္ၿပီးေကလွ်င္၊ ရြာလယ္လမ္းက၊ ေျဖာင့္တန္းမွန္စြာ၊ ေတာင္ဒိသာသို႔၊ လွမ္းလာျပန္က၊ ဥႆပေက၊ ႏြားလွႏွစ္ထြန္၊ ခရီးစြန္တြင္၊ ဝင္းၿခံၿပိဳင္းၿပိဳင္း၊ တဆိုင္းဆိုင္းႏွင့္၊ တံတိုင္းပမာ၊ ရံဝိုင္းကာ၍၊ မ်ားစြာအိမ္ၿခီ၊ ျပည့္ဝွန္းစီေက၊ ဆန္ရီစပါး၊ ဝတ္အထည္ေက၊ ရႊီေငြမ်ားႏွင့္၊ ေက်ာ္ၾကားလူ႔ခြင္၊ လြန္စည္ပင္၍၊ လိုအင္ျပည့္ျငား၊ ႀကီးငယ္ဟူေက၊ လူအမ်ားမွာ၊ ႐ိုးသားေျဖာင့္မွန္၊ လုပ္အၾကံကို၊ အားသြန္ႀကိဳးပန္း၊ လံုလသန္၍၊ ဇြဲမာန္ႃကြေက၊ မေယာ့တန္းျဖင့္၊ လုပ္ငန္းေဆာင္တာ၊ အရာရာတြင္၊ ညီညာစည္းလံုး၊ ကိုယ္ခ်င္းစာေက၊ သမၼာထံုးကို၊ ႏွလံုးပိုက္ခါ၊ မေကာင္းရာကို၊ ပယ္ခါစြန္႔ထား၊ ေကာင္းစီရန္ေလ၊ ညႊန္စကားကို၊ နားေထာင္နာယူ၊ တေယာက္လူတြင္၊ အပူေရာက္က၊ တရြာသူမွာ၊ ဝိုင္းကူၾကလို႔၊ ေဖးမကယ္တင္၊ လူတိုင္းပင္လွ်င္၊ ၾကည္လင္ႏွလံုး၊ ရွိအေဟာ္က၊ သူေတာ္ထံုးေၾကာင့္၊ ရြာလံုးစံုစြာ၊ ရတနာျဖင့္၊ ခ်မ္းသာႄကြယ္ဝ၊ သာသနာမွာ၊ ေရာင္ဝါပလို႔၊ ဖက္မွ်မျမင္၊ ေဖာ္သဟာ႐ို႕၊ ေပ်ာ္ရာေကာင္းေက၊ အေဒါင္းျပင္ဟု၊ ေသာင္းခြင္ေက်ာ္ညာ၊ ထိုသည္ရြာကို၊ ေရာက္ပါလတ္ေသာ္၊ ကုန္းထိပ္ေပၚတြင္၊ ေရာင္ေတာ္ထိန္လွ်ပ္၊ ေမြသရီေလ၊ ေစတီျမတ္သို႔၊ ခ်ည္းကပ္ၿပီးလွ်င္၊ လက္ႏွစ္ျပင္ကို၊ ထိပ္တြင္ခ်ီမိုး၊ ခါသံုးႀကိမ္ျဖင့္၊ ဦးႏွိမ္က်ိဳးလို႔၊ ရွိခိုးၿပီးခါ၊ ရပ္ျပဳပၸါသို႔၊ ေျဖာင့္စြာတန္းတန္း၊ ဝါးျပန္တာျဖင့္၊ သွ်စ္ရာခန္းကို၊ ခ်ီလွမ္းတံုျပန္၊ စည္ေမာင္းညံ၍၊ ေပ်ာ္သံမတိတ္၊ လူ႔ရပ္ဘံုမွာ၊ ဂုဏ္တံဆိပ္ႏွင့္၊ ပုဏၰရိပ္ရြာမ၊ ေခၚတြင္ေပေက၊ ရပ္ေဒသကို၊ ေရာက္ပါလိမ့္မည္၊ ရွိေျမာက္ယံကို၊ တဖန္ထပ္လို႔၊ ႐ႈလတ္ေခ်ေသာ္၊ မေသြျခားကြာ၊ တာငါးရာတြင္၊ လြန္စြာစည္ကား၊ ေရာင္းအဝယ္ျဖင့္၊ ကုန္သည္မ်ား႐ို႕၊ ကမ္းပါးတခြင္၊ ေလာင္းစပ္တင္ႏွင့္၊ လြမ္းၾကင္ေထာင္ေပါင္း၊ နားခိုျပန္ေက၊ ကုန္ဝယ္ေရာင္းလို႔၊ ေသာင္းေသာင္းလည္းဆူ၊ မ်ားသွ်င္လူ႐ို႕၊ ဝယ္သူမျပတ္၊ ျမစ္ကမ္းျပင္မွာ၊ ထြက္ဝင္ျငားေက၊ ပ်ားပန္းခပ္သို႔၊ လွည့္ပတ္လူးလာ၊ ဤရပ္ရြာကား၊ သာယာတင့္တယ္၊ ရခိုင္ျပည္မွာ၊ ေက်ာ္သည္ဂုဏ္ဟိတ္၊ လိုရာစံုေက၊ ပံုဏၰရိပ္ဟု၊ တံဆိပ္နာမည္၊ တပ္ဝင္းၿခံႏွင့္၊ ပတ္ရံလစ္ေက၊ ရြာသစ္တည္ဟု၊ ႏုေမပ်ိဳလွ၊ သိခ်င္လိုေက၊ လူပ်ိဳေခ်ာကို၊ ေျပာလို႔ျပေရ။

(၅) ေျပာလို႔ျပေက၊ ထိုမွတဖန္၊ ေတာင္ရပ္ထံသို႔၊ ဝါးျပန္ေျခာက္ရာ၊ လွမ္းေသာခါတြင္၊ ငါးရာအိမ္ၿခီ၊ ရိပ္ဝီဝီႏွင့္၊ နီလည္းမထိုး၊ ပန္းသစ္ပင္႐ို႕၊ ရြာတြင္မိုးလို႔၊ ေက်ာ္ဟိုးလူခြင္၊ ရတနာႏွင့္၊ ဥစၥာေပါေက၊ ပန္းေတာျပင္ကို၊ အလွ်င္အျမန္၊ ေရာက္လတ္ျပန္ေသာ္၊ တဖန္ထိုမွ၊ ဒကၡိဏသို႔၊ ေမွ်ာ္ကာလွည့္လွ်င္၊ ၾကည့္လတ္ကေက၊ ျမျမမို႔မို႔၊ စိမ္းစို႔စို႔ႏွင့္၊ မိႈင္းညိဳ႕မွံဳျပာ၊ ရြာတရြာကို၊ ျမင္ပါလိမ့္မည္၊ ထိုသည္ရြာ၏၊ မည္နာမကို၊ သိရေပေအာင္၊ ႏွမေျပာၾကား၊ မွတ္သားရန္ေက၊ ညႊန္စကားကို၊ ေထာင္နားလည္းနာ၊ ဤသည္ရြာတြင္၊ ရွည္ၾကာျမင့္လစ္၊ စည္ပင္ရြာေက၊ ေဝသာေခတ္က၊ ေျပျပစ္လွစြာ၊ ပိသုကာ႐ို႕၊ ေကာင္းစြာထုလုပ္၊ လက္ရာမြန္၍၊ လြန္ေခ်ာညက္ေက၊ က်ားနက္႐ုပ္ကို၊ ရြက္အုပ္ညိဳေမွာင္၊ ျမၿပိဳင္ေညာင္ႏွင့္၊ ကံေဘာင္ထက္မွာ၊ ဝပ္လွ်က္အမွန္၊ လြဲမဖယ္ဘဲ၊ ၿမဲတည္ဘိေက၊ ဟိျခင္းဟန္ေၾကာင့္၊ ရီကန္က်ားနက္၊ ေပါင္းစပ္ျပန္၍၊ နံႏွစ္ခ်က္ကို၊ တြဲဖက္ၿပီးခါ၊ ယင္းရပ္ရြာကို၊ သညာနာမ၊ က်ားနက္ကန္ေလ၊ တြင္ျပန္ရဟု၊ ေမာင္လွေကာင္းစြာ၊ မွတ္ၿပီးခါဝယ္၊ ျပဳပၸါစူးစူး၊ လိႈင္းၾကက္ခုန္ေက၊ ယမုန္ျမစ္ကို၊ စစ္စစ္ကူးလွ်င္၊ ၾကည္ႏူးစမၸါယ္၊ လြန္သပၸါယ္၍၊ တင့္တယ္ေယာက္ပတ္၊ ေျခာက္ေရာင္ညီးေက၊ ေစတီျမတ္ကို၊ ျမင္လတ္လိမ့္မည္၊ သမိုင္းမွန္ႏွင့္၊ တည္ဟန္မ်ားကို၊ ေျပာၾကားမည္ကား၊ လြန္သည္ရွိက၊ ေလာင္းၾကက္မည္ေက၊ ရႊီျပည္မတြင္၊ ဗလပညာ၊ ဘုန္းအာဏာႏွင့္၊ ရာဇာမင္းထီး၊ နန္းရိပ္ခိုေက၊ ထိုမင္းႀကီးမွာ၊ သတၱိျပည့္စံု၊ ရဲစြမ္းဂုဏ္ႏွင့္၊ ကိုယ္ယံုမတ္လွ၊ အရာရာတြင္၊ လိမၼာသိေက၊ ဝိမလလွ်င္၊ မိစၧဌာေန၊ သက္တိုင္းျပည္က၊ ျပန္သည္ကာလ၊ ေစတီရာတြင္၊ ဗိုလ္တာဝန္းေက၊ စခန္းခ်လို႔၊ ခတၱဒီဝါ၊ နားၿပီးခါလွ်င္၊ ေအာင္ခ်ာကနက္၊ ရႊီနန္းဘံုျဖင့္၊ ဂုဏ္မခ်ိဳ႕ေက၊ ၿမိဳ႕ေလာင္းၾကက္သို႔၊ ခ်ီတက္ၿပီးခါ၊ မ်ားမၾကာပင္၊ ျပန္လာတံုလတ္၊ အုတ္ခ်ပ္စီေက၊ ေစတီျမတ္ကို၊ ေယာက္ပတ္တင့္တယ္၊ တည္ထားေပ၍၊ ျမင့္ရွည္လြန္ေညာင္း၊ အလီလီေက၊ ရာသီေျပာင္းလို႔၊ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ၊ ၾကာေသာခါတြင္၊ ေသနာပဓိ၊ ရဲစြန္းဂုဏ္ျဖင့္၊ ျပည့္စံုလတ္ေက၊ မတ္ကဝိႏွင့္၊ မင္းထီးဘုရင္၊ နတ္နန္းဝင္ေသာ္၊ တဆယ္ေက်ာ္၍၊ စြန္းေပၚခုနစ္၊ မင္းေစာမြန္လွ်င္၊ နန္းစံေခတ္တြင္၊ သကၠရာဇ္ေကာဇာ၊ ခုနစ္ရာႏွင့္၊ စြန္းလာေျခာက္ဆယ္၊ သွ်စ္ခုဝယ္တြင္ ႏွိပ္စက္မ်ားစြာ၊ သို႔တြက္တာေၾကာင့္၊ ျပည္ရြာပ်က္စီး၊ (-----)၊ အိုးအိမ္ခြာ၍၊ ထြက္ခြါၿပီးေသာ္၊ ျပည္ႀကီးမ႑ိဳင္၊ ရႊီရခိုင္မွာ၊ အိမ္တိုင္ႏြယ္ရစ္၊ ျမက္သစ္အံု၍၊ ရွက္ျခံဳေႏွာေက၊ လယ္ေတာျဖစ္လို႔၊ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္၊ ကာလရွည္ေအာင္၊ ၾကာေပေသာခါ၊ မစၧိမာက၊ ရာဇဘုန္းသန္၊ သူရတန္လွ်င္၊ ေထာက္ကန္ၿပီးျငား၊ ေသာင္းထိဝီေအာင္၊ ဗိုလ္ၿခီမ်ားႏွင့္၊ မင္းသားေစာမြန္၊ ျပည္ေတာ္ျပန္၍၊ ရန္ကိုႏွိမ္ၿပီး၊ ေလာင္းၾကက္ေခၚေက၊ ၿမိဳ႕ေတာ္ႀကီးမွာ၊ နန္းထီးထပ္မံ၊ စိုးမိုးစံလွ်င္၊ ႏိုင္ငံအဝွမ္း၊ ရီႏွင့္ၾကာေက၊ ပမာညႊန္းသို႔၊ အီးခ်မ္းသာယာ၊ ဟိလတ္ခါတြင္၊ ျပန္လာမစဲ၊ ကိုယ့္ရပ္နယ္ေလ၊ ရြာျပည္ထဲမွာ၊ စုစည္းဝိုင္းအံု၊ သစ္ႏြယ္ၿခံဳကို၊ အကုန္ယွင္းေျမာက္၊ ညီအညာျဖင့္၊ အိမ္ယာေဆာက္လို႔၊ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ၊ မ်ားလူသွ်င္မွာ၊ သာရႊင္ပ်လို႔၊ ျပန္ၾကခါဝယ္၊ မည္သာလႊမ္းေက်ာ္၊ ေတာင္ဦးေမာ္ဟု၊ တြင္ေခၚတံုျငား၊ မ်ားျပားစြာေက၊ ထိုရြာသားမွာ၊ ေပါက္ဖြားဇာတိ၊ မိမိရြာကို၊ စြန္႔ခြာဘိ၍၊ ဘုန္းဟိထင္ေပၚ၊ ေစတီေတာ္ႏွင့္၊ တေခၚေလာက္ဝယ္၊ တူမကြာဘဲ၊ စုလာလတ္ေက၊ ရြာရပ္တည္လို႔၊ အမည္နာမ၊ ျမတ္ေစတီကို၊ မွီသဟဲေက၊ စြဲၿပီးမွလွ်င္၊ မ်ားလွလူသွ်င္၊ ေစတီျပင္ဟု၊ ေခၚတြင္မညီး၊ ဓညမည္ေက၊ ျပည္ေတာ္ဝွမ္းမွာ၊ ပန္းသို႔မႊီးလို႔၊ ရပ္ႀကီးသာယာ၊ ဤသည္ရြာလည္း၊ ဓညာနိဂုဏ္း၊ ပတ္ဝိုင္းက်င္ေက၊ ဆင္ၿခီဖုန္းဟု၊ ရႊီဘုန္းသက္ဝီ၊ ၿမဲမကြာဘဲ၊ စြဲကာထားေက၊ မွတ္သားလီေလး။

(၆) မွတ္သားမေယေကာင္းစြာ၊ ဤရပ္ရြာက၊ အရာတေထာက္၊ ၀ါးျပန္တာျဖင့္၊ ငါးရာဟိေက၊ အရွိေျမာက္သို႔၊ အေရာက္တခါ၊ ႀကိဳးအားေဆာင္၍၊ ခ်စ္ေမာင္ျမတ္မွာ၊ လွမ္းလတ္ပါေသာ္၊ သာယာသန္႔ယွင္း၊ ပန္းနံ႔လႈိင္၍၊ မႊီးႀကိဳင္သင္းလို႔၊ ခပင္းလူသွ်င္၊ အိမ္တိုင္းတြင္၀ယ္၊ ျခည္ငင္ဗိုင္း၀င့္၊ တန္းခါလွည္ေက၊ အထည္ဆန္းေအာင္၊ ရကၠန္းရက္လို႔၊ အသက္မြီးရာ၊ ယဥ္သယ္ရြာကို၊ မၾကာခဏ၊ ေရာက္ျပန္ေသာ္လွ်င္၊ ေမာင္ေတာ္လွမွာ၊ ျမင္ရလိမ့္မည္၊ ယိုင္သယ္ရြာက၊ တခါထပ္လို႔၊ ၾကည့္လတ္ခီေသာ္၊ ဌာနီဒိသ၊ ဥတၱရတြင္၊ ႏြားလွတထြန္၊ ျမစ္ကမ္းယံတြင္၊ လီသြန္ခ်ဳိျမ၊ ရိပ္၀ီ၀ီႏွင့္၊ နီမခဘဲ၊ လွပသာယာ၊ ရြာတရြာကို၊ ျမင္ပါလိမ့္မည္၊ သိစီရန္လွ်င္၊ မွန္သမွ်ကို၊ ေျပာျပမည္ကား၊ ရွိ၀ယ္အစ၊ ဤဂါမ၏၊ မူလသညာ၊ မ်ားလူသွ်င္႐ို႕၊ ေခၚတြင္လတ္ေက၊ ေဂါက္ပတ္ရြာတည္း၊ အရာတဖန္၊ ဤသည္ရြာကို၊ သညာထပ္လို႔၊ ေခၚလတ္ဟန္ကား၊ ဘုန္းကံႀကီးလွ၊ လက္႐ံုးေရာင္ျဖင့္၊ ေျပာင္ေျပာင္ပေက၊ ဒႆရာဇာ၊ မင္းျမတ္စြာလွ်င္၊ အာဏာျဖန္႔မိုး၊ တိုင္းရကၡာကို၊ အုပ္ကာစိုးေသာ္၊ ဖီးဖိုးစဥ္လာ၊ ကိုးကြယ္ပါခ၊ မဟာမုနိ၊ ေျခာက္ေရာင္ညီးေက၊ ျမတ္သီရိကို၊ ခရီး၀ီးကြာ၊ ျမစ္သိဂၤါ၌၊ သညာေက်ာ္ဟိုး၊ ေသလာေတာင္ေလ၊ ျမင့္ေခါင္ထက္ေက၊ ၀က္သတိုးက၊ ရွိခိုးပန္ထြာ၊ ပင့္ေဆာင္လာ၍၊ စႏၵသူရိယ၊ မင္းရာဇိန္ႏွင့္၊ မုနိႏၵ႐ို႕၊ မူလသြန္းရာ၊ ၿမိဳ႕ဓညာ၀ယ္၊ ေတာင္သာပုလု၊ ျမရိပ္ၿမိဳင္ေလ၊ ကတညဳတြင္၊ ျပဳစုထပ္မံ၊ တည္ထားျပန္၍၊ ကာရံတံတိုင္း၊ မင္းရာဇာမွာ၊ သဒၶါလႈိင္း၍၊ မဆိုင္းလွ်င္စြာ၊ ျပဳလုပ္ခါတြင္၊ ဤရြာ၌၀ယ္၊ ေက်ာက္မ်ားစြာကို၊ ညီညာျဖတ္၍၊ ဆတ္လတ္ေတစု၊ ထိုသည္ကစ၊ ဤဂါမကို၊ မ်ားလွသူငါ၊ ေနာက္တဖန္၀ယ္၊ တြင္ျပန္လတ္ေက၊ ေက်ာက္ဆတ္ရြာဟု၊ သညာလြမ္းေက်ာ္၊ ယခုတိုင္ေလ၊ စဥ္အဆက္ေက၊ ႃမြက္လို႔ေခၚေရ၊ ေမာင္ေတာ္မွတ္သား၊ ဤရပ္ရြာမွ၊ တခါလားေသာ္၊ အမ်ားမကြာ၊ ေျမာက္ရပ္သာတြင္၊ စဥ္လာသက္ဆင္း၊ ၿမိဳ႕ဓညာက၊ ရာဇာမင္း႐ို႕၊ မယြင္းစံုညီ၊ ေအာင္ေမာင္းစီ၍၊ ရာသီမိႆ၊ စိတၱရံေလ၊ သႀကၤန္လမွာ၊ ထူးစြသဘင္၊ ေလာင္းပြဲတင္၍၊ ေပ်ာ္ရႊင္တံုၾက၊ က်ဥ္းမက်ယ္ေက၊ ေခ်ာင္းငယ္၀တြင္၊ စိုက္ထပန္းတိုင္၊ ယႈံးအႏိုင္ကို၊ ပြဲထိုင္႐ႈရာ၊ ဤသည္ရြာကို၊ မ်ားစြာလူေပါင္း၊ တြင္အစဥ္ေက၊ ပန္းတိုင္ေခ်ာင္းဟု၊ ႏွစ္ေပါင္းျမင့္ရွည္၊ မ်ားသူငါလွ်င္၊ ဤရပ္ရြာကို၊ ေခၚလတ္ေတေလး။

(၇) ေခၚလတ္မေယသူငါ၊ ပန္းတိုင္ရြာက၊ တခါႏွစ္ထပ္၊ တာငါးရာလ်င္၊
ျပန္ကာေထာက္ေက၊ ေျမာက္အရပ္သို႔၊ တည့္မတ္ေျဖာင့္စြာ၊ ေမာင္သက္ႏွံမွာ၊
တဖန္လွည့္လို႔၊ ၾကည့္ေသာခါတြင္၊ ၫိုျပာမႈိင္းမႈိင္း၊ တဆိုင္းဆိုင္းႏွင့္၊
႐ႈတိုင္းသာယာ၊ ရခိုင္ျပည္မွာ၊ နာမည္ေကာင္းေက၊ ေညာင္ေခ်ာင္းရြာကို၊
ေသခ်ာက်န၊ ေမာင္ပန္းတန္မွာ၊ မွန္မုခ်လွ်င္၊ ျမင္ရလိမ့္မည္၊
ေရာက္ဖူးေယာင္ေလ၊ ေမာင္သက္ထားမွာ၊ လားလို႔လည္ပါ၊ ေပ်ာ္ဖြယ္စံုျခင္း၊
ေကာင္းသတင္းႏွင့္၊ ေသာင္းတြင္းေက်ာ္ညာ၊ ဤသည္ရြာကို၊ ရွည္ၾကာရွိက၊
မ်ားလူဗိုလ္ပါ၊ ေခၚဆိုၾကေက၊ နာမသညာ၊ ေလာကဓံမွာ၊ စံမညီးေက၊ ကံႀကီးရြာတည္း၊
တခါေနာက္ထပ္၊ ေညာင္းေခ်ာင္းရြာဟု၊ သညာတပ္လို႔၊ ေခၚလတ္ျခင္းရာ၊
သမိုင္းလာကို၊ ထုတ္ခါျပသ၊ သိေလာက္ေပေအာင္၊ သံေခပျဖင့္၊ အစအဆံုး၊ ရာဇ၀င္မွာ၊
စာတင္ထံုးကို၊ ရႊီဘုန္းခ်စ္ေမာင္၊ အၿမဲပင္လွ်င္၊ စိတ္၀င္စား၍၊
ေမာင္နားေထာင္ေလ၊ ယေခါင္ကာလ၊ တိုင္းေအာင္ၿမီေလ၊ ရႊီရကၡတြင္၊ ၿမိဳ႕ျပအဂၤါ၊
စံုလင္စြာႏွင့္၊ ေအာင္ခ်ာကနက္၊ ထီးနန္းတည္ေက၊ စမၸ၀ွက္မွာ၊ နန္းတက္စိုးစံ၊
ကုသလံေလ၊ ရွိကံလည္းထူး၊ ဘုန္းသေဖာႏွင့္၊ ေတဇာျပင္းေက၊ မင္းဘီလူးကို၊
ဥာဏ္ထူးစီမံ၊ (----)၊ မင္းဘယလွ်င္၊ နန္းမရိပ္ခို၊ ျမေပါက္ၫိုႏွင့္၊
ႏွစ္ကိုယ္တူလွ၊ ဖီးလြတ္ရာသို႔၊ ပုန္းကာ၀ွက္လို႔၊ ထြက္ၿပီးၾကေသာ္၊ တမၸ၀တီ၊
တြင္မည္ခ်ီေက၊ ဌာနီျမတ္မြန္၊ ျပည္ပုဂံကို၊ ေရာက္ျပန္သည္ျဖစ္၊ ထီးနန္းစံေက၊
မင္းက်န္စစ္သို႔၊ ဦးတိုက္ခို၀င္၊ ျမင့္ၾကာတင္၍၊ ဘုရင္က်န္စစ္၊ ဇီ၀ိကြာ၍၊
နတ္ရြာလိုက္က၊ ၿမီးခ်စ္သဲအူ၊ အထက္ရွိက၊ ျပည္ရခိုင္ကို၊ ပိုင္ဆိုင္ျခင္းေက၊
မင္းဘယ၏၊ ပုတၱစီတာ၊ ရႊီဂူသာႏွင့္၊ လက္ယာမင္းနန္၊ မ်ဳိး႐ိုးမွန္ကို၊
မင္းမြန္ေခါင္ဖ်ား၊ ေသာင္းထိ၀ီေအာင္၊ ဗိုလ္ၿခီမ်ားကို၊ သနားၿပီးခါ၊
တိုင္းရကၡာသို႔၊ မၾကာမဆိုင္း၊ ေလာင္းမင္းနန္ကို၊ အျပန္ခိုင္း၍၊
ၿမိဳ႕တိုင္းျပည္ရြာ၊ ဘိုးရိပ္ရာကို၊ ျပန္ကာသိမ္းေျမာက္၊ ၿမိဳ႕ပရိန္မွာ၊
ေရာင္ထိန္လႊမ္းေအာင္၊ ရႊီနန္းေဆာက္လို႔၊ ဘုန္းေတာက္ရွိန္၀ါ၊ စိုးစဥ္ခါတြင္၊
တမၸါဒီပ၊ ၿမိဳ႕ပုဂံမွာ၊ ဘုန္းလွ်ံပေက၊ ရာဇမွန္ကူ၊ ႀကီးပညာႏွင့္၊
ေတဇာျပင္းေက၊ မင္းစည္သူက၊ နတ္လူ႐ိုၫြတ္၊ မုနိတြင္ေက၊ အသွ်င္ျမတ္ကို၊
ပီးအပ္လာရန္၊ စာသ၀ဏ္ျဖင့္၊ ေတာင္းခံလတ္ရာ၊ ထိုအခါတြင္၊ လက္ယာမင္းနန္၊
မယ္ေတာ္၀န္ႏွင့္၊ ႀကိမ္ဖန္မ်ားလွ၊ ညီလာခြင္မွာ၊ တိုင္ပင္ၾကလို႔၊
ဗုဒၶဆင္းေလ်ာ္၊ ႐ုပ္ပြားေတာ္ကို၊ ထင္ေပၚေက်ာ္ဟိုး၊ ေတာင္ထိပ္ခၽြန္ေလ၊
ျမင့္ခၽြန္တက္ေက၊ ၀က္သတိုး၌၊ ပုန္းလ်ိဳး၀ွက္ေထြ၊ တိတ္တိတ္ေကျဖင့္၊
ထားေပၿပီးမွ၊ စာသ၀န္ကို၊ ပုဂံၿမိဳ႕မွာ၊ ဆက္ပို႔ၾကလို႔၊ ရြီးထျခင္းရာ၊
အေၾကာင္းမွာကား၊ ရာဇာတုလြတ္၊ ဘုန္းေတဇာျဖင့္၊ အာဏာျပင္းေက၊
သွ်င္မင္းျမတ္ေလ၊ လူ႔ရပ္ေပၚထင္၊ မုနိသွ်င္က၊ ယခင္ရွိမ်ား၊ တလိုင္းဟူေက၊
ျပဴအမ်ားႏွင့္၊ စစ္သားဆိုးသြန္း၊ အသွ်င့္ကၽြန္႐ို႕၊ ေပါင္တံေၾကာသား၊
ျဖတ္ယူပါေက၊ ျခင္းရာမ်ားေၾကာင့္၊ ေျခာက္ပါးေရာင္လြင္၊ မုနိသွ်င္မွာ၊
ခုလွ်င္တလီ၊ စံျမန္းေပ်ာ္ေက၊ သိမ္ေတာ္ေအာက္မွ၊ ကြယ္ေပ်ာက္ၿပီဟု၊
စာပီရြီးလွ်က္၊ ၿမိဳ႕ပုဂံမွာ၊ တမန္ဆက္၍၊ လရက္ႏွစ္တာ၊ အခ်ိန္ၾကာေသာ္၊
ပကၡဒိန္မွာ၊ ရက္ခ်ိန္ေညာင္းလို႔၊ ေျပာင္းလတ္ကလွ်င္၊ ဒႆရာဇာ၊ နန္းတက္ခါ၀ယ္၊
မဟာမုနိ၊ တန္းခိုးေတာ္ျဖင့္၊ လႊမ္းေက်ာ္လတ္ေက၊ ျမတ္ေဗာဓိကို၊
မည္ဟိေက်ာ္ဟိုး၊ ခါတဖန္တြင္၊ မင္းနန္၀ွက္ေက၊ ၀က္သတိုးက၊ ရွိခိုးပန္ထြာ၊
ပင့္ေဆာင္လာ၍၊ ဤရြာ၌၀ယ္၊ ရႊီပန္းၿမိဳင္ေက၊ ယာဥ္ရထားကို၊ ရပ္နားေပ၍၊
ပန္းေျဖေညာင္းညာ၊ တန္႔နားပါ၍၊ ထိုခါကစ၊ သာေမာစည္ေက၊ ဤေဒသကို၊
ေညာင္ေခ်ာင္းတြင္ေရ။

(၈) ေညာင္ေခ်ာင္းမေယရပ္ရြာ၊ ထိုနီရာက၊ တခါေမွ်ာ္ေထာက္၊ ျပန္ကိုးရာလွ်င္၊
တိုင္းတာဟိေက၊ အရွိေျမာက္တြင္၊ ဘုန္းေတာက္ေပၚထင္၊ မုနိသွ်င္၏၊
စံရႊင္ေပ်ာ္မွီး၊ ကုန္းထိပ္ေပၚမွာ၊ သိမ္ေတာ္ႀကီးကို၊ ထိန္ညီးတင့္တယ္၊
ၾကည္ႏူးဖြယ္ႏွင့္၊ ျမင္မည္မလြဲ၊ တေျပာင္ေျပာင္ႏွင့္၊ သိမ္ေဆာင္ထဲမွာ၊
အၿမဲမွန္စြာ၊ စဥ္အလာျဖင့္၊ အခါမိႆ၊ စိတၱရံေက၊ ၀ိုင္းရံပလို႔၊ မာသတန္းခူး၊
ႏွစ္ေဟာင္းလြန္၍၊ သႀကၤန္က်ဴးေသာ္၊ ေပ်ာ္ျမဴးသာရႊင္၊ မ်ားလူသွ်င္႐ို႕၊
ျဖဴစင္၀တ္စား၊ ပန္းနံ႔သာေလ၊ ၾကက္သွ်ာမ်ားေက၊ ကုကၠားတင္းခြန္၊
လက္ေဆာင္မြန္ႏွင့္၊ လာျပန္္တံုၿပီး၊ ျမတ္ဘုန္းေမာ္၏၊ သိမ္ေတာ္ႀကီးမွာ၊
ဆီမီးေျပာင္ေျပာင္၊ ၫွိထြန္းေထာင္၍၊ အေရာင္ထိန္လက္၊ လင္းအာ႐ံုတြင္၊
သံစံုက်ဴးေက၊ ဖူး၀တ္တက္လို႔၊ ႏႈတ္ႃမြက္ခ်ဳိျမ၊ မ်ားသေတၱေလ၊ ေ၀ေနယ်ကို
အမွ်အညီ၊ ရၾကစီဟု၊ ပီး၀ီတံုၿပီး၊ ေခါင္းေလာင္းသံျဖင့္၊ ဆူညံဟီးလို႔၊
ေကာင္းခ်ီးႏုေမာ္၊ သာဓုေခၚ၍၊ ပူေဇာ္ၿပီးလွ်င္၊ ပတ္၀န္းက်င္မွ၊
ေပ်ာ္ရႊင္မဆံုး၊ စည္ပင္သာေက၊ ရြာအားလံုးက၊ ရႊင္ၿပံဳးၾကည္လင္၊
အလွဴသွ်င္႐ို႕၊ စီရင္ျပဳစု၊ ပ်ားရည္သြန္ေက၊ သႀကၤန္မံု႔ကို၊ ရွိဦးအလွ်င္၊
မုနိသွ်င္အား၊ ဆြမ္းတင္ၿပီးလတ္၊ မ်ားသံဃာကို၊ သဒၶါလႊမ္းေက၊
မုန္႔ဆြမ္းကပ္လို႔၊ ေနာက္ထပ္တသြယ္၊ ဥပုသ္သယ္ႏွင့္၊ ႀကီးငယ္မဟူ၊
ေရာက္လာသူကို၊ ပီးလွဴတံုေျမာက္၊ မြန္းတည့္နီေက၊ ဆြမ္းခ်ိန္ေရာက္လွ်င္၊
၀မ္းေျမာက္သာရႊင္၊ မုနိသွ်င္၌၊ ဆြမ္းတင္ၿပီးခါ၊ ျမတ္သံဃာအား၊
ရြယ္ကာလွဴဒါန္း၊ သဒၶါျဖဴ၍၊ ကပ္လွဴၾကေက၊ မြန္းတည့္ဆြမ္းကို၊ ရဟန္းဘုန္းဟိ၊
လြန္စင္ၾကယ္ေက၊ ေထရ္မုနိ႐ို႕၊ ပဋိကုလ၊ အဟာရဟု၊ ပစၥ၀ကၡဏာ၊ အခါခါပင္၊
တင္ကာလည္း႐ႈ၊ ဆြမ္းေဘာဇဥ္ကို၊ မတၱညဳျဖင့္၊ ဓာတ္စုေလးျဖာ၊ မွ်႐ံုသာျဖင့္၊
ခ်ိန္ကာခ်င့္ေထာက္၊ ၀ိနည္းလမ္းေက၊ က်မ္းအထံုးႏွင့္၊ သံုးၿပီးေနာက္တြင္၊
စားေသာက္ဖြယ္ရာ၊ ဆြမ္းရသာကို၊ သွ်စ္ျဖာသီလ၊ ေဆာက္တည္သူေက၊ ဟူသမွ်ကို၊
ေကၽြးၾကၿပီးလွ်င္၊ သိမ္ေတာ္ျပင္မွာ၊ လူသွ်င္စု႐ံုး၊ ေထရ္မဟာေလ၊ ဆရာဘုန္းထံ၊
လက္ဦးဆယ္စံု၊ ထိပ္ထက္႐ံု၍၊ ရႊီဘံုအမတ္၊ ျပည္နိဗၺာန္သို႔၊ လမ္းၫႊန္ျပေက၊
ဓမၼထူးခၽြန္၊ တရားမြန္ကို၊ နာခံၿပီးမွ၊ သုႏၵရီကို၊ သက္သီႃမြက္ေက၊
ရီစက္ခ်လို႔၊ ကိစၥကုန္စင္၊ ၿပီးစံုလင္ေသာ္၊ ေရာင္လြင္ေတာက္ထြန္း၊
ဖာလ္စၾကၠာမွာ၊ ေဂါယာကြ်န္းသို႔၊ ေစာင္းယြန္းခါမွီ၊ မြန္းလြဲနီမွာ၊
စံုညီလွျငား၊ ရြာထိုထိုမွ၊ လူပ်ဳိမ်ားႏွင့္၊ ႏုထြားပ်ဳိရြယ္၊ ကညာေမ႐ို႕၊
တင့္တယ္ေလွ်ာက္ပတ္၊ မုနိတြင္ေက၊ အသွ်င္ျမတ္ကို၊ ရီသပၸါယ္ရန္၊ လာၾကဟန္ကို၊
တဖန္ေမက၊ ေၾကာင္းအရာကို၊ ေပါင္းကာေႏွာေက၊ ေျပာလို႔ျပမည္၊ နတ္ဆင္းေယာင္ေလ၊
ေမာင္သက္ထားမွာ၊ ေထာင္နားတည္ေလး။

(၉) ေထာင္နားတည္ေက၊ ကြလယ္႐ို႕က၊ ကုန္းထိပ္ေပၚမွာ၊ သိမ္ေတာ္လွသို႔၊
အားရစိတ္ရႊင္၊ လားဖို႔ပ်င္ေက၊ ဆင္ယင္၀တ္စား၊ ဆယ့္ႏွစ္ေတာင္ေလ၊
ေတာက္ေျပာင္ရႊန္းေက၊ ပန္းဒြယားကို၊ ဆန္းျပားေအာင္ပင္၊ ခါး၌ဆင္၍၊
ၫိုလြင္ေရာင္ဟပ္၊ ျမႀကိဳးႏြယ္ဟု၊ အမည္ထိုးေက၊ ပိုးခါးပတ္ႏွင့္၊
စည္းလတ္ၿပီးေထြ၊ လွဆန္းၾကယ္ေက၊ ခါးက်ယ္လက္က်ပ္၊ ပိုးအက်ႌမွာ၊
ေဘာ္စီကပ္လို႔၊ ဆင္၀တ္ၿပီးခါ၊ ဆံေကသာကို၊ ညီညာစု႐ံုး၊ ရစ္ပတ္ေႏွာင္၍၊
ပ်ဳိေမာင္ေဂါင္းမွာ၊ တေစာင္းထံုးလို႔၊ ပြတ္လံုးေဖာ္ကာ၊ ပိုးအခ်ာေက၊
အ၀ါေဂါင္းေပါင္း၊ လူပ်ဳိေမာင္႐ို႕၊ လွေယာင္ေပါင္းလို႔၊ ႏြဲ႕ေႏွာင္းတင့္တယ္၊
႐ုပ္ပိုင္းျပင္ကို၊ ျမင္မညီးေအာင္၊ ဆင္ၿပီးေကလွ်င္၊ တေသြထို႔ေနာက္၊
လွၿပံဳးခ်ဳိေက၊ ပ်ဳိဆေဒါက္႐ို႕၊ ၀မ္းေျမာက္၀မ္းသာ၊ သူ႕ထက္ငါလွ်င္၊
လွပါစီျငား၊ ႀကီးမွန္ျပင္ကို၊ ရွိတြင္ထားလို႔၊ ျမသားအဟန္၊ ေဂါင္းေကဆံကို၊
ဆီက်ံသိမ္း႐ံုး၊ ၿဖီးၿပီးျပန္ေသာ္၊ ေကာင္းမြန္ထံုးေက၊ နားကံုးရတနာ၊
ဆင္တန္းဆာႏွင့္၊ ယဥ္စြာႏြဲ႕ေႏွာင္း၊ ကညာေမ၏၊ လက္ဆယ္ေခ်ာင္းမွာ၊
ႏွစ္ေခ်ာင္းကိုလႊတ္၊ သွ်စ္ေခ်ာင္းတြင္၌၊ ဆင္ကာ၀တ္ေက၊ လက္စြပ္မ်ားစြာ၊
ေမဟတၱာေက၊ ဘယ္ညာႏွစ္ရပ္၊ ရႊီသိဂႌကို၊ ထိန္ထိန္ေတာက္ေအာင္၊ လက္ေကာက္၀တ္လို႔၊
ေခ်ာမြတ္တင့္တယ္၊ မယ့္လိုင္တြင္၌၊ ျမင္မညီးေက၊ ပုတီးသြယ္ေလး၊
ရင္က်ယ္ခါးတြန္႔၊ ပမာေဆာင္ေက၊ စြန္ေတာင္ျဖန္႔ေယာင္၊ ပိုးၫြန္႔အက်ႌ၊
မယ္သၫႇာလွ်င္၊ လြန္စြာဆန္းေက၊ နန္းလံုး၀ီႏွင့္၊ ထမီပိုးသား၊
စိမ္းၫိုေရာင္ႏွင့္၊ ေတာက္ေျပာင္ျငားေက၊ ခနားႏွစ္ဆင့္၊ နီအ၀ါျဖင့္၊
စီကာတြဲေက၊ မက်ည္းပြင့္ကို၊ လွတင့္ညီစြာ၊ ၿမီကမၻာႏွင့္၊ ပြတ္ခါလည္း၀တ္၊
ၿမိတ္တထြာႏွင့္၊ ရစ္ခါပိုးေက၊ ခါးႀကိဳးပတ္လို႔၊ ဆန္းလတ္တဖံု၊
လႊမ္းထပ္ၿခံဳေက၊ ေရာင္စံုၿပိဳးျပက္၊ အမ်ဳိးမွန္ေက၊ ပိုးတံပါက္ႏွင့္၊
တင့္တင့္တယ္တယ္၊ ခင္ကညာ႐ို႕၊ ဆင္ကာ၀တ္၍၊ ၿပီးလတ္ေခ်ေသာ္၊ သက္ရြယ္ႀကီးျငား၊
အဖိုးအိုႏွင့္၊ ဒါအိုမ်ားလည္း၊ ၀တ္စားျဖဴစင္၊ ကိုယ္႐ံုတင္၍၊ ယူငင္ကုကၠား၊
မုေလးပြားေက၊ ဘုရားလက္ေဆာင္၊ ပန္းမ်ားေျမာင္ကို၊ ကိုင္ေဆာင္ၿပီးျငား၊
မုနိသွ်င္ကို၊ ဖူးျမင္ရေအာင္၊ ရွိကလားလို႔၊ ဖိုးဖြားေနာက္မွာ၊ ပ်ဳိကညာ႐ို႕၊
ယဥ္စြာႏြဲ႕ပါး၊ နံ႔သာရည္ကို၊ ေငြဖလားႏွင့္၊ ထည့္ထားၿပီးလွ်င္၊
လြန္႐ိုေသေက၊ ပ်ဳိေမေပါင္းမွာ၊ ေဂါင္းထက္တင္လို႔၊ ေနာက္တြင္တခ်ဳိ႕၊
ၫြန္႔၀ီ၀ီႏွင့္၊ သၿပီထိုး၍၊ ရီအိုးကိုယ္စီ၊ ရြက္ထမ္းခ်ီလွ်က္၊ အညီတူရာ၊
ထိုေနာက္တြင္လွ်င္၊ ဆင္ယင္သေက၊ မ်က္စၿပံဳးခ်ဳိ၊ ေမာင္လူပ်ဳိ႐ို႕၊
သံခ်ဳိအီးအီး၊ အံျခင္းဆို၍၊ စည္ကိုတီးလွ်က္၊ သံႀကီးသံလတ္၊ ဘံုေမာင္းစီ၍၊
ႃပြီကိုမႈတ္ေက၊ လက္ခုပ္ခတ္လို႔၊ ထက္ရပ္နဘံ၊ မိုးတိမ္စြန္သို႔၊ အသံဟီးကာ၊
ေၾကာင္းဇခၤါက၊ ညီညာတူကြ၊ မုနိသွ်င္၏၊ ရင္ျပင္စသို႔၊ လွမ္းၾကၿပီးေသာ္၊
ထိုသိမ္ေတာ္ကို ၊ ေကာ္ေရာ္ေလးျမတ္၊ ႐ိုေသစြာျဖင့္၊ သံုးခါပတ္လို႔၊
ရွိရပ္ျပဳပၸါ၊ ဥပစာက၊ အသာလွမ္းလွ်က္၊ မုနိသွ်င္ေလ၊ စံရႊင္ျမန္းေက၊
ကုန္းတန္းထက္သို႔၊ တက္ၾကၿပီးခါ၊ လက္ဆယ္ျဖာကို၊ ထိပ္မွာတင္မိုး၊
သံုးခါႀကိမ္ေက၊ ဦးႏွိမ္က်ဳိးလို႔၊ ရွိခိုးၿပီးလွ်င္၊
ေရာင္ေျခာက္သြယ္ႏွင့္၊ တင့္တယ္ဘိေက၊ မုနိသွ်င္ကို၊ ၾကည္လင္စီေၾကာင္း၊
သာဓုသံေက၊ ညံေသာင္းေသာင္းျဖင့္၊ မႊီးေကာင္းနံသာ၊ ရီႀကိဳင္စြာျဖင့္၊
သြန္းခါေလာင္းေထြ၊ ခါသႀကၤန္မွာ၊ ထိန္ညံလတ္ေအာင္၊ ရီသပၸါယ္ေရ။

(၁၀) ဤသို႔မေယျဖာျဖာ၊ ၿမိဳ႕ဓညာကို၊ ရံကာပတ္႐ံုး၊ လြန္သာယာေက၊
ရြာအားလံုးကို၊ သိမ္းက်ဳံးၿပီးခါ၊ ေမေျပာဆိုေက၊ ထိုစကားကို၊ မွတ္သားပါဟု၊
သံသာခ်ဳိျမ၊ သိန္းေက်ာ့ေ၀မွာ၊ ဆိုေပကလွ်င္၊ လွပ၀င္းေျပာင္၊
ပန္းျဖဴေအာင္မွာ၊ ေဇာင္လည္းတခါ၊ ပ်ဳိပန္းတန္ေက၊ လွစံသီးကို၊ မီးလတ္ရာကား၊
မဟာမုနိ၊ ႐ုပ္ပြားသွ်င္ကို၊ ယခင္ရွိက၊ သြန္းဘိျခင္းရာ၊ သမိုင္းလာကို၊
ေသခ်ာက်န၊ လွေမေခါင္မွာ၊ ႐ုပ္ပြားသွ်င္ကို၊ အယင္ကို႔ကို၊ ေျပာလို႔ျပပါ၊
ဆိုေသာခါတြင္၊ ရယ္ကာၿပံဳးၿပံဳး၊ သိန္းေက်ာ့ေ၀ေလ၊ စပါယ္ကံုးမွာ၊
နန္းသံုးပီစာ၊ သမိုင္းလာႏွင့္၊ ႏႈိင္းကာတသြယ္၊ ေမာင္လူပ်ဳိကို၊
သံခ်ဳိေႏွာလို႔၊ ေျပာလတ္ေတကား၊ ရွိ၀ယ္ကာလ၊ ျပည္ရခိုင္မွာ၊ ၿမိဳ႕ဓညတြင္၊
သက္က်သာဂီ၊ မဟာဆြီေက၊ ဇာနီဘုန္းတု၊ ျမတ္ရာဇာေလ၊ မာရယုလွ်င္၊ ျပဳစုတည္ေထာင္၊
နန္းထီးျဖဴႏွင့္၊ ခြန္ယူမိုးလို႔၊ စိုးၿပီးေနာင္တြင္၊ မ်ားေျမာင္နန္းတက္၊
သာဂီ၀င္ေက၊ ဘုရင္ဆက္ကို၊ တြက္စစ္ရြီထား၊ မ်ားသြယ္သြယ္ႏွင့္၊
ငါးဆယ့္ငါးလွ်င္၊ စံစားေပ်ာ္မွီ၊ ႏွစ္လီလီကို၊ တြက္ရြီေသာခါ၊ ဆဧကာႏွင့္၊
အ႒ာဧက၊ မ်ဳိးျခားႏိုင္၍၊ စိုးပိုင္သေက၊ ရာဇဘုရင္၊ ေျခာက္ဆက္တြင္၀ယ္၊
စံရႊင္ႏွစ္ႏွစ္၊ ဓညမည္ေက၊ ျပည္အသက္ကို၊ ေပါင္းတက္လိုက္ေသာ္၊
တြက္စစ္မ်ားေျမာင္၊ ႏွစ္တေထာင္ႏွင့္၊ ထိုေနာင္သွ်စ္ရာ၊ တဆယ္မွာတြင္၊
ေက်ာ္ကာသွ်စ္ႏွစ္၊ သကၠရာဇ္ကို၊ တြက္စစ္ျပန္ရာ၊ တိဧကာႏွင့္၊ အ႒ာသတၱ၊
ထိုခါ၀ယ္ေလ၊ ျပည္ဓညလွ်င္၊ ျဖစ္ကပ်က္ျပန္၊ ေလာကဓံကို၊ မလြန္ႏိုင္ၿပီး၊
နန္းထီးျဖဴကို၊ ပိုင္သူကင္းေက၊ ယြင္းပ်က္စီးလို႔၊ တသီးေနာက္မွာ၊ ကံရာဇာဟု၊
သညာနာမ၊ သတင္းေက်ာ္၍၊ ဘြဲ႕ေတာ္ရေက၊ မင္းလွဘုန္းႄကြယ္၊ တိုင္းရကၡာမွာ၊
ဓညာၿမိဳ႕ကို၊ ထပ္လို႔တည္လွ်က္၊ ဆက္ႏြယ္မပ်က္၊ ထီးနန္းထိုင္၍၊
စိုးပိုင္ၿပီးေက၊ သားၿမီးဆက္လို႔၊ နန္းတက္တံုၿမဲ၊ ၿမိဳ႕ဓညာမွာ၊
စဥ္ကာျဖစ္ေက၊ ႏွစ္ဆယ့္ေလးတြင္၊ ထူးကဲေတဇ၊ ႏႈံးမတန္ေအာင္၊ ဘုန္းကံပေက၊
ရာလမာယု၊ ဘြဲ႕မည္ေတာ္ျဖင့္၊ တြင္ေခၚက်ဴးေက၊ ႏႈိင္းတုမရ၊ ျပင္းအာဏာႏွင့္၊
မင္းရာဇလွ်င္၊ ဏ၀စႏၵီ၊ ခန္းႀကံဳလီေက၊ ေကာဇာႏွစ္ကို၊ ဖ်က္ပစ္ၿခီ၍၊ တလီအသစ္၊
စန္းသခ်ၤာျဖင့္၊ တည္ကာခင္းေက၊ အႄကြင္းႏွစ္က၊ တြက္စစ္မွတ္ရာ၊ ထိုသခ်ၤာကို၊
စဥ္ကာသံုးလွ်က္၊ ဓညမည္ေက၊ ေရႊျပည္တြင္းမွာ၊ မင္းေလးဆက္လွ်င္၊ နန္းတက္စံဘိ၊
အဆံုးစြန္မွာ၊ ဘုန္းကံဟိေက၊ သီရိရာဇာ၊ ဘြဲ႔မည္ေတာ္ျဖင့္၊ တြင္ေခၚလတ္ေက၊
မင္းျမတ္စြာမွာ၊ ေတာင္ညာနန္းစံ၊ ကုမၼာရံဟု၊ အလြန္ေက်ာ္ၾကား၊ လွတင့္တယ္၍၊
အသေရဟိေက၊ မိဖုရားတြင္၊ တက္ပြားေကာဇာ၊ ေဒြးသတၱာႏွင့္၊ မႈံ၀ါရီျမ၊
ဆီးႏွင္းယိုေက၊ ျပာသိုလ၏၊ ျပည့္ထရက္တြင္၊ အာကာျပင္မွာ၊ နီ၀င္လုခါ၊
လစႏၵာလွ်င္၊ ေပၚကာထြက္စ၊ လႏွင့္နီကို၊ ႏွစ္လီပလို႔၊ ျမင္ရခ်ိန္မွာ၊
သားပုတၱာကို၊ ေတာင္ညာနန္းမ၊ မီြးသန္႔စင္၍၊ ဖြားျမင္ရေသာ္၊ နီလႏွစ္ဆူ၊
ေပါင္းဖက္ထူ၍၊ ေကာက္ယူၿပီးခါ၊ နန္းေလာင္းလ်ာကို၊ စႏၵသူရိယ၊
ေသာင္းလံုးေက်ာ္ေအာင္၊ ဘြဲ႕ေတာ္သ၍၊ ထိမ္းယမ်ားစြာ၊ ႏြယ္မဟာအား၊ ဘယ္ညာရံပတ္၊
စံျမန္းေပ်ာ္ေက၊ နန္းေတာ္တြင္းမွာ၊ ႀကီးျပင္းလတ္လို႔၊ မ်ဳိးျမတ္သာဂီ၊
ပါရမီႏွင့္၊ ဇာနီေယာက်ၤား၊ သက္အရြယ္လွ်င္၊ ႏွစ္ဆယ့္ငါးတြင္၊ ဖဖြားပီတာ၊
မင္းရာဇာက၊ ျပည္ရြာနန္းရပ္၊ အလံုးစံုကို၊ အကုန္အပ္ေသာ္၊ မိုးနတ္တမွ်၊
႐ုပ္ပိုင္းျပင္ႏွင့္၊ အသြင္လွေက၊ စႏၵမာလာ၊ ေဒ၀ီခ်ာကို၊ ေတာင္ညာႏွင္းအပ္၊
ၾကငွန္းလယ္ေက၊ ရေ၀ျမတ္မွာ၊ လက္ထပ္ၿပီးခါ၊ ဖရိပ္ရာကို၊ ယူကာသိမ္းျမန္း၊
နန္းဘံုေဆာင္မွာ၊ ေအာင္အတိတ္ႏွင့္၊ ဘိသိက္သြန္းလို႔၊ ေရႊနန္းစိုက္တည္၊
တိုင္းၿမိဳ႕ျပည္ကို၊ ျပန္လည္မြန္းမံ၊ က်ဳံးေလးတန္ႏွင့္၊ ကာရံတံတိုင္း၊
ၿမိဳဓညာကို၊ ပတ္ခါ၀ိုင္းလွ်က္၊ ရံဆိုင္းတန္းခါး၊ ေလးမ်က္ႏွာတြင္၊
ခိုင္စြာျပဳေက၊ ေလးခုထားလို႔၊ ေလးပါးမ်ဳိးႏြယ္၊ ရပ္ေလးသြယ္ႏွင့္၊
လမ္းငယ္လမ္းႀကီး၊ ျပည့္ၿဖိဳး၀ွန္ေက၊ ရီကန္ႀကီးႏွင့္၊ ၿမိဳ႕ႀကီးက်ယ္၀န္း၊
ျပႆဒ္႐ံုေက၊ ဘံုေရႊနန္းပါ၊ အဆန္းတၾကည္၊ ျပဳစုတည္ေသာ္၊ ထိုသည္ကစ၊ တတိယေက၊
ဓည၀တီ၊ တြင္မည္ခ်ီ၍၊ ေရာက္လီေကာဇာ၊ သတ္န၀ါတြင္၊ ရာဇာဘုန္းႄကြယ္၊ အသစ္ဖန္၍၊
ေရႊဌာန္နန္းမွာ၊ စံျမန္းေရေလး။

(၁၁) စံျမန္းမေယေကာင္းစြာ၊ ၿမိဳ႕ဓညာမွာ၊ ရွည္ၾကာႏွစ္ေရာက္၊ တြက္စစ္ေပေသာ္၊ ႏွစ္ဆယ့္ေျခာက္သို႔၊ က်ေရာက္ေသာခါ၊ ႏွစ္ေကာဇာကို၊ ရြီကာတြက္စစ္၊ ကိန္းသခ်ၤာမွာ၊ မွန္မလြဲေက၊ တိေနာအစ္တြင္၊ ေရာင္ျမစ္၀င္းထိန္၊ အသူရိန္ေက၊ ပူဟိန္ျပင္းျပ၊ ျမံဳခိုးခ်ဳံေက၊ ကဆံုလ၌၊ အ႒ဒီ၀ါ၊ နိဗုဒၶါတြင္၊ ျမတ္စြာသံုးလူ႔၊ ဂုဏ္ေပါင္းလႈိင္ေက၊ သဗၺဳညဳလွ်င္၊ ေပါင္းစုမ်ားစြာ၊ ေထရ္ငါးရာႏွင့္၊ အာကာခရီး၊ တန္းခိုးဖန္ေက၊ ယာဥ္ပ်ံစီးလို႔၊ တိုင္းႀကီးပူရ၊ ျပႆဒ္ဘံုျဖင့္၊ ဂုဏ္မခ်ဳိ႕ေက၊ ၿမိဳ႕ဓညသို႔၊ ျမန္းႄကြခ်ီလာ၊ ေရာက္တံုပါေက၊ ေသလာဂီရိ၊ မည္ဟိတံဆိပ္၊ မႈိင္းၫိုေမွာင္ေက၊ ေက်ာက္ေတာင္ထိပ္မွာ၊ ဣဒၶိပါဒါ၊ ရဟႏၲာႏွင့္၊ ျမတ္စြာဘုန္းဟိ၊ တန္းခိုးဖန္ေက၊ ယာဥ္ပ်ံထက္က၊ ဆင္းသက္ဘိ၍၊ အရွိမ်က္ႏွာ၊ ၿမိဳ႕ဓညာသို႔၊ လွည့္ကာျပဳလတ္၊ ေရာင္ေျခာက္ဆိုင္ကို၊ ၿပိဳင္မႏႈံးေအာင္၊ ကြန္႔ျမဴးလႊတ္ေသာ္၊ တိုင္းရပ္ျပည္ခြင္၊ မ်ားလူသွ်င္ႏွင့္၊ ဘုရင္ဘုန္းႄကြယ္၊ ျမတ္ေရာင္ျခည္ကို၊ ျမင္သည္ကာလ၊ ယခုတံု၌၊ ျဖစ္ပံုမ်ားမွာ၊ ထူးျခားလွဟု၊ ရာဇဘုရင္၊ မတ္စံုလင္ကို၊ ေခၚငင္ႏွီးေႏွာ၊ ညီလာခြင္မွာ၊ တိုင္ပင္ေျပာေသာ္၊ သေဘာမွန္စြာ၊ ေၾကာင္းျခင္းရာကို၊ မဟာ၀ိမလ၊ မင္းဘုရင္ကို ၊ ဦးတင္သလို႔၊ ေလွ်ာက္ထားသည္မွာ၊ ဇမၺဴခ်ာေက၊ ဒီပါကၽြန္းလံုး၊ ေရာင္ေျခာက္ဆိုင္႐ို႕၊ ၿပိဳင္မႏႈံးဘဲ၊ ကြန္႔ျမဴးၿပီးေက၊ နီလေရာင္ထက္၊ ေတာက္ေျပာင္၀င္းေက၊ လင္းလက္ေတဇု၊ အံ့ဖြယ္ေကာင္းစြာ၊ ေရာင္ေျခာက္ျဖာမွာ၊ မုန္စြာမုခ်၊ မာရဇိန္ေလ၊ မုနိႏၵလွ်င္၊ ေမာရဂီ၀ါ၊ ပဗၺတာေက၊ ေသလာဂီရိ၊ ေတာင္ထိပ္ဗြီမွာ၊ ေရာက္နီျခင္းကို၊ သွ်င္မင္းသိေယာင္၊ လႊတ္သည့္ေရာင္ျခည္၊ မွန္စင္စစ္လွ်င္၊ ျဖစ္လိိမ့္မည္ဟု၊ ေလွ်ာက္သည့္စကား၊ မင္းဘုရင္ေလ၊ နားတြင္ၾကားက၊ စိတ္ထားၾကည္လင္၊ ျမဴးေပ်ာ္ရႊင္ေက၊ ဖူးခ်င္အားႀကီး၊ လင္းေရာင္ေပၚ၍၊ စည္ေတာ္တီးေသာ္၊ မူးႀကီးမတ္ရာ၊ စစ္ေသနာျဖင့္၊ ၀ိုင္းကာရံပတ္၊ ျမတ္ဗုဒၶါေလ၊ ဟိရာရပ္ကို၊ ဦးၫြတ္ၿပီးခါ၊ ႐ိုေသစြာျဖင့္၊ ယာဥ္သာမစီး၊ သဒၶါပိုေက၊ ထိုမင္းႀကီးမွာ၊ ရႊီထီးမပါ၊ ၿခီက်င္သာျဖင့္၊ လြန္စြာၾကမ္းတမ္း၊ ဆူးေျငႇာင့္ပံု၍၊ ရွက္ျခံဳထီးေက၊ ခရီးလမ္းကို၊ ျဖတ္သန္းေက်ာ္ကာ၊ လားၿပီးခါ၀ယ္၊ ေသလာဂီရိ၊ စိမ္းၫိုေမွာင္ေက၊ ေက်ာက္ေတာင္ထက္ကို၊ လွမ္းတက္ၿပီးေသာ္၊ ေစာထီးဗုဒၶါ၊ ရႊီမ်က္ႏွာကို၊ သဒၶါၾကည္ႏူး၊ ႀကိမ္မ်ားေျမာင္လွ်င္၊ ၀ေယာင္ဖူးလို႔၊ လက္ဦးခ်ီေထြ၊ ခါသံုးႀကိမ္ေလ၊ ဦးႏွိမ္က်ဳိးေက၊ ရွိခိုးေရေလး။



(၁၂) ရွိခိုးမေယလီလီ၊ လက္ဦးခ်ီေက၊ စံုညီ႐ိုၫြတ္၊ ရွိေတာ္ျပင္မွာ၊ ခို၀င္ဖူးေက၊ မင္းမွဴးမတ္ကို၊ ေယာက္ပတ္သင့္ေလွ်ာ္၊ တရားေတာ္ျဖင့္၊ ထုတ္ေဖာ္ေဟာျငား၊ ၾကားနာသူေလ၊ လူအမ်ားမွာ၊ သံုးပါးသရဏာ၊ ပဥၥဂၤါဟု၊ ငါးျဖာသီလ၊ ၿမဲအမွန္လွ်င္၊ တည္ျပန္ၾကေသာ္၊ စႏၵသူရိယာ၊ မင္းရာဇာသည္၊ ဘဂ၀ါဗုဒၶ၊ န၀ဂုဏ္ႏွင့္၊ ျပည့္စံုလတ္ေက၊ ျမတ္လူ႔ဘႏွင့္၊ သံဃာမ်ားစြာ၊ ေထရ္ငါးရာကို၊ ဓညာေအာင္ခန္း၊ ရႊီအေရာင္ျဖင့္၊ ေတာက္ေျပာင္လွ်ပ္ေက၊ ျပႆဒ္နန္းသို႔၊ ႄကြျမန္းၿပီးခါ၊ ဆြမ္းရသာကို၊ သံုးၾကပါရန္၊ လက္ဦးခ်ီ၍၊ ၀စီေညာင္းေက၊ ေလွ်ာက္ေတာင္းပန္က၊ ျပန္လွန္မေျပာ၊ ေလွ်ာက္ျခင္းဟန္ကို၊ လက္ခံၿပီးေက၊ တုဏွိေဘာျဖင့္၊ သွ်င္ေစာျမတ္စြာ၊ နီေသာခါတြင္၊ ရာဇာမင္းလွ၊ စိတ္ၾကည္လင္ေက၊ ရႊင္အားရလို႔၊ မ်ားစြာဗိုလ္ပါ၊ ၿခံရံကာျဖင့္၊ ျပန္လာတံုေျမာက္၊ ရႊီနန္းယံကို၊ တဖန္ေရာက္လွ်င္၊ ထံေမွာက္၀င္ျပန္၊ နန္းတြင္း၀န္ႏွင့္၊ အလြန္ထူးဆန္း၊ ႏို႔ဂဏွာေလ၊ ရသာဆြမ္းကို၊ လံုးပန္းစီမံ၊ ျပဳတံုျပန္၍၊ ဗိမာန္နန္းတြင္း၊ တုသီတာမွာ၊ နီရာခင္းလို႔၊ ခ၀င္းဥႆံု၊ ၿပီးျပည့္စံုေသာ္၊ ဆယ္စံုလက္ေျမႇာက္၊ ဆြမ္းသံုးရန္ေက၊ ခ်ိန္တန္ေရာက္ဟု၊ ပင့္ေလွ်ာက္ေသာခါ၊ ေထရ္ငါးရာႏွင့္ ျမတ္စြာဗုဒၶ၊ ထက္၀ဠာေက၊ အာကာသက၊ ပါဒဘိညာဏ္၊ တန္းခိုးဖန္၍၊ လွ်င္ျမန္ႄကြျမန္း၊ ၿမိဳ႕ဓညာေလ၊ ရာဇာနန္းသို႔၊ ထူးဆန္းဣေႁႏၵ၊ ၾကည္ၫိုဖြယ္ျဖင့္၊ ေရာင္ျခည္၀င္း၀င္း၊ ပန္းစံုရံေက၊ နန္းၿခံတြင္းမွာ၊ သက္ဆင္းေသာခါ၊ မင္းရာဇာလွ်င္၊ တရာ့သွ်စ္ကြက္၊ ၿပိဳးျပက္ေပေက၊ ပါေဒစက္ကို၊ ဦးခ်တိုက္ကာ၊ ႀကိဳဆိုလာ၍၊ မဟာကနက္၊ ဆန္းအေမာ္ႏွင့္၊ နန္းေတာ္ထက္သို႔၊ ရႊီစက္ျဖန္႔ကာ၊ တက္ႄကြပါ၍၊ ေကာင္းစြာခင္းအပ္၊ တင့္ေလွ်ာက္ပတ္ေက၊ နီရာျမတ္၌၊ လူနတ္သရဖူ၊ ထိုင္ေတာ္မူေသာ္၊ ၾကည္ျဖဴေလးျမတ္၊ မင္းဘုန္းေမာ္က၊ ဆြမ္းေတာ္ကပ္လို႔၊ သင့္ျမတ္ေတာ္ေယာင္၊ ဆြမ္းမ်ားေျမာင္ကို၊ သံုးေဆာင္ၿပီးမွ၊ ရႊီနန္းသူေလ၊ ဟူသမွ်အား၊ ဓမၼကထာ၊ ေဒသနာကို၊ ေသခ်ာေကာင္းျမတ္၊ ေမာဓနာျဖင့္၊ ေဟာကာခၽြတ္ေသာ္၊ သံုးရပ္သရဏာ၊ တည္ၾကပါ၍၊ ငါးျဖာသီလ၊ နန္းတြင္းသူေလ၊ ဟူသမွ်မွာ၊ နိစၥၿမဲေထြ၊ ခါမက်န္ေက၊ လြန္မယိမ္းေအာင္၊ ေစာင့္ထိန္းေရေလး။

------------
ဆက္လို႔ေဖာ္ျပပါမည္။

(ရကၡိတ႐ို႔ဆံုရပ္ၿမီမွ)


ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ ကံ့ေကာ္ေတာဘုရားသမိုင္း လကၤာ

ေက်ာက္ျဖဴၿမိဳ႕ ကံ့ေကာ္ေတာဘုရားသမိုင္း အက်ဥ္းခ်ဳပ္
-----------------------------------------------------
နေမာတႆ ဘဂ၀ေတာ အရဟေတာ သမၼာ သမၺဳဒႆ ပဥၥဂုဏာ အဟံ ၀ႏၱာမိ။

ဘုရားသမိုင္းလကၤာ
---------------------
ဇမၺဴဒီပါ၊ ကၽြန္းေတာင္ယာ၀ယ္၊ ရတနာထူေျပာ၊ စဥ္ပင္ေပါသည္၊ မေနာရမၼာ၊ ကၽြန္းေအာင္ခ်ာထက္၊ ႐ွိကလူေပါင္း၊ ႐ွိလူေဟာင္းရို႔၊ ေပ်ာ္ေကာင္းလူ႔ေဘာင္၊ ေသလာေတာင္၀ယ္၊ ေခၚေဆာင္မွန္ကူ၊ ရြာေက်ာက္ျဖဴထက္၊ ႐ွိမူေမာ္ကြန္း၊ တည္ထြန္းစဥ္လာ၊ ရြာခ်ခါ၀ယ္၊ ေခၚရာပေရ။ ရပ္၀ယ္လူမ်ား၊ အရပ္သားႏွင့္၊ ေအာင္သားမည္ခါ၊ ငသထာဟု၊ ေခၚမႈမွန္စြာ၊ ကြန္ဆရာသည္၊ လင္းခါခ်ိန္ေထက္၊ မိုးလင္းေရာက္က၊ ျမစ္စေယာင္ေယာင္၊ ငၿပီေတာင္နား၊ ကြန္ပစ္လားရာ၊ ငသထာဟု၊ ေခၚရာထိုသူ၊ ပစ္သည္ဟူက၊ ကြန္မူထြီးယွက္၊ ၿငိလွ်က္ဟိရာ၊ စမ္းၾကည့္ပါေသာ္၊ ျမတ္စြာ႐ုပ္ပြား၊ ဆင္းတုအားကို၊ တြိၿပီးေသာခါ၊ ႐ြာျပန္လာေရာက္၊ ေၾကာက္မက္စဖြယ္၊ ျမစ္ပင္လယ္မွာ၊ ဇာႏွယ္ကဲ့သုိ႔၊ ျဖစ္ဖို႔သနည္း၊ ပုထိုးတဆူ၊ ဟိသည္ဟူ၍၊ လူမ်ားသိစီ၊ ေျပာၾကားလီေသာ္၊ ႀကီးသူေမာင္၀မ္း၊ ႐ြာေဆာ္႐ြန္း၍၊ ႐ႊင္လန္းအားရ၊ ရပ္သား႐ြာသူ၊ ကၽြက္ကၽြက္ဆူမွ်၊ ပင့္ယူလတ္ေသာ္၊ ခုမူတည္ရာ၊ ရက္ခံသာက၊ ေျပာင္းကာတတိတ္၊ ပင့္ဖိတ္ၾကရာ၊ မရပါေသာ္၊ လြန္သာထယ္ဆြဲ၊ ႀကိဳးစားေပလည္း၊ လြန္ႀကိဳးျပတ္က်၊ ပင့္မရတည္း။

ျမတ္ဗုဒၶ၏၊ ေတဇေတာက္ထြန္း၊ ဘုန္းေရာင္လွ်မ္းသည္၊ ထြန္းနီပမာ၊ ေစာျမတ္စြာကို၊ တကာပေရ၊ တည္သည္သကၠရာဇ္၊ ႏွစ္၏ေကာဇာ၊ တရာ့ေလးဆယ္၊ စြန္း၀ယ္ခုႏွစ္၊ ရတုေဟမာန္၊ တပို႔တြဲလ၊ ဆန္းစပုဏၰမီ၊ တိထီေျခာက္ရက္ ဇီ၀ါရက္တြင္၊ တည္ရက္မွန္လွ၊ ျမတ္ဗုဒၶကို၊ ေခၚထမိန္႔ေမာ၊ ကန္႔ေကာ္ေတာ၀ယ္၊ မေနာေၾကျငာ၊ တည္ထားပါသည္။ ေရာင္၀ါေျခာက္သြယ္၀င္းစီေသာ၀္။

(ရကၡိတ႐ို႔ဆံုရပ္ၿမီဘေလာ့မွ)


ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးနိဒါန္း

ရခိုင္ေတာ္လွန္ေရးနိဒါန္း
------------------------------
မဟာ၀ိဟႎက ေမာ္ကြန္းလကၤာ
------------------------------
မဟိရန္သူ၊ ဖက္မျပဴသား၊ သံုးလူထြဋ္ထား၊ ျမတ္ဘုရား၏၊ ကိုယ္စားရုပ္၀ါ၊ ေျခာက္ေရာင္ျဖာ၍၊ မဟာမုနိ၊ ဘုရားႀကီးကို၊ ညြတ္ၿပီးေကာ္ေရာ္၊ ရွိပူေဇာ္၍၊ ပင့္ေခၚၿပီးမွ၊ ရကၡပူရ၊ နန္းမေဒ၀ီ၊ မေဟသီႏွင့္၊ အညီယႆ၊ ရံေမာင္းမကို၊ ယူၾကစုၿပီ၊ ေဆာင္ယူလီ၏။ သင့္နီဌာန၊ ရပ္ေဒသ၌၊ ေစာင့္ထၿပီးခိုင္၊ လက္နက္ကိုင္ရို႕၊ အႏိုင္ျပဳလွ်င္း၊ ရဲမက္ခ်င္း၏၊ ၿမိဳ႕တြင္းမွန္သား၊ ၿမိဳ႕ျပင္မ်ားႏွင့္၊ တိုင္းကားရပ္ဌံ၊ နာဂရံဟု၊ ႏိုင္ငံအေပါင္း၊ ေတာၿမိဳ႕ေကာင္း၌၊ ပုန္းေအာင္းနီျငား၊ ရခိုင္သားကို၊ ေယာက္်ားမိမၼ၊ မလြတ္ရေအာင္၊ ခ်ိဳင္ေႏွာင္တန္းလန္း၊ ကၽြဲႏြားဖမ္းသို႔၊ လိုင္ဂုတ္ကိုျဖတ္၊ အသီသတ္၏၊ ေခ်ာမြတ္ရူပ၊ မိမၼလွကို၊ ပဥၥအာရံု၊ ကာမဂုဏ္ျဖင့္၊ ျမဴးတူးစိမ့္ငွာ၊ ယူၾကပါ၏။ သူနာသူအို၊ က်ိဳးကန္းကိုကား၊ မလိုပိတ္ထား၊ တိုက္လုပ္ျငား၍၊ သြင္းထားအျပည့္၊ ယမ္းဆီးထည့္လွ်က္၊ ၿမိေျမ့ညက္ႀကီ၊ မီးတိုက္စီ၏၊ သီလီမႄကြင္း၊ လူခပင္းရို႕၊ ခ်င္းခ်င္းႏြီးႏြီး၊ ကနိမြီးသား၊ သားထြီးသားငယ္။ အပုေခ်ရို႕၊ ၿပံဳးရယ္ရႊင္ဘိ၊ မွည္မသိကို၊ မြီးမိထံက၊ ယူၿပီးမွလွ်င္၊ လက္ႏွင့္ကိုင္ေျမႇာက္၊ ေကာင္းခင္ေရာက္က၊ ေအာက္ကတဖန္၊ ဓါးကိုလွန္၍၊ ခံၿပန္ၿပီးခါ၊ ျပဳသည္မွာေၾကာင့္၊ က်ကာမလြဲ၊ ရဲရဲသီြးစက္၊ အအူထြက္၏၊ တခ်က္ၿမီ၌၊ လွံကိုစိုက္၍၊ ခံလိုက္တံက်င္၊ ရင္က၀င္၏။ ႏွစ္လိုေပ်ာ္ပါး၊ သားမယားကို၊ ေပါင္းၾကအတူ၊ မထားမူဘဲ၊ ဆဲြယူရိုက္သတ္၊ နားႀကိဳးတပ္လွ်က္၊ ပူးႃပြတ္ခ်ိဳင္ေႏွာင္၊ ၾကက္ကိုေလွာင္သို႔၊ ပံုေဆာင္ပမာ၊ ယူၾကပါ၏၊ မ်ားစြာခြတ္ထစ္၊ သတ္၍ပစ္လွ်က္၊ အခ်စ္၀ါသနာ၊ မဟိပါျငား၊ ပ်ဴေအာက္သားသည္။ စကားမုသာ၀ါဒီတည္း --။

ပံုဘိေတာင္ႏွယ္၊ ေကာင္ပုတ္၀ယ္ကား၊ လူငယ္တေသာင္း၊ လူႀကီးေပါင္းမူ၊ သွ်စ္ေသာင္းအစြန္၊ တသိန္းလြန္၏၊ အမွန္ယင္းခါ၊ သီလီပါ၏၊ သိမ္းကာယူထ၊ ျပည္အင္း၀သို႔၊ ပါရလီျငား၊ လူေယာက္်ားႏွင့္၊ မျပားမွန္ထ၊ လူမိမၼကို၊ တြက္ခ်ရြီေသာ္၊ ႏွစ္သိန္းေက်ာ္၏၊ ၾကားေသာ္ျမင္ခါ၊ ေၾကာက္ဖြယ္သာတည္း၊ ဒြါရာသံတဲြ၊ ၿမိဳ႕ရမ္းၿဗဲႏွင့္၊ ျမစ္တဲ၀န္းေျမာင္၊ ကၽြန္မာန္ေအာင္၌၊ ဖမ္းေႏွာင္ခ်ိဳင္လွ်င္း၊ ယူလီျခင္းကို၊ သတင္းစကား၊ နားသာၾကား၏၊ မွတ္သားတထစ္၊ ရြီတြက္စစ္၍၊ တစ္ႏွစ္သံုးေလး၊ စာႏွင့္ေရးၿပီး၊ ပီးသူမဟိ၊ ျဖစ္လီဘိျခင္း၊ ဇိ၀သၤခါ၊ ယံုမွားစြာျဖင့္၊ ဆိုရာစကား၊ က်ယ္၀န္းလွ်ား၏၊ သီလားအေကာင္၊ ဖူးဖူးေရာင္၍၊ ပုပ္ေဟာင္နံေစာ္၊ ရုပ္ခႏၶာကို၊ ကာကာလင္းတ၊ သိန္းစြန္မွသည္၊ ခြီးကစလွ်က္၊ က်ားသစ္၀က္ရို႕၊ လုယက္ဖန္ဖန္၊ ကိုက္စားဟန္ကို၊ က်န္လူအမ်ား၊ ျမင္လီျငားမူ၊ ဘုရားတရား၊ သံဃာမ်ားကို၊ အားကိုးၿပီးခါ၊ ျမည္တမ္းပါ၍၊ ငိုခါရြီရြတ္၊ နဖူးသတ္သည္၊ ရင္ဖတ္လက္တင္ခတ္တီးတည္း --။


(ရကၡိတ႐ို႔ဆံုရပ္ၿမီဘေလာ့မွ)


ဥဂၢါပ်ံ၏ (၁၂) လရာသီဖြ႔ဲရတု

(၂) ကဆုန္

တန္းခူးကုန္ျပန္၊ တာသႀကၤန္လည္း၊ လြန္လတ္သည္။ ။ ခုဆန္းေရ-ကဆုန္လ၊ ေမာင့္ေၾကာင့္စိတ္ပူ၊ မွီးသူတ- တတနယ့္။ ။ စိမ္းေရာင္ျမ-ပင္တကာ၊ ႐ြက္သစ္ႏုေဆာင္၊ ပင္တိုင္းေျပာသည္၊ ေျခာက္ေရာင္အလွ်ံျဖာသား။ ။ ႐ႈေခ်ေသာ္- လြမ္းဘြယ္တိ၊ ကဆုန္ရီသြန္း၊ မိုဃ္းပန္းပြင့္လာဘိက။ ။ စိတ္သတိ-ညႈိးပူဆာ၊ ၿခိဳးသားကူေက၊ စိတ္ပူေရာက္ျပန္လွာ၍။ ။ ဘံုေမြ႔ရာ သလြန္ထက္၊ ညဥ့္ေလးယံမွာ၊ တယံမယ္မစက္တည့္။ ။ ႀကံေတြးဆ- ေန႔စဥ္ခါ၊ ဝတိန္တ႐ိုး၊ ပဇၨဳန္မိုဃ္းသည္၊ ၿဖိဳးၿဖိဳး႐ြာျပန္လွာ၏၊ မယ့္လြမ္းစြာကို- ေမာင္မသိ၊ ပဇၨဳန္သခင္၊ ၿပိဳးေျပာက္ဆင္ေက၊ ေကာင္းကင္လွ်ပ္ေရာက္ၿပီ့မွ်။ ။ ႐ႈၾကည့္ဘိ- ခုခ်ိန္ခါ၊ ေသာတာပန္းေလာင္း၊ ေရာင္ေမာင္းတစ္ေထာင္ျဖာသား။ ထြက္လာေရ- နီမင္းနတ္-ဣႏၵေခၚတြင္၊ ဝတိန္ခြင္ဝယ္၊ ျမင္းဆင္ရထားတပ္၍။ ။ ခ်ီတက္လတ္- မိုးေကာင္းကင္၊ ျမင္းမိုရ္လွည့္ပတ္၊ ယုဂန္ထြဋ္ဝယ္၊ ခ်ည္းကပ္လာလတ္က်င္မွ။ ။ ဘုန္းတန္း႐ွင္- ပဇၨဳန္နတ္- ျမပန္းျမပင္၊ ျမကံုးဆင္ေက၊ နတ္သွ်င္ျမင္ျပန္လတ္ေက။ ။ ဆြတ္ဆြတ္ၿပံဳးရယ္႐ႊင္၊ ဘယ္ကတင့္ဆံုး၊ မံႀကိမ္လံုးႏွင့္ပင္တည့္။ ။ ညာဘက္တြင္- စြဲးသံလ်က္၊ မိုဃ္းနတ္ဘုန္း႐ွင္၊ က-ၿမဲးဆင္သည္၊ ေပ်ာ္႐ႊင္ျမင္းႏွင့္ထြက္က။ ။ ၿပိဳးၿပိဳးျပက္လွ်ပ္ေရာင္ျဖာ၊ ကဆုန္စ-မိုဃ္း၊ ထင္ႀကိဳးသြန္းခ်လာသည္။ ။ မယ့္ကို လြမ္းရာျဖစ္ဖို႔ေလ။ ။
----------------
ဝန္ခံခ်က္။ ဒြါရာဝတီ ဦးေမာင္ႀကီး၏ “ဥဂၢါပ်ံဆို-ရတုမ်ား” (ပထမအႀကိမ္-၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ) ထုတ္စာအုပ္မွကူးယူေဖာ္ျပလိုက္ပါေရ။

(က်န္ေရအပိုုင္းတိကိုဆက္လို႔တင္ပီးလားပါေမ။)


ဥဂၢါပ်ံ၏ (၁၂) လရာသီဖြ႔ဲရတု

(၁)တန္းခူးလ

႐ွိခိုးေတာင္းပန္၊ ဘုန္းထက္သန္ကို၊ ကၽြန္ေလွ်ာက္မည္။ ။ရတုတေပါင္း၊ ကုန္ေျပာင္းလတ္မူ၊ အတာလည္းစြန္း၊ တန္းခူးဆန္းေသာ္၊ အလြမ္းမယ့္ဝယ္ဆူခဲ့။ ခု-တူစုံမဖူးေသာ၊ သဟၤာဝတီ*၊ သူ႔ၿမီ-သူ႔ခန္းဝါက။ နီျဖဴဝါ-ပန္းမ်ဳိးစံု၊ ဆက္စာေရာက္ေထာက္၊ ျခင္းေကာက္လွမ်ဳိးၿခံဳ၍။ ။ထက္ရပ္ဘံု-လွ်ံဝါၿပီ၊ ပဇၨဳန္က်လာသို႔ ခ်ိန္ခါကို၊ လြမ္းေတာ္မမူဘိေလာ။ ။ ရပ္ဝီး-သူ႔တိုင္းျပည္ေတာရဂံုမွာ၊ ေဖာ္စံုက်ီးငွက္ ျမည္က။ စိတ္မတည္-လြမ္းေလာင္မူ၊ ေမာင္လည္းသူ႔ခြင္၊ တာသဘင္ဝယ္၊ မယ့္သွ်င္ မယ္နယ့္မတူဘဲး။ ။ဖ်ားရပ္က်ဴ-ဝီးၿမီေခါင္၊ ရကၡမ႑ိဳင္၊ ရခိုင္ျပည္ေရာက္ ေအာင္တည့္။ ။ တန္ေဆာင္းသည္ျဖဴျဖဴစြင့္၊ ျမင္းမိုရ္ထြဋ္ေခါင္၊ ေလးေယာက္ေမာင္သည္၊ ဘုန္းေခါင္-သိၾကားမင့္လည္း။ ။ ခုခ်က္ခ်င္း-ပို႔ဆက္လွာ၊ ရကၡမွန္ဖူး၊ ေျမာက္ဥ႐ႊီျပည္သာ၌။ ။ မ်ားစြာသည္-႐ႊီလီေလာင္း၊ သိဃၤနဒီ၊ နန္းေတာင္ဆီဝယ္၊ ႐ႊီလီွ။မင္းဆိပ္ေခ်ာင္း၌။ ။ တေသာင္းေသာင္း-ေပ်ာ္ခ်ိန္တြင္၊ တူစံု႐ႈၾကည့္ခ်င္သည္။ ။ သၾကၤန္အခါျမတ္တည့္ေလ။ ။
---------------------
*သဟၤာဝတီ-အစား ဟသၤာဝတီ လို႔ျဖစ္သင့္ေရထင္ေရ။ စာပံုေတခါမွားစြာလို႔ထင္သည္။ တျခားမူတိဟိေက တိုက္ၾကည့္ကတ္ပါလို႔တိုက္တြန္းပါေရ။
------------
ဝန္ခံခ်က္။ ။ ဒြါရာဝတီ ဦးေမာင္ႀကီး၏ “ဥဂၢါပ်ံဆို-ရတုမ်ား” (ပထမအႀကိမ္-၂၀၀၆ ခုႏွစ္၊ ဇန္နဝါရီ) ထုတ္စာအုပ္မွကူးယူေဖာ္ျပလိုက္ပါေရ။

(က်န္ေရအပိုုင္းတိကိုဆက္လို႔တင္ပီးလားပါေမ။)


ရခိုင့္ေအာင္လံေတာ္ အလကၤာ

ၾကားပိမ့္ဗိုလ္လူ အံ့ခ်ီးမူေသာ၊ ေသာင္းယူဇနာ ေျမမ်က္ႏွာထက္၊ ေျမာက္မွာ အာသံ ေတာင္ယံသီဟိုဠ္၊ ေနာက္ကို လွည့္လည္ မရြံ ့ျပည္ႏွင့္ ၊ ဦးတည္ပိုင္းျခင္း ပင္လယ္ဆင္းေအာင္၊ စိုးမင္းတကာ ညီညြတ္ရာသည္၊ သာယာရြက္ေဆာင္ ရန္တိုင္းေအာင္သည္၊ ဘုန္းခိုးဓမၼရာဇာ ဥကၠဟုခ္မ်ိဳး၊ သမုတ္ရိုးလ်င္၊ စိုးစံေသာအခါ၊ ရကၡပူရ ဓညျမိဳ ့ၾကီး တိုင္းလံုးထီးကို၊ ျပီးစီးခန္ ့ရွည္၊ ေရႊနန္းတည္၍ ေအာင္စည္ညံညံ၊ ဘိသိတ္စံက ၊ ေက်ာ္ဘိသတင္း ေသာင္းလံုးခ်င္းမွ်၊ ျမင္းလည္းသိႏၵ၀ န၀ဆဒၵန္၊ ရန္မာန္ပယ္လွဲ ့ ျခေသၤ့ေကသရီ၊ ေအာင္နီေအာင္ျဖဴ ပဥၥရူကို၊ ၾကည္ျဖဴႏွစ္သက္ နတ္တို ့ဆက္က၊ ဘုန္းၾကက္သေရ မိုးႏွယ္စြယ္၏၊ ေရႊေငြရတနာ ပေဒသာသီး၊ ျပီးစီးေစတက္ နတ္သမတ၊ ေစာင့္သီလႏွင့့္ဣႏၵ၀ဇီရာ၊ အလကၤာရ အစျဖန္ ့ခ်ီ၊ သီရိဓဇ ခ်ိဳျမသာယာ၊ ေနာက္ပိတ္မွာလည္း၊ မဟ ာသုဓမၼ၊ ရာဇာဂုရု၊ ရံုးကာစု၍၊ မ်က္ရႈခတ္ႏွိပ္၊ ေရႊတံဆိပ္ကို၊ စိတ္စိတ္ၾကည္နူး၊ ေရႊနန္းဦး၌၊ ရႊင္ျမဴးၾကည္ျဖဴ၊ လွဴေတာ္မူက၊ နတ္လူတကာ ေကာင္းခ်ီးျငာလ်က္၊ သာယာျမတ္နိုး၊ ေမတၱာျဖိဳး၍၊ ေနမ်ိဳးမွန္စြာ ေျမၾသဇာလည္း၊ ရာသာျပည့္နက္ ေအာင္ဆုခတ္၍၊ ရာသက္တည္ေၾကာင္း၊ မ်ိဳးသစ္ေလာင္းသည္၊ ရိုက္ေသွ်ာင္းပဲ့တင္ျငိမ့္ျငိမ့္တည္း။


ရခိုင္ျပည္ ေရွးေခတ္ ေအာင္လံေတာ္ပံု


ရခိုင့္သမိုင္းသစ္ စာအုပ္က ကူးယူရြီးထားပါေရ။

(ဖရီးေဖာ္အာရကန္ဘေလာ့မွ)


ေလာကသာရ ဆံုးမစာ (ရခိုင္သူျမတ္) (မူၾကမ္း)

တတိယပိုင္း

၄၈. မွတ္ကုန္ၾကေလာ့၊ ျဗဟၼာ့ႏြယ္ဖြါး၊ ပုဏၰားမ်ိဳးရို႕၊ ေကာင္းက်ိဳးစကား၊ ငါလွ်င္ၾကားစိမ့္၊ ရွိဖ်ားကမၻာ၊ မစစြာက၊ ျဗဟၼာပိုင္းျခား၊ ဆီးသမားႏွင့္၊ ဟူးရားၾကယ္ျမင္၊ ေကာင္းကင္နက္သတ္၊ တတ္သည္တခ်ိဳ႕၊ မီးပူေဇာ္သို႔၊ ေျဖာ္ေျဖာ္မန္းရြတ္၊ ၿဂိဳဟ္နတ္သႏၱီး၊ ဦးဆီးတျခား၊ ေခါင္အားေဗဒင္၊ သိျမင္ႏွံ႔စပ္၊ ေမးကပ္ကပ္ႏွင့္၊ ကလာပ္ဗ်ဦၨ၊ ဒ႑ီ၀ိဒဂ္၊ က်မ္းခက္ဗ်ာကရိုဏ္း၊ တတ္ႏိႈင္းတျခား၊ ဤေလးပါးကို၊ ပုဏၰားရို႕တြင္၊ မခ်ိဳ႕ေက်းဇူး၊ အထူးသမိုက္၊ မ်ိဳးလိုက္မွတ္သား၊ ဆီးသမားလည္း၊ ဆီး၀ါးတတ္ပြန္၊ ဆီးၾကန္ေလ့ကၽြမ္း၊ ဗိေႏၶာျပြမ္း၍၊ ဆီးက်မ္းထိုထို၊ သာရကိုလည္း၊ ဖြင့္ဆိုတတ္က်ယ္၊ ဓိပၸါယ္အနက္၊ လြန္ေလ့က်က္၍၊ ဓာတ္ပ်က္သည္းေျခ၊ သြီးလီေခ်ာက္ယွား၊ သလိပ္မ်ားက၊ စသည္ေရာဂါ၊ အနာအမ်ိဳး၊ ကိုးဆယ္ေျခာက္ပါး၊ အျပားျပားကို၊ မမွားလတ္ေအာင္၊ ကုသေဆာင္၍၊ အေခါင္သမား ေျမာက္ စီမင္း။

၄၉. ေဟာရဂႏၱ၊ ဂဏနဟု၊ သိပၸဟူးရာ၊ တတ္ေျမာက္ျမား၍၊ ပုဏၰားႏြယ္ရိုုး၊ သူေကာင္းမ်ိဳးရို႕၊ ႀကိဳးႀကိဳးကုတ္ကုတ္၊ အားအင္ထုတ္၍၊ အဟုတ္ေလ့လ၊ ပရိစၥျဖင့္၊ ၾကားကသိတတ္၊ ၿဗိဳ႕ဟဇ္ရာဇမတၱဏ္၊ ကိန္းဆန္ဓူ၀န္း၊ ၿဂိဳဟ္သြမ္းခြဲျခမ္း၊ ထုတ္ႏိုင္စြမ္းအား၊ စံုစမ္းစိရီ၊ မ်ားေထြမ႑ပ္၊ ထပ္ၾကပ္ေရာဂါ၊ ကာလစကၠိ၊ အၿမိတစုတ္၊ ေဖာ္ထုတ္ဓာတ္က်မ္း၊ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာ၊ တတ္ေလ့လာ၍၊ သတၱဗီသ၊ လွည့္ထနကၡတ္၊ ျမင္းမိုရ္ပတ္သား၊ ဒြါဒသိရာသီ၊ ယာယီစက္ကြင္း၊ ၿဂိဳဟ္နင္းၿဂိဳဟ္ေျပာင္း၊ ေကာင္းမေကာင္းသား၊ က်ိဳးေၾကာင္းဆံုးျဖတ္၊ နီလၾကတ္ႏွင့္၊ ဥပဒ္အာယု၊ စဥ္းမႈတတ္ပြန္၊ စက္အဟန္သို႔၊ ထံုမြန္ကားကား၊ အသားအရိုး၊ စုျပည့္ၿဖိဳးလွ်က္၊ ဟိုးဟိုးထင္သိ၊ ပညာဟိဟု၊ ကိတၱိထင္ယွား၊ ျဗဟၼာသားရို႕၊ ဟူးရားတတ္ေခါင့္ ျမတ္စီမင္း။

၅၀. သာမယဇု၊ ဣသွ်ဳေဗဒင္၊ သံုးပံုျမင္၍၊ သန္႔စင္သီလ၊ အာစာရႏွင့္၊ မိဘမ်ိဳးစစ္၊ အျဖစ္ျမတ္လွ၊ ျဗဟၼာဏဟု၊ တြင္ထမည္သာ၊ အဂၤါသံုးမည္၊ ေက်းဇူးတည္လွ်က္၊ ရြာျပည္တိုင္းကား၊ လွည့္ပတ္သြား၍၊ ထံုးသားမွန္ကူ၊ ခရုျဖဴႏွင့္၊ ပစၥဴ၀တ္လဲ၊ လက္ဘယ္ပတ္ျခံဳ၊ စပယ္ရံုလွ်က္၊ တင္တံုစလြယ္၊ လိုင္္မွာမကင္း၊ ခရုသင္းႏွင့္၊ အလင္းရသည္၊ ပတ္စည္က်စ္က်စ္၊ ဦးရစ္ေပါင္းထုပ္၊ ေနာက္ဆံအုပ္ႏွင့္၊ တုန္လႈပ္မဲ့လွ်င္း၊ ပြဲလယ္က်င္း၍၊ စိုးမင္းရို႕ရွိ၊ မရြိမတ္မတ္၊ ေဖာင္ေဖာင္ရြတ္လွ်က္၊ စိမ္းလတ္ျမသြင္၊ နီစာပင္ႏွင့္၊ ရီစင္ကမ္းမွတ္၊ က်င့္ၿမဲ၀တ္ျဖင့္၊ သူျမတ္ရို႕ထံ၊ အလွဴခံေလာ့၊ ၿခိဳးၿခံသိပ္သည္း၊ ဥစၥာဆည္းလွ်က္၊ ပစၥည္းေပါယယ္၊ ျဗဟၼာၾကြယ္ဟု၊ လူ၀ယ္သတင္း ေပါက္စီမင္း။

၅၁. ဥဒည္းမဇၽၥင္၊ နီ၀င္အခါ၊ ညစာသံုးပါး၊ ပိုင္းျခားဂါထာ၊ ရြတ္ၿမဲရာသား၊ ကာယသိဒၶိ၊ တစိသညာ၊ တတ္ေလ့လာလွ်က္၊ ေၾကာင္းျခာခြဲစိတ္၊ ပရမီသြာ၊ မဟာပိႏၷဲ၊ ေဘးလႊဲရန္ဖီ၊ နတ္စႏၥီကို၊ ပန္းနီပန္းျဖဴ၊ ပူေဇာ္မူလွ်က္၊ ဆုယူဆုေတာင္း၊ က်င့္လမ္းေဟာင္းျဖင့္၊ ဦးေခါင္းသႏီၱး၊ နိတိုင္းဆီးလွ်က္၊ လုပ္ေကၽြးမႈေဆာင္၊ ထဲေခ်ာင္တိုက္တြင္း၊ ထမင္းခ်က္ျပဳတ္၊ ငရုတ္ခ်င္းဆား၊ ဆီပ်ားသကာ၊ ဃနာေထာပတ္၊ ႀကံပြတ္ႏွမ္းပဲ၊ စားစၿမဲျဖင့္၊ အမဲအသား၊ သားငါးေယွာင္ၾကဥ္၊ မယွဥ္သက္သတ္၊ အက်င့္ေလ့လ၊ စာရိတၱျဖင့္၊ မိဘစုတိ၊ ခုနစ္နိလွ်င္၊ စိလတ္ေသာခါ၊ မကြာေဆာက္တည္၊ ကိုယ္စားရည္၍၊ စိတ္ၾကည္ျမတ္လည္း၊ အလွဴပီးေလာ့၊ ရွိးကလြန္လီ၊ ရွိးရိုးပီသား၊ မ်ိဳးဆြီက်င့္ၿမဲ၊ မွတ္သံုးစြဲလွ်က္၊ ငရဲမသက္၊ ခႏၶာပ်က္လည္း၊ အထက္နတ္ျပည္ ေရာက္စီမင္း။

၅၂. ျဂဟသႏၱိ၊ က်မ္းႏွင့္ညွိ၍၊ ဗလိပူေဇာ္၊ ၿဂိဳဟ္ေခၚၿဂိဳဟ္ႏွင္၊ ေဗဒင္ရြတ္မန္း၊ မႏၱန္တန္းလွ်က္၊ က်ယ္၀န္းစကၠ၊ မ႑လဟု၊ တရာ႔သွ်စ္ကြင္း၊ အင္းလည္းစီရင္၊ ဆင္သားဗိတာန္၊ တံခြန္တေလွ်ာက္၊ ျဖဴနီေဆာက္၍၊ ပယ္ေဖ်ာက္ရန္ေဘး၊ ဆီးပီးဦးေခါင္း၊ ဘိသိက္ေလာင္း၍၊ သူေကာင္းသူျမတ္၊ လြတ္စီအနာ၊ ဥပါဒ္ခြာေလာ့၊ ျပည္ရြာစီးပြါး၊ မ်ားစိမ့္သမႈ၊ ဟုတ္တိုင္းျပဳ၍၊ စုဘိက်ီးခဲ၊ ရဲရဲမီးတြင္း၊ ေလာင္ျခင္းေျဖာက္ေျဖာက္၊ ေပါက္ေပါက္စသည္၊ ပန္းငါးမည္ျဖင့္၊ ေဆာက္တည္မပ်က္၊ ခုနစ္ရက္လွ်င္၊ ခန္႔တြက္ပိုင္းျခား၊ မႏၱရားတည့္၊ ဖန္မ်ားစုရြတ္၊ ပ်ားေထာပတ္ႏွင့္၊ မီးနတ္ေကာ္ေရာ္၊ ယစ္ပူေဇာ္၍၊ လူေဘာ္ရန္စစ္ ေပ်ာက္စီမင္း။

၅၃. ေက်းဇူးပညာ၊ မ်ားစြာဂုဏ္အင္၊ ေဗဒင္တတ္သိ၊ ပညာဟိဟု၊ က၀ိပုဏၰား၊ အမ်ားသမိုက္၊ သသၤကရိုက္ကို၊ ၿမိဳွၿမိွုဳက္လွ်ာဖ်ား၊ စက္ထားရဟတ္၊ ပိ႗ကတ္သြင္သြင္၊ ႏႈတ္သံလြင္ႏွင့္၊ ပီျပင္မႈတ္မန္း၊ ၿဖိဳးၿဖိဳးျဖန္းလွ်က္၊ က်င့္ခန္းေထြျပား၊ အပါးပါးတည့္၊ မွတ္သားက်ယ္၀န္း၊ ဆန္းအလကၤာ၊ နား၀င္စြာ၍၊ ဂါထာဖြဲ႔စြမ္း၊ ခ်ီးမြမ္းစေလာက္၊ မင္းပြဲေမွာက္တြင္၊ တေယာက္ပ႑ိတ္၊ ပုေရာဟိတ္ဟု၊ ဘိသိတ္ဆရာ၊ ေျမာက္ထိုက္စြာလွ်က္၊ ဒိသာပါမုခ္၊ မည္ထုတ္ေက်ာ္ေအာင္၊ ႀကိဳးပမ္းေဆာင္၍၊ တတ္ေခါင္လိမၼာ၊ ရွိအခါ၌၊ ဆရာေျမာက္လွ၊ ဇနကၠသို႔၊ လံု႔လႀကိဳးစား၊ မင္းရို႕အားကို၊ စီးပြားေရာက္ေအာင္၊ ေက်းဇူးေရာင္ျဖင့္၊ လူ႔ေဘာင္ထြန္းလင္း ေတာက္စီမင္း။

၅၄. လကၡာဏာၾကန္၊ တတ္ပြန္ေလ့လာ၊ မင္းျဖစ္ရာသား၊ လက္ညာဖ၀ါး၊ အျခားပ်က္ပ်က္၊ ၿခီထက္သက္၍၊ လက္သည္းမ်ားသြင္၊ အေရးျမင္မူ၊ မင္းလွ်င္စစ္စစ္၊ ျဖစ္အံအၿမဲ၊ မခ်ြတ္လြဲဟု၊ ၀မ္းထဲမရြံ၊ လုိင္ျဖတ္ခံေလာ့၊ ထံုးစံမွတ္သား၊ နည္းနာမ်ားကို၊ ပုဏၰားမ်ိဳးေကာင္း၊ လူအေပါင္းတြင္၊ ကဲေဆာင္းတတ္လြန္၊ ေကာ႑ဥ္းဟန္သို႔၊ ေဟာညြန္လကၡာဏာ၊ တတ္လွစြာ၍၊ ပညာကေ၀၊ ေျမာက္ေသာေထြျဖင့္၊ အေသအခ်ာ၊ နာနာသိပၸ၊ ကိစၥတတ္ပြန္၊ မႏၱန္ၿပီးစီး၊ နတ္ႀကီးသူရႆတီ၊ ပင့္ခ်ီေခၚခ်၊ စကားရလွ်က္၊ ေပါက္ျပေက်ာ္ထိတ္၊ ပုေရာဟိတ္ဟု၊ ဘိသိက္ဆရာ ေျမာက္စီမင္း။

၅၅. က်ယ္၀န္းစႀကၤ၀ဠာ၊ ကမာၻတည္စ၊ ေပၚဦးကလွ်င္၊ ျဗဟၼာႏြယ္ရိုး၊ ေက်ာ္ဟိုးဟိုးတည့္၊ ေကာင္းက်ိဳးစင္ၾကယ္၊ ေလးသြယ္ေဗဒင္၊ တတ္ၿပီးစင္သား၊ လူတြင္ထင္ယွား၊ ပုဏၰားမ်ားကို၊ က်င္စီလို၍၊ သံခ်ိဳလကၤာ၊ ထံုးပမာျဖင့္၊ နည္းနာေထြျပား၊ မွတ္စိမ့္ၾကားသည္၊ တျခားတတိယပိုင္းတည္း။…။

(ဆိုက္ေဘးရီးယားဘေလာ့မွ)


ေလာကသာရ ဆံုးမစာ (ရခိုင္သူျမတ္) (မူၾကမ္း)

(ဒုတိယပိုင္း)

၂၃. ျပည့္သူ႔ထြဋ္ဦး၊ ဘုန္းေရာင္ျမဴးသည့္၊ ရန္ငူးလူ႔ေဘာင္၊ ထြဋ္ေခါင္ရာဇာ၊ ဆံုးမနာေလာ့၊ ကမၻာအစ၊ မဟာသမၼတ၊ ခတၱိယရို႕၊ နီၾကက်င့္ရိုး၊ ေကာင္းက်ိဳးအလွဴ၊ စြန္႔ႀကဲမူလည္း၊ စိတ္ယူေျဖာင့္စင္း၊ ႏူးညံံ့ျခင္းႏွင့္၊ သီတင္းေစာင့္စည္း၊ မ်က္နည္းသည္းခံ၊ ၿခိဳးၿခံသမႈ၊ မျပဳညွင္းဆဲ၊ ဆင္းရဲမရွာ၊ ေမတၱာသက္ျဖန္႔၊ လူအ၀ွန္႔အား၊ မဆန္႔က်င္ၿပီး၊ ဤသုိ႔ ရီးသား၊ ဆယ္ေထြေစာင္႔ၾကပ္၊ တရားကြပ္၍၊ လက္ထပ္ေခၚျပဳ၊ သၿဂၤဳိိဟ္မႈလည္း၊ ေလးခုအစိ၊ ျပကတိျဖင္႔၊ က်င့္ေလ့မၾကြင္း က်န္စီမင္း။

၂၄. ျပည္ႀကီးေသဌီနင္း၊ မင္းတုိ႔ေသာ္ကား၊ သူတပါးထက္၊ ဆယ္ဆတက္၍၊ အိပ္စက္နည္းပါး၊ လူအမ်ားကို ၊စီးပြားခ်မ္းသာ၊ နိတုိင္းရွာေလာ႔၊ အခါခပ္သိမ္း၊ မုဒိမ္းခိုးသူ၊ မပူစီရ၊ ဆုံးမကြပ္ညွပ္၊ ပညတ္အလြန္၊ ရွိးမင္းမြန္ရို႔၊ ညြန္ခဲ႔ေသာတိုင္း၊ က်င့္သမိုင္းျဖင္႔၊ ႏႈန္းႏႈိင္းမယြင္း၊ တမ်ဥ္းခင္းသို႔၊ က်င့္ျခင္းမခၽြတ္၊ တည့္မတ္မတ္လွ်င္၊ လူနတ္ခ်စ္ဖြယ္၊ ေက်းဇူးၾကြယ္၍၊ က်င့္ႏြယ္လမ္းရုိး မွန္စီမင္း။

၂၅. မမိမေလ်ာ႔၊ မေပါ႔လုပ္ႀကံ၊ ကၽြန္ကိုယ္ရံလည္း၊ ၿမဲၿမံေစာင္႔ေယွာက္၊ ထက္ေအာက္တြင္းျပင္၊ မြမ္းျပင္အျပည္႔၊ အိပ္ဖန္ထည္႔လ်က္၊ အၾကည္႔အရႈ၊ အမႈမလင္႔၊ အက်င္႔မေကာင္း၊ အေဟာင္းအသစ္၊ ထြက္၀င္စစ္၍၊ ကၽြန္ခ်စ္ကၽြန္ယုံ၊ ထမ္းကုန္မႈမ်ား၊ ရီျခားေျမာ္ျမင္၊ တိုင္ပင္ႀကံသီး၊ အမတ္ႀကီးကုိ၊ အနီးထံပါး၊ သက္ေစာင္႔ထား၍၊ ယုံမွားမဲ႔လွ်င္း၊ နွလုံးသြင္းလွ်က္၊ ခ်စ္ျခင္းသူ႔ထက္ လြန္စီမင္း။

၂၆. ျပည္ထဲအေရး၊ ေပါက္ႏွင့္ေက်းသို႔၊ ႀကံေတြးလွည့္ကာ၊ မသိသာတည့္ အရာျမင္ျမင္၊ မျဖစ္ခင္က၊ တုိင္ပင္မျပတ္၊ ကၽြန္မူွးမတ္နွင့္၊ ၾကန္ဘတ္ဟူးရား၊ ပညာမ်ားသား၊ ပုဏၰားရဟန္း၊ ရွိတြင္၀န္း၍၊ ကိန္းခန္းဒသာ၊ အခါမီးမူ၊ အရွိအေနာက္၊ ေတာင္ေျမာက္ရီၾကည္း၊ စီစဥ္သည္းလွ်က္၊ ေစာင္႔စည္းရံတား၊ ကင္းေထာက္ထား၍၊ ၿမီျခားသူမလြန္ စီႏွင့္မင္း။

၂၇. သူ႔ျပည္သူ႔ရြာ၊ သူ႔ရပ္မွာ၌၊ ျခင္းရာသိေၾကာင္း၊ ဥာဏ္ေကာင္းေရး၀င္၊ တိုင္ပင္ႀကံေထြ၊ သူလွ်ဳိစီ၍၊ မနီစုံစမ္း၊ ႀကိဳးပမ္းလုပ္ေဆာင္၊ အားအင္ေထာင္လွ်က္၊ ေနာက္ေနာင္ၿမီးသား၊ စီးပြါးရွည္စီ၊ တည္စိမ့္စီေၾကာင္း၊ ႏႈတ္ေကာင္းခြန္းသာ၊ လက္ေဆာင္စာႏွင့္၊ စီပါးစင္းလ်င္း၊ ထိုထိုမင္းကို၊ ခ်စ္တင္းမီးျမန္း၊ ဆြီခင္ပြန္းဟု၊ မိတ္မွန္းကိုယ္ကို၊ တံတစ္ဆို၍၊ ခ်စ္လိုစကား မွန္စီမင္း။

၂၈. ငါ့ျပည္ငါ့ရြာ၊ ငါ့ရပ္မွာ၌၊ ဇာတာအလို၊ ၿဂိဳဟ္လည္းမေကာင္း၊ ထပ္ေလာင္းထိတ္ထံု၊ ပ်ံတံုက်ီးငွက္၊ ႏႈတ္ထြတ္စနည္း၊ ေႏွာင့္ယွက္သည္းမူ၊ ေစာင့္စည္းရံတား၊ မႏၱရားႏွင့္၊ သမားကြယ္ကာ၊ လြတ္စိမ့္ငွာျဖင့္၊ ၿဂိဳဟ္စာပို႔ပီး၊ သႏၱီးပူေဇာ္၊ သႀကၤန္ေခၚ၍၊ သံုးေဘာ္ျမတ္စြာ၊ ရတနာကို၊ မကြာကပ္ဆည္း၊ ေကာင္းမႈခ်ည္းတည့္၊ ျဖင္ပည္းေျပာထူ၊ စြန္႔ႀကဲလွဴ၍၊ ၾကည္ျဖဴစိတ္ထက္ သန္စီမင္း။

၂၉. ခပ္သိမ္းျပည္သူ၊ ရဟန္းလူကို၊ သိမ္းျမန္းပိုက္ထုပ္၊ ၾကက္သားအုပ္သို႔၊ မလႈပ္စီေၾကာင္း၊ လွည့္ျဖားေယာင္းလွ်က္၊ က်င့္ေဟာင္းမလြန္၊ တုတ္ခြန္အျပင္း၊ သနားျခင္းျဖင့္၊ ႏွိပ္နင္းကလူ၊ မပူစီရ၊ ကြပ္ဆံုးမလွ်က္၊ ထြန္းပေျပာင္ေျပာင္၊ မိုးထိပ္ေခါင္၌၊ အေရာင္ခ်မ္းလြန္၊ လဗိမၼာန္လွ်င္၊ ပူပန္မဟိ၊ ၿငိမ္းလီဘိသို႔၊ ၾကယ္တိရံကာ၊ တင့္တယ္စြာသား၊ ပမာပံုသင့္၊ လႏွယ္ပြင့္၍၊ လင္းပြင့္တိုင္းကား၊ စည္ပင္ပြားလွ်က္၊ လူမ်ားေကာင္းခ်ီး ထြန္စီမင္း။

၃၀. လူမ်ားအထိပ္၊ စိုးမိုးႏွိပ္သား၊ တံဆိပ္မွန္ကင္း၊ ထိုထိုမင္းကား၊ ေဖြနည္းစိစစ္၊ ရန္အျမစ္ကို၊ တူးပစ္ႏိုင္စီ၊ ရန္ျမစ္သီမွ၊ ရြာနီျပည္သူ၊ ခပ္သိမ္းလူကို၊ မပူမဆာ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းသာအံ့၊ မလာႏွစ္ဆစ္၊ မိုးႀကိဳးပစ္သို႔၊ ရန္စစ္မ်ားကို၊ ေဖ်ာင့္လြင့္ၿဖိဳေလာ့၊ ရန္လိုမဟိ၊ ရဲစြမ္းျပည့္သား၊ မလွည့္ငဲ့ေစာင္း၊ သူရဲေကာင္းကို၊ မ်ားေၾကာင္းဆည္းပူး၊ ပီးကမ္းၾကဴးလွ်က္၊ ေက်းဇူးအလိုက္၊ သိမ္းျမန္းပိုက္၍၊ ခ်စ္ႀကိဳက္သနား၊ ရင္၀ယ္သားသို႔၊ ျဖည့္ျပားမင္းေရး ပြန္စီမင္း။

၃၁. ကာမေဒ၀၊ စသည္အျပား၊ နတ္ေလးပါးတြင္၊ တပါးမည္မွတ္၊ ေလာကနတ္ဟု၊ လူ႔ထြဋ္ဦးစြန္း၊ ဘုန္းေတာ္ထြန္းသား၊ လွ်ံ၀န္းစိုးပိုက္၊ မင္းသို႔လိုက္၍၊ ျပည္၌ျပည္သူ၊ မင္းမတူလွ်င္၊ က်င့္မူမလြဲ၊ သံုးစြဲေလ့လာ၊ က်င့္ကုန္ရာသည္၊ ရာဇျပဌာန္း၊ ၾကငွန္းမွန္ကင္း၊ မေၾကာင္းရင္းကား၊ မင္းလွ်င္တေယာက္၊ လွံမေစာက္ျဖင့္၊ မေကာက္မယြန္း၊ ေတာ္ေျဖာင့္တန္းက၊ ထက္၀န္းဗိုလ္ပါ၊ လူတကာလည္း၊ ညီညာေတာ္မွန္၊ မင္းအဟန္သို႔၊ ေကာင္းမြန္က်င့္မႈ၊ ႏွလံုးျပဳအံ့၊ ျပည့္သူမ်က္ပြင့္၊ ေကာင္းေအာင္က်င့္ေလာ့၊ ပံုသင့္က်မ္းလာ၊ ဥပမာကား၊ အရာအေထာင္၊ ႏြားကုန္ေအာင္တြင္၊ ရွိေဆာင္ႏြားလား၊ ေျဖာင့္ေျဖာင့္လားက၊ ႏြားမ်ားစင္စိုက္၊ ေျဖာင့္ေျဖာင့္လိုက္သို႔၊ စရုိက္က်င့္မူ၊ ခပ္သိမ္းလူလည္း၊ ထို႔တူလည္းေကာင္း၊ ျဖစ္ရာေခ်ာင္းသည္၊ မင္းေကာင္းေတာ္ေျဖာင့္ မွန္စီမင္း။

၃၂. မာသုကုဇၥ်ိ၊ မဟာရာဇ၊ မာသုကုဇၥ်ိ၊ ရေထသဘ၊ သမၺဳဒၶလွ်င္၊ ဆံုးမေဟာၾကား၊ ဤတရားကို၊ မွတ္သားလည္းျပဳ၊ သီးခံမႈျဖင့္၊ ျပည့္သူ႕ခမည္း၊ မ်က္ေတာ္နည္းေလာ့၊ ျဖဳတ္ခ်ည္းအမ်က္၊ ထြက္သက္မျပင္း၊ လူခပင္းကား၊ မင္းကိုေၾကာက္ေယွာင္၊ ေလာင္ပူရဲရဲ၊ ရွားမီးခဲသို႕၊ ၀မ္းထဲခ်ဲ႕ခ်ဲ႕၊ အမ်က္မဲ့လည္း၊ တုန္လဲ့ရြံ႕ရွာ၊ ေၾကာက္ကုန္ရာႏွင့့္၊ ျပင္းစြာအမ်က္၊ ထြက္တၿပီးကာ၊ ၾကက္သီးထ၀ွန္၊ အူခ်ာမႊန္မွ်၊ အလြန္အၾကဴး၊ ေၾကာက္မိန္းမူးလွ်က္၊ ဆူးဆူးရားရား၊ အမ်က္အားကို၊ တရားစြဲကိုင္၊ မခ်ဳပ္ႏိုင္သည္း၊ စိတ္ခိုင္တည္တံ့၊ ဆင္ျခင္၀ံ့၍၊ မ၀ံ့ႏွစ္ဆစ္၊ ႀကိမ္ဖန္စစ္၍၊ အျပစ္အေလ်ာက္၊ သံုးႀကိမ္ေျမာက္မွ၊ ေသေလာက္ေလ်ာ္ဖီး၊ မင္းဒဏ္ပီးလည္း ၊ ကြပ္ေရးဖန္မ်ား စီႏွင့္မင္း။

၃၃. ခပ္သိမ္းျပည္သူ၊ လူမ်ားထိပ္မိုး၊ ရီၿမီစိုးထ၊ ျပည့္ၿဖိဴးခ်မ္းသာ၊ က်င့္ရာအမ်ား၊ ခုနစ္ပါးလွ်င္၊ စီးပြားစင္စစ္၊ မ်ားသည္ျဖစ္၍၊ သွ်င္ခ်စ္ဘုရား၊ မင္းတို႔အားကို၊ ေဟာထားခဲ့သည္၊ ခုႏွစ္မည္ကာ၊ လူ႔ျပည္ေစာင့္တတ္၊ နတ္ကိုျမတ္ႏိုး၊ အမ်ိဳးဆြီနီး၊ သက္ႀကီးရိုေသ၊ ျပည္နီရြာသူ၊ ႏိုင္ထက္မူျဖင္႔၊ မယူသားၿမီး၊ မႈရီးတိုင္ပင္၊ ညီညြတ္အင္ႏွင္႔၊ လာခ်င္ထက္၀န္း၊ ရဟန္းပုဏၰား၊ သိမ္းပကားျဖင္႔၊ တရားမယြင္း၊ ျဖည္႔တင္းေကၽြးမြီး၊ မလာသိမ္းေသာ္၊ နီးဝီးရပ္သား၊ သူရို႕အားကို၊ မလားစီေအာင္၊ ေက်းဇူးေဆာင္လွ်က္၊ ျပည္ေထာင္အေရး၊ ရွိကေတြးသည္၊ ပညတ္မလြန္၊ လမ္းမွန္စိုက္စိုက္၊ ရာထင္လိုက္လွ်က္၊ တိမ္ထက္လွစ္ထြန္း၊ လအ၀န္းသို႔၊ ေလးကၽြန္းရိပ္ေမွာင္၊ ဘုန္းအေရာင္ျဖင္႔၊ ေျပာင္ေျပာင္၀င္း၀ါ၊ ၿငိမ္းခ်မ္းသာ၍၊ ျပည္ရြာတိုင္းကား ပြားစီမင္း။

၃၄. သမၻာရင့္ၿဖိဳး၊ ရွိးေကာင္းက်ိဳးေၾကာင့္၊ တန္ခိုးထြန္းလွ်ံ၊ လူ႔ထိပ္စံသား၊ ဘုန္းခၽြံရန္နည္၊ မင္းရို႕သည္ကား၊ အရွည္ေရးရာ၊ ျမင္ႏိုင္စြာသား၊ လိမ္မာက၀ိ၊ ပညာဟိကို၊ ပီတိခ်စ္ျပင္း၊ ႏွလံုးသြင္း၍၊ ဆိုျခင္းထြက္သံ၊ နားပါးခံလွ်က္၊ ထံုးစံနည္းနာ၊ တိုင္ပင္ရာ၏၊ ဥာဏ္၀ါကြန္႔ျမဴး၊ ဂုဏ္ျဖင့္ထူးသား၊ ေက်းဇူးေရာင္ၿငိ၊ ပညာဟိႏွင့္၊ ျပည္ႀကီးေသဌီနင္း၊ ျပည့္သွ်င္မင္းရို႕၊ မကင္းစီရာ၊ ဥပမာကား၊ ရတနာဂူ၊ နႏၵမူ၌၊ မဥၥဴပန္းလား၊ ေက်ာ္ထင္ယွားအံ့၊ ႏွစ္ပါးေပါင္းဖက္၊ အက်ိဳးနက္အံ့၊ ထမ္းရြက္ေဆာင္ျပဳ၊ ျပည္ထဲမႈေၾကာင့္၊ စိငုျမင္ၿပီး၊ ပညာႀကီးကို၊ ထံုးတီးစံုရီး၊ ပံုစံမီး၍၊ က်င့္ေရးလြန္စိတ္ ျဖာစီမင္း။

၃၅. ဆင္ျမင္းရထား၊ ၿခီသည္အားႏွင့္၊ ေလးပါးစစ္အင္၊ စစ္ဘုရင္လည္း၊ မြမ္းျဖင္ၿဖီးေထြ၊ မ်ားလွစီေလာ့၊ အနီမက်၊ ရန္စစ္ထေသာ္၊ ျဖျဖလိုက္လံ၊ စစ္ဦးႏွံမွ၊ ရြံ႕ေလရြံ႕ရြံ႕၊ ေနာက္မ၀ံ့တည့္၊ ဖို႔ရြံ႕ညည္းတည္း၊ ေၾကာက္ရြံ႕သည္း၍၊ သရည္းလီဖြယ္၊ ရန္စစ္သြယ္လိမ့့္ ၊မျပယ္လီသိမ္း၊ စစ္မက္ႀကိမ္းမူ၊ ပြန္းတီးမႈေဆာင္သူရဲေခါင္ကို၊ ဆင္ေျပာင္မုန္တပ္၊ မင္းစီးအပ္၍၊ ေနာက္ထပ္အမ်ား၊ ဆင္ျမင္းျပားလွ်က္၊ ရွိဖ်ားတည္တြင္၊ စစ္စီရင္ေလာ့၊ စစ္ဆင္သံုးပါး၊ အဖ်ားၿဖီးထပ္၊ ပြင့္ခ်ပ္ၾကာသြင္၊ ဆင္လည္းခၽြန္းတည္း၊ ျမင္းလည္းဇက္ခ်ဳပ္၊ ၿခီသည္အုပ္လွ်က္၊ စစ္ရုပ္အ၀န္း၊ ေကာ့ယြန္းတက္ဟန္၊ လွည္းသ႑ာန္သိုု႔၊ တတ္ပြန္းနား၀င္၊ စစ္ေရးဆင္၍၊ ေအာင္ျမင္စိမ့္ေထြ၊ ဥကပေဒျဖင့္၊ စစ္ၿမီအရပ္၊ စစ္မွဴးကြပ္လွ်က္၊ ရြပ္ရြပ္ထိုးခုတ္၊ ၾကက္ရဲစုတ္သို႔၊ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္း လြန္စီမင္း။

၃၆. သာမ်ားမစၥ၊ စသည္အဂၤါ၊ ခုနစ္ျဖာကို၊ ျပည္ရြာျပကတိ၊ စံုစိလွ်င္းေအာင္၊ ျပည္ေထာင္ဟူက၊ ျပည္ကိစၥကို၊ လံု႔လၿဖီးထူ၊ ႏွလံုးမူေလာ့၊ ရန္သူေၾကာက္ဖြယ္၊ နက္၀န္းက်ယ္သား၊ ပင္လယ္က်ံဳးေျမာင္း၊ ရီနီေကာင္းလွ်က္၊ ရဲေလာင္းရင္တား၊ တံခါးတုရိုဏ္၊ ႀက့ံခိုင္ၿမိဳ႕ကို၊ တသိန္းၿဖိဳလည္း၊ မၿပိဳႏိုင္မူ၊ ႀကီးက်ယ္ထုႏွင့္၊ မ်က္ယႈလွတင့္၊ တန္ေဆာင္ဆင့္၍၊ သြယ္ျမင့္ျပေဆာင္၊ ျမားေျမာင္လက္နက္၊ ၿမိဳ႕ထက္ပတ္ေလွ်ာက္၊ စစ္တဲေဆာက္၍၊ ရင္ေလွ်ာက္ပတ္ကုန္း၊ သူရဲပုန္းက၊ စသည္မက်န္၊ တံခြန္ေလာက္လႊဲ၊ စူးရဲကစ၊ အနီက်လွ်င္၊ သဗၺကိရိယာ၊ ၿမိဳ႕တန္ဆာလည္း၊ မ်ားစြာျပည့္ႏွက္၊ ႀကံစည္နက္လွ်က္၊ ၾကမ္းခက္ရဲမာန္၊ ျခေသၤ့ဟန္သို႔၊ ရန္ကိုကဲမိုး၊ မိုးႏွယ္ႀကိိဳး၍၊ တန္ခိုးေက်ာ္ထင္ ရွားစီမင္း။

၃၇. အမ်ိဳးေလးပါး၊ ပုဏၰားပုေဏၰး၊ သဌီးသၾကြယ္၊ ကုန္သြယ္သူပင္၊ သူထင္သူရွား၊ ျပည္နီမ်ားလွ်က္၊ စပါးဆန္ရီ၊ ျပည့္လြန္စီလည္း၊ ေျပာင္းပဲလူးဆတ္၊ အထပ္ထပ္လွ်င္၊ အလပ္ၿမီနည္း၊ လုပ္ႀကံဆည္းမွ၊ ပစၥည္းျဖင့္ၿပီး၊ ျပည္ႀကီးလကၡဏာ၊ ရီဆာေလာက္ငံ့၊ စိႏွံသိုထား၊ ဆီးသမားႏွင့္၊ ဟူးရာမကြာ၊ တတ္လိမၼာသား၊ ေရးရာပြန္းတီး၊ မတ္ႀကီးႀကံထက္၊ တံု႔ဖက္တိုင္ပင္၊ ေျမာ္ျမင္က်ိဳးေၾကာင္း၊ ခင္ပြန္းေကာင္းတည့္၊ ေစာေလာင္းက်င့္အပ္၊ ေစာင္မကြပ္လွ်က္၊ ထူထပ္တိုင္းကား၊ ေအာင္ျခင္းမ်ားလီ၊ ျပည္ေထာင္နီမ်ိဳး၊ လုပ္ေဆာင္ႀကိဳးေလာ့၊ ျမင္းရိုးဆင္သည္၊ စစ္က်င္လည္သား၊ ခိုင္က်ည္သူရဲ၊ ရန္မဖဲကိုု၊ ခ်စ္ၿမဲျမတ္လည္း၊ ေက်းလက္ပီး၍၊ သိမ္းမီြးျဖည့္တင္း၊ ျဖန္႔ျဖဴးျခင္းျဖင့္၊ လြန္းမင္းခ်စ္သနား တည္စီမင္း။

၃၈. အေခါင္ၾကငွန္း၊ လူ႔ထိပ္ထြန္းသား၊ ဦးစြန္းအခ်ာ၊ မင္းတကာရို႕၊ ပမာပံုခင္း၊ ျခေသၤ့မင္းႏွင့္၊ က်င့္ျခင္းအညီ၊ တူၾကစီေလာ့၊ ေလးေထြအရိုး၊ ျခေသၤ့မ်ိဳးတြင္၊ တန္ခိုးႀကီးေခါင္၊ ေတာသံုးေထာင္ကို ၊စိုးပိုင္ႏွိမ္နင္း၊ စြမ္းအားျပင္းသည္၊ သားမင္းျမတ္စြာ၊ ေကသရာလွ်င္၊ အခါနိစၥ၊ သဘာ၀ျဖင့္၊ သူရဇာတိ၊ ရဲျခင္းဟိသည္၊ မိမိ္အစာ၊ ရွာလိုခါမွ၊ နီရာေက်ာက္ဂူ၊ ထြတ္လက္ျပဴေသာ္၊ ရန္သူယွဳၾကည့္၊ ငဲ့လွည့္မ်က္ေစာင္း၊ ၿခိမ္းေမာင္းေဟာက္သံ၊ ျမဴးထူးစံမွ၊ ခၽြံခၽြံစိုက္စိုက္၊ သားကိုလိုက္၍၊ သတ္ကိုက္စီးႏြံ၊ သြီးသံေသာက္တုတ္၊ အားကိုထုတ္၍၊ ကိုက္ဆုတ္ႏွိပ္နယ္၊ ႀကီးငယ္မဟူ၊ လူမ်ားထိပ္လယ္၊ စိုးစံပယ္သည္၊ ဘုန္းၾကြယ္ရာဇာ၊ က်င့္အပ္စြာ၊ ေရးရာေမွ်ာ္ယွဳ၊ ခပ္သိမ္းမႈကို၊ ဗဟုကိစၥ၊ ဟူသမွ်လွ်င္၊ လံု႔လပည္းတူ၊ အားကိုမူျဖင့္၊ ရန္သူစဲ၍၊ ျပည္ထဲပြင့္လင္း သာစီမင္း။

၃၉. နရာဓိပတိ၊ သိဒၶိထြဋ္္တင္၊ ျမတ္ဆံုးတင္သည္၊ ျပည့္သွ်င္ဘုန္းလိႈင္၊ က်င့္နည္းခိုင္၍၊ ဥဗ်ိဳင္းငွက္တူ၊ က်င့္ေတာ္မူေသာ္၊ ျဖဴသည္အဆင္း၊ မႊြီးေရာင္၀င္းသား၊ လိုင္က်င္းၿခီရွည္၊ ထိုငွက္သည္ကား၊ ေဖြနီအစာ၊ လွည့္ပတ္ရွာ၍၊ ျမစ္သာျမစ္ေလာင္း၊ ေခ်ာင္းေျမာင္းကမ္းနား၊ သြားလာမြိညက္၊ ၿငိမ္သက္ဣိေျႏၵ၊ ေထြရွဳစိ္မ့္စီ၊ မိန္းမိန္းနီလွ်က္၊ ရီမွာပြက္က်င္၊ ငါးကိုျမင္ေသာ္၊ ခုန္မင္လွ်ပ္လွ်ပ္၊ ရေအာင္ဟပ္သို႔၊ ျပည့္ကြပ္လူမွဴး၊ ေစာရန္ငူးလည္း၊ ဆူးဆူးက်င့္မူ၊ ဗ်ိဳင္းမတူလွ်င္၊ ဟူဟူသေရြ႕၊ အဓေလ့ျဖင့္၊ အမြိေစာင့္ေယွာက္၊ သာေလ်ာက္ျဖည္းျဖည္း၊ က်င့္သိ္ပ္သည္းလွ်က္၊ တိုင္တည္းသမႈ၊ ေျမာ္ၾကည့္ယႈမွ၊ အန္တုအန္ပ၊ အစေထာ္ေလာ္၊ ေပၚသည္အႀကိိဳက္၊ ကြပ္ညွပ္လိုက္၍၊ ေနာက္၌ရန္မလာ စီႏွင့္မင္း။

၄၀. ဗာဟုဗလ၊ စသည္တြက္ရီ၊ အားငါးေထြျဖင့္၊ တိုင္းျပည္ေသဌီနင္း၊ မင္းရို႕ေသာ္သာ၊ ျပည့္ႏိုင္ရာဟု၊ ျမတ္စြာဘုရား၊ ဤလူမ်ားကို၊ ေဟာၾကားမိန္႔ျမြက္၊ ေရႊႏႈတ္နက္ျဖင့္၊ မပ်က္စီေအာင္၊ ေက်းဇူးေဆာင္ေလာ့၊ လူေဘာင္လူ႔ထြဋ္၊ လူမင္းျမတ္တို႔၊ ဆင္မွတ္တန္းဆာ၊ ရတနာသို႔၊ မကြာၿမဲတည္၊ အင္ငါးမည္တြင္၊ အထြဋ္တင္သား၊ မ်က္ရွင္အလား၊ ပညာအားျဖင့္၊ စီးပြါးျမင္ႏိုင္၊ ၿမဲေၾကာင္းကိုင္၍၊ ျပည့္လႈိင္ေက်းဇူး၊ အထူးထူးထြင္၊ အမွူးစင္စစ္၊ ရွိလားျဖစ္လွ်က္၊ အျပစ္ခြာေယွာင္္၊ အက်ိဳးေဆာင္သား၊ တက္ေခါင္လိမၼာ၊ မတ္ပညာကို၊ စီပါသံုးစြဲ၊ ကိုယ္၌ၿမဲကာ၊ ငရဲမလား၊ ရွိယႈလားလွ်က္၊ ျမတ္ဖ်ားနိဗၺာန္၊ ခရီးညႊန္လွ်က္၊ သမႏၲစက္၊ အျမင္နက္သား၊ ပြားတတ္ပညာ၊ မတ္လိမၼာအား၊ ဆရာတစ္ဆူ၊ တိုင္ပင္မူလွ်က္၊ ဆံုးမခက္သား၊ သူပ်က္တစ္ေယာက္၊ ပါယ္မေၾကာက္ကိို၊ ႏွင္ေျခာက္ၿခိမ္းေမာင္း၊ စီးတစ္ေခ်ာင္းလွ်င္၊ ေထာင္းေထာင္းညက္ညက္၊ မ်က္ႏွာဖ်က္၍၊ ရန္ဘက္မညွာတာ စီႏွင့္မင္း။

၄၁. အပၸေမယ်၊ အနႏၲလွ်င္၊ ဆံုးစမတင္၊ ကမ္းမျမင္သား၊ ရီျပင္၀န္းက်ယ္၊ ပင္လယ္ျမစ္မ၊ သမုဒၵ၌၊ ငါးရာ့ငါးစင္း၊ ျမစ္ခပင္းရို႕၊ စင္းလွ်င္းမရွာ၊ စီး၀င္လာသို႔၊ ခ်မ္းသာေခါင္ေရာက္၊ မင္းျဖစ္ေျမာက္က၊ ထပ္ေလွာက္ရတနာ၊ မ်ားလွစြာသား၊ ဥစၥာေရႊေငြ၊ အေထြအျပား၊ အပါးပါးလွ်င္၊ ၀တ္စားတန္ဆာ၊ လိုရာရာတည့္၊ မၾကာမတင္၊ ေရာက္လာလွ်င္လည္း၊ လိုခ်င္သမႈ၊ မျပဳေလက်င္၊ ျပည္ႀကီးသွ်င္ရို႔၊ ဆင္ျခင္ေကာင္းစြ၊ စိတ္ေလာဘကို၊ တရာ့တစ္စင္း၊ ထီးေဆာင္းမင္းရို႕၊ လက္ရင္းက်ပ္သို၊ ကၽြန္ျပဳလိုလွ်င္၊ သို႔ကိုေသာ္လည္း၊ နည္းသည္ႏွင္ႏွင္၊ လိုအင္ျပည့္ခဲ၊ မေရာက္ရဲတည္း၊ ျပည္ထဲေသဌီနင္း၊ မင္းတို႔ဘုန္းအား၊ စည္ပင္ပြား၏၊ ျပည္သားျပည္သူ၊ ေျပာထူပစၥည္း၊ ျဖင္ပည္းခိုင္ၿဖီး၊ ၾကြယ္ေျမာက္ၿပီးမွ၊ သစ္သီးခိုင္ညြတ္၊ မွည့္မွဆြတ္ေသာ္၊ ေကာင္းျမတ္ရသာ၊ ခ်ိဳၿမိန္စြာသို႔၊ ပမာထို႔ဟန္၊ မွည့္ခါတန္မွ၊ တုတ္ခြန္ခိုင္ျပြတ္၊ ျပည္သီးဆြတ္လွ်က္၊ အလြတ္မစား၊ အခ်ိဳ႕ထား၍၊ အမ်ားေက်ြးမြီး၊ ၀ီငွပီးသည္၊ က်င္႔ေရးတတ္လိမ္ မာစီမင္း။

၄၂. ၀သုႏၵရာ၊ ေျမမ်က္ႏွာထက္၊ ၾကမၼာေရွးဘုန္း၊ ကုသိုလ္မႈန္း၍၊ ခါဆုန္းခ်ိန္သင့္၊ ၾကာႏွယ္ပြင့္သား၊ ရင္႔သည့္ေတဇ၊ တန္ခိုးပလွ်က္၊ လူမ်ားမ်က္စိ၊ နရာဓိတို႔၊ ဂတိေလးပါး၊ မမွားစီေအာင္၊ ေက်းဇူးေဆာင္၍၊ တည္ေထာင္ကမာၻ၊ အစစြာက၊ ဆရာမႏု၊ ရေသ့ျပဳသား၊ လူမႈဆံုးျဖတ္၊ ဓမၼသတ္ႏွင့္၊ ညီညြတ္မယြင္း၊ ေစာင့္စည္းျခင္းျဖင့္၊ ခပင္းမ်က္ႏွာ၊ မနာအားပါး၊ ႏွစ္ဘက္သား၏၊ အၾကားလယ္မွန္၊ ခ်ိန္ခြင္မွန္သို႔၊ ဧကန္က်က်၊ မီးျမန္းမွလွ်င္၊ မဆမေတြး၊ ရွံဳးႏိုင္ပီးေလာ့၊ အေရးအေလ်ာက္၊ မေဖာက္မွန္ကန္၊ က်မ္း၌မွန္သား၊ ရွိးလြန္နည္းမွီး၊ ထံုးတည္းမွတ္သား၊ ပိုင္းျခားအဟုတ္၊ စက္သြားခုတ္သို႔၊ စုတ္စုတ္ထြင္းထြင္း၊ ႀကံထိုးယြင္းလွ်က္၊ စင္းစင္းမတ္မတ္၊ တရားျဖတ္၍၊ လူနတ္ေကာင္းခ်ီး ျငာစီမင္း။

၄၃. မဟီပတိ၊ ယသႆိဟု၊ ၿမီႀကီးသခင္၊ စီးစိမ္ျပင္သား၊ ေက်ာ္ထင္လူ႔ျပည္၊ မင္းရို႕သည္လၽွင္၊ အရွည္မေမွ်ာ္၊ မေတာ္အလ်ား၊ မိေလ်ာ့ျငား၍၊ တရားမေစာင္႕၊ မေျဖာင္႕မစင္း၊ အက်င့္ယြင္းမူ၊ ထိုမင္းလက္ထက္၊ ၿမီႀကီးလွ်က္လည္း၊ သက္ခၾသဇာ၊ ေအာက္မွာရြိလီ၊ ထဲတဗြီ၌၊ နီဘိရကား၊ အျမားပည္းျဖင္၊ ေရာက္လွည့္က်င္သား၊ သစ္ပင္သစ္သီး၊ မႀကီးလံုးဖန္၊ အမြန္ရသာ၊ ၾသဇာမဟိ၊ ပ်က္သိသိတည့္၊ ထို႔ၿပီးအပ၊ ဆီး၀ါးစသည္၊ ေတဇမထက္၊ ပ်က္ခဲ့ရသာ၊ စားလီပါလည္း၊ အနာလြတ္ခဲ၊ ရြိရြိရဲလွ်က္၊ ေကာင္းၿမဲမေကာင္း၊ မိုးလီေႏွာင္း၍၊ ေသာင္းခေကာက္ပင္၊ ပ်ိဳးမရွင္တည့္၊ ျပည့္သွ်င္မင္းႀကီး၊ တရားမွီးမူ၊ ၿမီႀကီးရသာ၊ ၾသဇာတိုးတက္၊ ခ်ိဳျမက္သစ္သီး၊ အႀကီးလံုးလွ၊ ဆီး၀ါးစသည္၊ ေတဇထက္ျမတ္၊ ေရာဂါလြတ္၍၊ ရြာဆြတ္မိုးေကာင္း၊ ေကာက္မေသာင္းတည့္၊ မင္းေကာင္းရို႕ေၾကာင့္၊ တရားေစာင့္ေလာ့၊ သွ်စ္ေသာင္းၿမီျပင္၊ ရန္ကိုသင္လွ်က္၊ ျပည္တြင္းျပည္သူ၊ ခပ္သိမ္းလူလည္း၊ ဆုယူမ်ားစြာ၊ ခ်စ္ၾကင္နာ၍၊ ေမတၱာမိုးႀကီး ရြာစီမင္း။

၄၄. လကၤာဒီပ၊ သီဟဠဟု၊ နာမျပ႒ာန္း၊ သီဟိုကၽြန္း၌၊ ထြန္းသည္နီသြင္၊ တန္ခိုးထင္သား၊ သခၤေဗာဓိ၊ အမည္ဟိသည္၊ မင္းႀကီးက်င့္ထူ၊ ႏွလံုးမူေလာ့၊ နတ္လူခ်စ္ျပင္း၊ ထိုသည့္မင္းကား၊ ေစာင့္ျခင္းတရား၊ မယြင္းမွားတည့္၊ ခိုးသားပူေလာင္၊ ေခါင္သည့္မိုးႏွင့္၊ နတ္ဆိုးဘီလူး၊ စားၾကဴးလူသား၊ ေဘးသံုးပါးကို၊ သိၾကားနတ္တိုင္၊ ဓိဌာန္လိႈင္လွ်က္၊ အသက္စြန္႕စား၊ ျပည္သူမ်ားေၾကာင့္၊ ဖိတားေပ်ာက္စီ၊ မိုးေကာင္းစီ၏၊ က်င့္ေထြလိုလား၊ မတတ္ျငားလည္း၊ ရွိဳးရွာဆိုးေကာင္း၊ က်ိဳးတေၾကာင္းမွ်၊ မင္းေကာင္းမွန္ကဲ၊ က်င့္မူရဲေလာ့၊ ေဖာက္လဲတတ္စြာ၊ သက္ခႏၶာကား၊ အခါျမင့္ရွည္၊ မတည္ႏိုင္ဘဲ၊ ေက်းဇူးေသာ္မူ၊ သူေတာ္လူရို႔၊ ေျပာမူျမင့္ၾကာ၊ ခ်ီးမြမ္းရာလွ်င္၊ ကမၻာပတ္လံုး၊ ေျပာမဆံုးတည့္၊ ရွိထံုးနည္းခိုင္း၊ ေကာင္းက်င့္လိႈင္း၍၊ လူတိုင္းအံ့အဲ၊ ခ်ီးမြမ္းကဲလွ်က္၊ ျမင့္ၿမဲေက်းဇူး ၾကာစီမင္း။

၄၅. သဟႆေနတၱ၊ ၀ါသ၀ဟု၊ သကၠသူရိန္၊ ေဒ၀ိန္ထြဋ္ထား၊ မိုးသိၾကားလွ်က္၊ တရားေစာင့္သူ၊ က်င့္ေကာင္းလူကို၊ ေရးယူစိမ့္ငွာ၊ ေလးမ်က္ႏွာ၌၊ သြယ္ကာရန္ေထာက္၊ နတ္ေလးေယာက္ကို၊ ေစာင့္ေယွာက္ပိုင္းျခား၊ အၿမဲထားသို႔၊ တိုင္းကားအုပ္စိုး၊ ျပည္ထိပ္မိုးသား၊ တန္ခိုးထြန္းလင္း၊ လရို႕မင္းလည္း၊ က်င့္ျခင္းထို႔တူ၊ ဆင္းရဲသူအား၊ ကလူညွဥ္းဆဲ၊ မခဲစိမ့္ငွာ၊ ရပ္မ်က္ႏွာကို၊ ကြယ္ကာစိမ့္ေၾကာင္း၊ က်င့္ေကာင္းမြန္ရည္၊ သေဘာတည္လွ်က္၊ ႀကံစည္နက္နဲ၊ မႈထမ္းရဲသား၊ ခက္ခဲေရးရာ၊ လိမၼာတတ္ေျမာက္၊ မတ္ေလးေယာက္အား၊ လက္ေအာက္မွာထား၊ ေလးဖို႔ျခား၍၊ ေလးပါးဒိသာ၊ ရပ္ခန္း၀ါ၌၊ ျပည္ရြာကိစၥ၊ ဟူသမွ်ကို၊ ဆံုးမကံျမစ္၊ အျပစ္မေကာင္း၊ မပီးေကာင္းဟု၊ အေၾကာင္းစံုစမ္း၊ ရွိက်င့္တမ္းျဖင့္၊ မႈထမ္းအေစ၊ ကြပ္ညွပ္ေပ၏၊ လူ႔ဆြီသိၾကား၊ လူမင္းဖ်ားလည္း၊ ေလးပါးထပ္တူ၊ ပမာယူလွ်က္၊ ျပည္သူေစာင့္ေယွာက္၊ မတ္ေလးေယာက္ႏွင့္၊ အံ့ေလာက္လူ႔ေဘာင္၊ ျပည္ထဲေဆာင္၍၊ ျပည္ေထာင္ေၾကာက္ရႊံ႕ ယွားစီမင္း။

၄၆. အခါတပါး၊ ျမင္မိုရ္ဖ်ား၌၊ သိၾကားနီရာ၊ စစ္ျပဳလာသည့္၊ ျပင္းစြာမ်က္သွ်ိန္၊ အသူရိန္ကို၊ ေဒ၀ိန္သကၠ၊ စီးခ်င္းခ်၍၊ ေဒ၀သဘာ၊ သုဓမၼာဟု၊ သာသည္ဇရပ္၊ အမုိုးရပ္တြင္၊ ေနာင္ၾကပ္အၿမဲ၊ တုပ္၍ဆြဲေသာ္၊ ဆဲဆဲေရးေရး၊ ဟစ္ႀကီြးရြီရြတ္၊ တတြတ္တြတ္လွ်င္၊ အပတ္တကုတ္၊ ၾကမ္းၾကဳတ္စကား၊ နတ္မင္ဖ်ားကို၊ ႏြားႏွင့္အတူ၊ ငရဲသူဟု၊ ကလူကစာ၊ ဆဲေရးရွာလွ်က္၊ မ်က္မထြက္တည့္၊ ဆိုဘက္မထိုက္၊ ယင္းသူမိုက္ဟု၊ မွတ္ပိုက္ေသာေထြ၊ သီးခံစီ၏၊ ေရႊေျမရပ္စည္၊ ေရႊနန္တည္သား၊ နတ္ျပည္ေသဌီနင္း၊ သိၾကားမင္းလွ်င္၊ ခံျပင္းသီးညည္း၊ အမ်က္နည္း၍၊ ရီႀကီးေတာေတာင္၊ အာဏာေဆာင္သား၊ ဘုန္းေခါင္ထြန္းလင္း၊ လူရို႕မင္းလည္း၊ ပံုခင္းက်မ္းလာ၊ ထိုထိုစာ၌၊ ျပင္းစြာအမ်က္၊ မထြက္္ဖို႔ရာ၊ ခ်ဳပ္ျမစ္ထာေလာ့၊ ပညာတိုင္တည္း၊ မ်က္မာန္နည္းလွ်က္၊ လူလည္းေျပာေဟာ၊ နတ္ခ်စ္ေမာသည္၊ ေက်ာ္ေစာ ခ်ီးအံ့ ၾသစီမင္း။

၄၇. ေလာကသာရ၊ က်မ္းဂႏၱ၌၊ ဓမၼရသာ အလကၤာျဖင့္၊ တန္းဆာလည္းဆင္၊ ဖြဲ႕စီရင္လွ်က္၊ က်မ္းျမင္ေထြျပား၊ အပါးပါးတည့္၊ မ်ားသည့္ထံုးနည္း၊ မွတ္ဖြယ္ခ်ည္းလွ်င္၊ ပမည္းပမာ၊ နည္းနာနယ၊ ပြတ္ပံုခ်သို႔၊ ခတၱိယရာဇာ၊ ဇနာဓိပ၊ ဘူပါလဟု၊ ေလာကထြဋ္ဖ်ား၊ မင္းရို႕အားကို၊ စီးပြါးခ်မ္းသာ၊ ျဖစ္စိမ့္ငွာလွ်င္၊ ပညာေသတၱဳ၊ စည္းရံုးျပဳလွ်က္၊ က်င့္မူဆန္းျပား၊ ဆံုးမၾကားေသာ္၊ ေကာင္းဖ်ားမြန္ရည္၊ ေက်ာ္ေစာသည္ကား၊ အမည္ ရာဇာသာရတည္း။….။


(ဆိုက္ေဘးရီးယားဘေလာ့မွ)


ေလာကသာရ ဆံုးမစာ (ရခိုင္သူျမတ္) (မူၾကမ္း)

(ပထမပိုင္း)

၁. ၾကားပိမ့္သူျမတ္၊ အမ်ားမွတ္စိမ့္၊ ဟိတတၱိက၊ ၾသ၀ါဒျဖင့္၊ ဆံုးမပီးလီ၊ နား၀င့္စီေလာ့၊ နီသို႕ထင္ယွား၊ ဘုရားတရားသဃၤာ၊ ရတနာထြဋ္္ထား၊ ျမတ္သံုးပါးကို၊ ဦးဖ်ားထြဋ္ထက္၊ အၿမဲရြက္ဆို၊ စံုမက္သဒၵါ ၾကည္စီမင္း ။

၂. အသက္ရွည္စြာ၊ အနာမဲ့ေၾကာင္း၊ ေကာင္းလွစီခ်င္၊ ပဲ့ျပင္နိစၥ၊ ကြပ္ဆံုးမသား၊ မိဘဆရာ၊ စကားနာ၍၊ က်မ္းစာသိျမင္၊ တတ္ေအာင္သင္ေလာ့၊ ေပၚလြင္မျပဳ၊ ေကာင္းရာတုလွ်က္၊ ေကာင္းမႈျမတ္ႏိုး၊ ေကာင္းေအာင္ႀကိဳး၍၊ ေကာင္းက်ိဳးကိုယ္၌ တည္စီမင္း။

၃. သူႀကီးမိဘ၊ ဆရာစသား၊ စိုးရသခင္၊ ေက်းဇူးသွ်င္သို႔၊ ျပစ္တင္ေမာင္းမဲ၊ ရိုက္ပုတ္ဆဲလည္း၊ ၀မ္းထဲယံု႔ယံု႔၊ ယုန္လွ်င္က်ံဳ႕သို႔၊ ဆိုတံု႕မ၀ံ့၊ ေစာင္းမာန္ညံ့ ၍၊ ေၾကာက္ရြံ႕ရိုေသ၊ သီးခံေထြျဖင့္၊ ေကာင္းနီႏွလံုး ယဥ္စီမင္း။

၄. ဆႏၵာေဒါသ၊ ဘယာေမာဟ၊ အပါယ္က်သား၊ ဓမၼေလးမည္၊ ဂတိတည္လွ်က္၊ နတ္ျပည္လူ႔ရြာ၊ ခ်မ္းသာေကာင္းမြန္၊ စံစုန္ဆန္၍၊ နိဗၺာန္ေရာက္ေၾကာင္း၊ က်င့္ေကာင္းသီလ၊ လွဴဒါနႏွင့္၊ ပုညလယ္ၿမီ၊ စိုက္ႀကဲေထြျဖင့္၊ ပ်ိဳးၿခီအပင္ စည္စီမင္း။

၅. ကိုယ္ႏႈတ္ႏွလံုး၊ ေစာင့္သံုးၿမဲစြာ၊ သတၱ၀ါကို၊ ေမတၱာသက္စီ၊ လွဴဖို႔၀ီ၍၊ စိတ္စီၾကည္သန္၊ သေဘာမွန္သား၊ ပစၥဳပၸန္သံသရာ၊ ခ်မ္းသာစီးပြါး၊ ႏွစ္ပါးျမင္တတ္၊ သူေတာ္ျမတ္ကို၊ မျပတ္ခ်စ္ခင္၊ မိတ္ကၽြမ္း၀င္ရ၊ ၿမဲပင္စင္းလွ်င္း ေပါင္းယွဥ္မင္း။

၆. ပညာမ်က္စိ၊ ျမင္မဟိရ မသိတရား၊ အယူမွားလွ်က္၊ စီးပြားမေမွ်ာ္၊ က်ိဴးမေပၚသား၊ သူေတာ္မဟုတ္၊ ယုတ္သည့္စရိုက္၊ လူသူမိုက္ကို၊ မႀကိဳက္မခ်စ္၊ ရန္သူစစ္သို႔၊ မႏွစ္သက္ပဲ၊ ဝီးစြာခ်ဲ၍၊ အၿမဲခြာယွင္း ဖဲၾကဥ္မင္း။

၇. ပါဏာတိပါတ္၊ မသတ္သူ႔အသက္၊ ခိုး၀ွက္မမူ၊ မယူသီစာ၊ အိမ္ယာမမွား၊ မုသားမဆို၊ ကိုယ္ကိုႏွိမ့္ခ်၊ ေစာင္႔သီလႏွင္႔၊ ဒါနလွဴ၀တ္၊ ရက္မခၽြတ္လွ်င္၊ မျပတ္ေဆာက္တည္၊ ဆုႀကီးရည္၍ ၊ မၾကည္ခိုက္ရန္၊ သူက်ဴးလြန္လည္း၊ ေစာင္မာန္မျပင္း ယဥ္စီမင္း။

၈. မိခင္ဖခင္၊ ေက်းဇူးသွ်င္ကို၊ ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုး၊ ဂူပထိုုးသို႔၊ ရွိခိုးဦးတင္၊ ၾကည္လင္ျမတ္ေလး၊ သိမ္းျမန္းမႊီး၍၊ လုပ္ေကၽြးခယ၊ ရိုတုတ္ကြလွ်က္၊ ႀကီးထ(လွ)သက္အို၊ မ်ိဳးဆြီကိုလည္း၊ ၾကည္ညိဳညႊတ္တိမ္း၊ ပိုက္ထုပ္သိမ္း၍၊ ခပ္သိမ္းမယြင္း ၿငိမ္းစီမင္း။

မိခင္ဖခင္၊ ေက်းဇူးသွ်င္ကို ခ်စ္ခင္ျမတ္ႏိုး၊ ဂူပုထိုးသို႔ ရွိခိုးဦးတင္၊ ၾကည္လင္ျမတ္ေလး လုပ္ေကၽြးခယ၊ ႐ိုတုပ္ကြလွ်က္ ႀကီးလွသက္အို၊ မ်ိဳးဆြီကိုလည္း ၾကည္ညိဳၫြတ္တိမ္း၊ ပိုက္ထုပ္သိမ္း၍ မယိမ္းစင္းလွ်င္းၿငိမ္းစီမင္း --။ (အဘိုးသွ်င္စာသား)

၉. စတုဒိသာ၊ ေလးမ်က္ႏွာမွ၊ ေရာက္လာအမ်ား၊ ပုဏၰားရဟန္း၊ ဆြမ္းပန္းခ်ိဳ႕တဲ့၊ ရိကၡာမဲ့ကို၊ ယူခဥစၥာ၊ အိမ္ေလွာင္ခါ၌၊ လြယ္ကာထားယူ၊ ထိုသည့္သူသို႔၊ လိုတူမွတ္သား၊ သနားျမတ္လည္း၊ ၀တ္စားပီး၍၊ ေကၽြးမြီးထံရင္း ၿငိမ္းစီမင္း။

၁၀. အနိစၥႏွင့္၊ ဒုကၡအနတၱာ၊ သံုးပါးလကၡဏာ၊ မခ်ာေအာက္မိ၊ တစိစိလွ်င္၊ အေလ့အထ၊ ကြပ္ဆံုးမ၍၊ ပဥၥခႏၶာ၊ ငါးျဖာနာမ္ရုပ္၊ ျဖစ္ခ်ဳပ္ႀကိ္မ္ဖန္၊ စက္၀ဟန္သို႔၊ ဖန္တလဲလဲ၊ ၀ဋ္ဆင္းရဲကို၊ ၀မ္းထဲသံေ၀၊ ထိတ္လန္႔ေထြျဖင့္၊ ရိုေသသည္းတြင္း က်ိန္းစီမင္း။

၁၁. ေလာဘေဒါသ၊ ေမာဟသူပ်က္၊ နိတိုင္းဖက္၍၊ အမ်က္လည္းလြန္၊ တဖ်င္သန္လွ်င္၊ ၿပီးလြန္ဖင္ဖင္၊ အာရံုျမင္က၊ ခင္ခင္မြတ္မြတ္၊ လိုက္တံုတတ္သား၊ ထူးပြတ္မဆိုင္း၊ စိတ္ဆင္ရိုင္းကို၊ သံုးပိုင္းမခ်ာ၊ ယဥ္စိမ့္ငွာလွ်င္၊ ပညာထိန္း၍ မွိန္းစီမင္း။

၁၂. လယ္လုပ္ကုန္သြယ္၊ ေရာင္း၀ယ္ၿမီခ်၊ တြက္ဆစိတ္ျပား၊ အပါးပါးလွ်င္၊ အပြားအရင္း၊ လတြင္းတက္တိုး၊ ထမ္းပိုးႏွစ္လည္၊ ခ်သည္မျပတ္ အိမ္ေထာင္၀တ္ျဖင့္၊ အမွတ္ၿမဲၿမံ၊ လုပ္ႀကံႀကိဳးစား၊ ကၽြဲႏြားဆိတ္၀က္၊ ၀မ္းဘဲငွက္ႏွင့္၊ ၾကက္ကမၾကြင္း၊ သိမ္းမီြးျပင္းလွ်က္၊ မ်ားျခင္းစံုစီ၊ တႏၵီပယ္ေရွာင္း၊ ထပ္ကာေလာင္းလွ်က္၊ ပဲေျပာင္းစပါး၊ က်ီျပည့္ထား၍၊ ခြက္ျပားေရႊေငြ၊ ဆည္းပူးေထြျဖင့္၊ မ်ိဳးဆြီမွီတင္း ၾကြယ္စီမင္း။

၁၃. ထံုးတီးနည္းနာ၊ အျဖာျဖာ၌၊ ပညာရွာမွီး၊ မႀကီးသက္ရြယ္၊ အငယ္ေသာ္က၊ ႀကိဳးလံု႔လလွ်က္၊ တုပ္ကြပုဆစ္၊ ဆရာစစ္၌၊ ေၾကာက္ခ်စ္ရိုေသ၊ လုပ္ေကၽြးေထြျဖင့္၊ စာပီတတ္ေၾကာင္း၊ တေခ်ာင္းေခ်ာင္းလွ်င္၊ ၿခိမ္းေမာင္းသီးခံ၊ ဆရာ့ထံ၌၊ သင္အံ့က်က္သိ၊ တနိတပါး၊ မွတ္သားပါလီ၊ ၀မ္းထဲၿခြီ၍၊ အေထြအထူး၊ ဂုဏ္ေက်းဇူးကို၊ ဆည္းပူးသန္႔ယွွင္း ေက်စီမင္း။

ထံုးမီွးနည္းနာ၊ အျဖာျဖာ၌ ပညာရွာမွီး၊ မႀကီးသက္ရြယ္ အငယ္ေသာ္က၊ ႀကိဳးလံုးလလွ်က္ တုပ္ကြပုဆစ္၊ ဆရာစစ္သို႔ ေၾကာက္ခ်စ္႐ိုသီ၊ စာပီတတ္ေၾကာင္း တေခ်ာင္းေခ်ာင္းလွ်င္၊ ၿငိမ္ေအာင္းသည္းခံ ဆရာထံ၌၊ သင္အံမွတ္သိ တနိတျခား၊ ပြားမ်ားစံုစီ ၀မ္းထဲခြီ၍၊ တလီတထူး ဂုဏ္ေက်းဇူးကို ဆည္းပူးသိျမင္ႄကြယ္စီမင္း ။ (အဘိုးသွ်င္စာသား)

၁၄. ဘိုးဘီးစဥ္ဆက္၊ မပ်က္သံုးစြဲ၊ က်င္႔ၿမဲလံု႔လ၊ စာရိတၱျဖင္႔၊ မိဘအလိုက္၊ စရိုက္က်င့္ရိုး၊ အမ်ိဳးႏြယ္လ်ဥ္၊ ေစာင္႔စည္းၾကဥ္၍၊ အယွဥ္အေပါင္း၊ ခင္ပြန္းေကာင္းႏွင့္၊ သူေဟာင္းသက္ႀကီး၊ ထံုးနည္းတီးကို၊ မၿငီးမေငြ႕၊ က်က္မွတ္ေလ့လွ်က္၊
ေျခာက္သြိစကား၊ စပ္ၾကားသူပ်က္၊ ကုန္းတိုက္ဖ်က္လည္း၊ ရက္ရက္မယံု လြယ္ႏွင့္မင္း။

၁၅. သူေတာ္တကာ၊ တတ္စရာသား၊ အဌာရသ၊ သိပၸအျပား၊ အတတ္မ်ားကို မွတ္သားသတိ၊ ပညာဟိရို႕၊ တတ္သိအပ္စြ၊ ထိုသိပၸကို၊ ႏွံ႔မွ်လံုၿခံဳ၊ မတတ္တံုလည္း၊ တစံုတစ္ခု၊ တတ္ေအာင္ျပဳ၍၊ လူမႈအိမ္ေထာင္၊ စီးပြါးေဆာင္ေလာ့၊ ညဥ့္ေမွာင္မသိ၊ ၾကက္မ်က္စိသို႔၊ မိမိကိုယ္ဖို႔၊ အတတ္ခ်ိဳ႕လည္း၊ သူရို႔ျပစ္တင္၊ ဆင္းရဲျမင္အံ့၊ ထင္ထင္မ်က္ေျမာ္၊ မေကာ္ေရာ္သည္၊ အိုေသာ္သူမရယ္ စီႏွင့္မင္း။

၁၆. ဃရာ၀ါသ၊ သမၺဓဟု၊ ကိစၥျမားေျမာင္၊ လူရို႕ေဘာင္၌၊ အိမ္ေထာင္သက္မီြး၊ ျခႏွယ္ၿပီးသား၊ လူေရးေက်စြာ၊ အျဖာျဖာကို၊ လိမ္မာအတတ္၊ ခ်ားရဟတ္သို႔၊ လွည့္ပတ္ၿပီးမွ၊ ႀကံတြက္ဆလွ်က္၊ လံု႔လပင္စည္၊ အရင္းတည္လွ်က္၊
ခက္ရွည္ပညာ၊ ခ်မ္းသာအသီး၊ ႀကီးစရြိရြိ၊ အဓေလ့ျဖင့္၊ မမိမက်န္၊ လူမႈပြန္လွ်က္၊ ေစာင္းမာန္မဲ့ဆံုး၊ ေတာ္ေျဖာင့္သံုး၍၊ ႏွလံုးသန္႔စင္ ၾကြယ္စီမင္း။

၁၇. ေလးကၽြန္းထိပ္ေခါင္၊ ျမင္းမိုရ္ေတာင္ႏွင့္၊ ယွဥ္ေဆာင္ႏႈိင္းလည္း၊ အတိုင္းမသိ၊ ေက်းဇူးဟိသည္၊ အမိကားတိုက္၊ သိုက္ကားမယား၊ သားကားႏြယ္ဆက္၊ ခက္လက္မ်ိဳးဆြီ၊ ကၽြန္ေျခြေရႊႏွင့္၊ အုပ္ေထြမကြဲ၊ လူခပဲအား၊ ဆင္းရဲေဖ်ာက္ပယ္၊ ခ်မ္းသာကယ္၍၊ လူ၀ယ္လူေကာင္း၊ ျဖစ္ေတာ္ေခ်ာင္းဟု၊ လူေပါင္းေျပာပ၊ ခ်ီးမြမ္းရလွ်က္၊ ေၾကာင့္ၾက ေဘးဘ်မ္း၊ ေဖ်ာက္ႏိုင္စြမ္းသား၊ စိတ္၀န္းေျဖာင့္တန္း၊ ဆြီခင္ပြန္းကို၊ ခ်စ္ပန္းနံ႕မျပယ္ စီႏွင့္မင္း။

၁၈. စိေျမ့သိပ္သည္း၊ ရြိရြိဆည္းေလာ့၊ စရည္းအိုးခြက္၊ ႀကီးစြာလ်က္လွ်င္၊ စဥ္စက္က်မ်ား၊ ျပည့္ေသာလားသို႕၊ ပ်ား၏နည္းထံုး၊ မွတ္က်င့္သံုး၍၊ ျခပုန္းေတာင္ပို႔၊ ဖို႔သည္းျခင္းရာ၊ လူလိမ္မာရို႕၊ ဥစၥာဆည္းေထြ၊ တတ္လွစီေလာ့၊ ၾကြက္သီတခု၊ အရင္းျပဳ၍၊ ၾကြယ္မႈတတ္ဆံုး၊ သဌီးထံုးကို၊ ႏွလံုးမူလွ်က္၊ ႀကံစည္နက္ကို၊ သူ႔ထက္ကံုးကယ္ ၾကြယ္စီမင္း။

၁၉. လံု႔လပညာ၊ လိမ္မာတတ္တံု၊ ဆင္စြယ္စံုသို႔၊ ကိုယ္လံုၿမဲၿမံ၊ ေကာင္းေအာင္သံသား၊ လုပ္ႀကံေသသပ္၊ ေယာက်္ားျမတ္ရို႔၊ မွတ္သည့္အတိုင္း၊ ျပည့္လႈိင္းခ်မ္းသာ၊ စီးပြားရွာအံ၊ ပညာခ်ိဳ႕တဲ့၊ လံုလမဲ့ဟု၊ ကဲ့ရဲ့သၿဂၤဳိိဟ္၊ သူမ်ားဆိုလည္း၊ ကိုယ္ကိုမခ်စ္၊ အက်င့္ညစ္သား၊ အျပစ္ဖြဲ႔ပို႔၊ လူသြမ္းရို႕ကား၊ မည္သို႕မသိ၊ ပ်င္းရိရိလွ်င္၊ ရွိသည္ကိုယ့္ဖို႕၊ ကုသိုလ္ပို႕က၊ ငါရို႕နီရာ၊ စီးပြားလာအံ့၊ ၾကမၼာကိုယ္ခ်ည္း၊ မွတ္ထင္ရည္း၍၊ က်င့္နည္းညံ့ဆံုး၊ သူပ်က္ထံုးကို၊ ႏွလံုးမၿငိတြယ္ စီႏွင့္မင္း။

၂၀. ေက်ာင္းေတာ္ခရီး၊ လမ္းမႀကီး၌၊ ပင္ထီးပေညာင္၊ ျမစ္တေထာင္ႏွင့္၊ ျမားေျမာင္ခက္လက္၊ ရြက္လည္းစိပ္စိပ္၊ စိစိသိပ္လွ်က္၊ ရိပ္လည္းၿမိဳင္ၿမိဳင္၊ လီမႏိုင္လွ်င္၊ ပင္ခိုင္သီးမွည့္၊ အျပည့္က်ီးငွက္၊ စားလွ်က္ေသာင္းသဲ၊ မွီ၀ဲလူဗိုလ္၊ ရိပ္ခိုအမ်ား၊ ခရီးသြားရို႕၊ နားနီေပ်ာ္ရႊင္၊ ထိုသစ္ပင္ကား၊ ၀င္လာေသာသူ၊ ခပ္သိမ္းလူကုိ၊ ပူဆာၿငိမ္းေအာင္၊ စီးပြားေဆာင္သို႔၊ လူ႔ေဘာင္ေကာင္ၾကြယ္၊ လူကံုကယ္လည္း၊ ထိုႏွယ္လည္းေကာင္း၊ ျဖစ္တံုေခ်ာင္း၍၊ မ်ိဳးေပါင္းဆြီပါး၊ လူအမ်ားကို၊ သနားၾကင္နာ၊ စီးပြါးရွာ၍၊ ေမတၱာမကင္း၊ မ,စ ျခင္းျဖင့္၊ ထံရင္းမွီကိုး ကြယ္စီမင္း။

၂၁. ပ်ဴပ်ဴငွာငွာ၊ လူတကာကို၊ သာသာခ်ိဳခ်ိဳ၊ ခ်စ္ဖြယ္ဆို၍၊ စိုစိုျပည္ျပည္၊ က်င့္မူနည္ျဖင့္၊ လည္လည္ပတ္ပတ္ ၊ေလာက၀တ္၌၊ ျပတ္ျပတ္သားသား၊ အျပားျပားလွ်င္၊ မႈမ်ားခပ္သိမ္း၊ ေဆာင္တိုင္းၿငိမ္းလွ်က္၊ သူစိမ္းသူက်က္၊ ေပါင္းဖက္သရြိ၊ မိဘတြိသို႔၊ မြိမြိေလ်ာ္ေလ်ာ္၊ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ပါးပါး၊ ႏႈတ္ခ်ိဳပ်ားႏွင့္၊ ၀တ္စားေထာက္ပံ့၊ ျဖန္႔ျဖဴးႏွံ႔လွ်က္၊ အလြန္႔ကၽြန္ေက်း၊ ဆီြသားၿမီးကို၊ ေကၽြးမီြးမညိွဳး ငယ္စီမင္း။

၂၂. ေလာကသာရ၊ က်မ္းအစ၌၊ ဆံုးမစကား၊ မ်ိဳးေလးပါးကို၊ မွတ္သားစိမ့္ငွာ၊ ပ်ိဳ႕လကၤာျဖင့့္၊ နည္းနာေထြျပား၊ ထံုးေပါင္းၾကားသည္၊ တျခား ပထမပိုင္းတည္း။…….။

(ဆိုက္ေဘးရီယားဘေလာ့မွ)

“အေမွာင္ကိုခြင္း၊ အလင္းကိုေဆာင္၊ ရခိုင္အလင္းေရာင္” ဘေလာ့ကို တမင္တကာလာကတ္ေတျဖစ္စီ၊ လမ္းမွားလို႔ေရာက္လာကတ္ေတျဖစ္စီ ကၽြန္ေတာ္႐ို႕ “ရခိုင္အလင္းေရာင္” မိသားစုမွ အထူးပင္ေက်းဇူးတင္ပါေရ။ ေနာက္ထပ္လည္း လာလည္ကတ္ပါလို႔ ဖိတ္ေခၚပါေရ။